13 października, po wykryciu niewielkiego guzka, papieżowi usunięto dolny płat prawego płuca, a badanie śródoperacyjne potwierdziło rozpoznanie gruczolakoraka płuca. W środowym komunikacie ogłoszonym przez Watykan przekazano, że badania wykazały prawidłowy przebieg pooperacyjny, parametry medyczne są w normie.

Obecnie Leon XIV przechodzi rekonwalescencję. Obecny papież pontyfikat rozpoczął 8 maja 2025 roku, po śmierci jego poprzednika, Franciszka. Leon XIV ma 71 lat. 

Co się dzieje, gdy papież jest chory? W Watykanie nie ma zastępcy, nie może też przekazać nikomu władzy

Kodeks Prawa Kanonicznego stanowi, że sam pobyt papieża w szpitalu, ciężka choroba lub nawet utrata przytomności nie oznaczają automatycznego przekazania jego uprawnień i władzy. Papież pozostaje przywódcą Kościoła i głową państwa watykańskiego także wtedy, gdy jest ciężko chory, długo przebywa w szpitalu, traci przytomność lub jest podłączony do aparatury medycznej. Zachowuje swoje prerogatywy, ale powierzać może innym osobom zwykłe zadania, np. odprawienie mszy czy odczytanie jego przemówienia.

Czytaj więcej

„Szok i niepewność” w Watykanie po diagnozie, którą usłyszał papież Leon XIV

W strukturze Kurii Rzymskiej nie ma natomiast nikogo, komu papież mógłby przekazać swoją władzę, nawet tymczasowo. Papież nie ma też zastępcy. 

Tylko jeden przepis Kodeksu Prawa Kanonicznego odnosi się do sytuacji, w której papież nie jest w stanie sprawować władzy. W części drugiej kodeksu na temat najwyższej władzy w Kościele jest kanon 335, który głosi: „Podczas wakansu stolicy rzymskiej lub przeszkody w jej działaniu, nie należy niczego zmieniać w zarządzie Kościoła powszechnego; powinny zaś być zachowane ustawy specjalne wydane na te okoliczności”. Zapis ten oznacza, że w sytuacji, gdy papież jest nieprzytomny, w śpiączce lub ciężko chory, formalnie nadal rządzi sam. W imieniu papieża nie można dokonywać nominacji biskupów ani nuncjuszy apostolskich wydawać żadnych dokumentów nauczania..

Papież Leon XIV

Papież Leon XIV

Foto: PAP

W rozważaniach znawców Watykanu i prawa zwraca się niekiedy uwagę na faktyczne istnienie tak zwanej kanonicznej szarej strefy, czyli braku wyraźnych i jednoznacznych procedur w sytuacjach takich jak poważna, długotrwała utrata przytomności przez papieża i choroba. Istnieją wyłącznie przepisy praktyczne, regulujące np. kwestie zarządzania administracyjnego. Tymi sprawami zajmują się instytucje Kurii Rzymskiej, w tym sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, a także przełożeni urzędów, czyli dykasterii.  Urzędnicy Kurii podejmują wyłącznie zwykłe decyzje, a więc te, które nie wymagają aprobaty papieża, mogą zatem wykonywać część zadań w zastępstwie papieża. 

Czytaj więcej

Leon XIV poinformował o chorobie. Włoskie media komentują

W przypadku wakatu w Watykanie kluczową rolę odgrywa dziekan Kolegium Kardynalskiego

Przepisy regulują jasno kwestie związane z władzą w Watykanie w okresie wakatu w Stolicy Apostolskiej, a więc po śmierci papieża lub jego rezygnacji. Ta ostatnia możliwość jest od 2013 roku brana pod uwagę w przypadku pogarszania się zdrowia papieża, ze względu na rezygnację Benedykta XVI z urzędu w 2013 roku. W czasie pontyfikatu Franciszka również spekulowano, że papież, którego stan zdrowia się pogarszał, mógłby zrezygnować z urzędu (co ostatecznie nie nastąpiło).

Ważną rolę w Watykanie odgrywa dziekan Kolegium Kardynalskiego, czyli wszystkich kardynałów z całego świata, jednak on również nie przejmuje żadnych wyłącznych uprawnień papieża. Odgrywa natomiast kluczową rolę w czasie wakatu w Stolicy Apostolskiej. 

9 października papież mianował nowym dziekanem Kolegium Kardynalskiego kardynała Luisa Antonio Tagle. Przed konklawe w maju 2025 roku purpurat z Filipin uważany był za jednego z możliwych kandydatów na następcę papieża Franciszka. Na stanowisku dziekana Kolegium Kardynalskiego Tagle zastąpił 92-letniego kard. Giovanniego Battistę Re.