Reklama

Wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, składany w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powinien zawierać m.in. opis trzech wariantów przedsięwzięcia: proponowanego przez inwestora, racjonalnego wariantu alternatywnego, oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Tzw. wariant zerowy, polegający na braku realizacji planowanego przedsięwzięcia, nie może stanowić żadnego z ww. wariantów wymaganych przez ustawodawcę.

Publikacja: 25.07.2017 05:40

Wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko

Foto: Fotolia.com

Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2017 r. (II OSK 2105/16), w którym oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2016 r. (IV SA/Wa 710/15).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym. Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie i rozbudowie drogi publicznej. Po rozpatrzeniu tego wniosku regionalny dyrektor ochrony środowiska w Warszawie (RDOŚ) ustalił w drodze decyzji środowiskowe uwarunkowania dla planowanego zamierzenia inwestora.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli przeciwnicy inwestycji. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego generalny dyrektor ochrony środowiska (GDOŚ) uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł we własnym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję RDOŚ. GDOŚ wskazał, że w okresie przeznaczonym na składanie uwag przez społeczeństwo wpłynęły liczne uwagi i wnioski (złożone głównie przez mieszkańców domów położonych w bliskiej lokalizacji przebiegu drogi).

Na skutek tych uwag i wniosków inwestor przedłożył dodatkowe wyjaśnienia. Jednak RDOŚ, zdaniem organu odwoławczego, nie miał obowiązku przeprowadzenia ponownie postępowania z udziałem społeczeństwa, ponieważ po wpływie dodatkowych wyjaśnień od inwestora społeczeństwo miało jeszcze dziesięć dni na zapoznanie się z kompletnym materiałem zebranym w sprawie. Brak przeprowadzenia takiego dodatkowego postępowania z udziałem społeczeństwa nie miał wpływu na wynik postępowania.

Na decyzję GDOŚ skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uwzględnił ją i uchylił decyzję GDOŚ. Sąd stwierdził, że organ I instancji, po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień od inwestora, powinien był powtórzyć procedurę z udziałem społeczeństwa. W ocenie WSA wyjaśnienia uzyskane od inwestora dotyczyły istotnych kwestii, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnienia te obejmowały m.in. prognozy ruchu dla lat 2016 i 2025, planowaną wycinkę drzew na trasie przebiegu drogi i brak kilometrażu dla planowanego rozmieszczenia ekranów akustycznych. Zdaniem sądu informacje te stanowiły podstawę do wydania decyzji środowiskowej, dlatego brak ponownego przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa spowodował naruszenie przepisu art. 30 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 5 i 7 oraz ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nadto WSA zauważył, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał uchybienia, które dodatkowo uzasadniały uchylenie decyzji GDOŚ. W ocenie WSA nie wyjaśniono należycie, z jakiego powodu odstąpiono od przyjęcia do realizacji alternatywnego wariantu realizacji przedsięwzięcia, i to zważywszy, że, jak wynika ze wstępnych ustaleń, mógłby on być najkorzystniejszy dla środowiska.

Reklama
Reklama

Od wyroku WSA skargę kasacyjną wywiódł GDOŚ. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jednak tę skargę. NSA podzielił stanowisko sądu I instancji, że zaniechanie w postaci nieprzeprowadzenia ponownego postępowania z udziałem społeczeństwa w sytuacji, gdy przedstawione przez inwestora dodatkowe wyjaśnienia miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowiło naruszenie przepisów ustawy.

NSA zwrócił również uwagę, że przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia wymogów ustawowych, ponieważ nie zawiera opisu trzech wariantów planowanego przedsięwzięcia, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego, i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Obowiązek przedstawienia trzech wariantów inwestycyjnych wynika z art. 66 ust. 1 pkt lit. a) i b) ww. ustawy. Tymczasem w przedmiotowym raporcie przedstawiono wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz wariant alternatywny, a także wariant polegający na braku realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem NSA wariant polegający na zaniechaniu realizacji przedsięwzięcia (tzw. wariant zerowy) nie może być uznany za jeden z wariantów wymaganych ustawą. Tym samym w raporcie przedstawiono jedynie dwa warianty inwestycji, zamiast wymaganych trzech wariantów.

sygnatura akt: II OSK 2105/16

Zdaniem eksperta

Tomasz Duchniak, radca prawny Kancelaria Sołtysiński Kawecki & Szlęzak

Komentowany wyrok uważam za słuszny. Jedną z kwestii w nim poruszonych były warianty przedsięwzięcia konieczne do przedstawienia w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym kontekście warto zwrócić uwagę, że na podstawie dawniej obowiązujących przepisów, tj. ustawy – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r. (tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia stanowił jeden z wariantów, który obligatoryjnie powinien zostać opisany w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jednak w świetle obowiązujących przepisów nie powinno budzić wątpliwości, że, co do zasady, w raporcie opisane powinny być trzy warianty przedsięwzięcia: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Jak się wydaje, w niektórych przypadkach możliwe jest ograniczenie liczby wariantów do dwóch, lecz dotyczy to sytuacji, gdy wariant proponowany przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Obecnie zatem w żadnym wypadku rozwiązanie polegające na zaniechaniu realizacji przedsięwzięcia nie może być uznane za jeden z ww. wariantów przedsięwzięcia. Jak się bowiem podkreśla w orzecznictwie, zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru niż tylko alternatywy pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko.

Nieruchomości
Sąsiad chce zwrotu pieniędzy za płot? Ważne są dwie kwestie
Prawo drogowe
Sąd: odstawienie prawej nogi to błąd eliminujący kierowcę
Praca, Emerytury i renty
Tyle wyniosą świadczenia po waloryzacji. ZUS podał kwoty
Praca, Emerytury i renty
13. emerytura nie dla każdego. Ci seniorzy nie otrzymają świadczenia
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama