Firmy wciąż zbyt rzadko upominają się o zaległe płatności

Połowa przedsiębiorców przyznaje, że w trzecim kwartale bieżącego roku miała problem z przeterminowanymi płatnościami od swoich kontrahentów, a zaległości przekraczały 60 dni. Rośnie również odsetek firm borykających się z kłopotami. W drugim kwartale w handlu hurtowym i detalicznym było ich 5,6 proc., o 0,2 pkt proc. więcej niż w pierwszym, o 0,2 pkt proc. więcej jest takich firm również w budownictwie, stanowią one 5,9 proc. wszystkich z branży. Kłopoty w firmach transportowych i związanych z gospodarką magazynową zwiększyły się o 0,4 pkt. proc. Ma je 8,1 proc. przedsiębiorstw z tego sektora. Średnio w II kw. problemy zgłaszało 6,1 proc. przedsiębiorstw, kwartał wcześniej 5,8 proc.

Jeszcze gorzej jest przy porównaniu wzrostu zaległości. Najwięcej ma ich sektor handlu hurtowego i detalicznego oraz naprawy pojazdów samochodowych (5,96 mld zł, wzrost w ciągu kwartału o 330 mln zł), budowlany (4,72 mld zł, wzrost o 150 mln zł), przetwórstwo przemysłowe (4,68 mld zł, o 150 mln więcej niż na koniec I kw.). Większość z przedsiębiorstw nie tylko nie stara się jednak rozwiązać swoich problemów, ale często nie widzi także swojej winy w tym, że także nie płaci odbiorcom, jeżeli nie otrzymuje zapłaty.

– Problem opóźnionych płatności niestety często daje efekt domina. I jak widać, optymistyczne dane gospodarcze, nadchodzące z różnych stron, nie zawsze się sprawdzają w obszarze płatności przedsiębiorstw – przyznaje Sławomir Grzelczak, prezes BIG InfoMonitor.

Koło się więc zamyka.

Kosztowne milczenie

Przedsiębiorcy jako główny powód niereagowania na opóźnienia płatności podają obawę przed utratą kontrahenta. Tymczasem z badania „Skaner MSP, wśród mikro, małych i średnich firm" przeprowadzonego w sierpniu bieżącego roku przez Instytut Badań i Rozwiązań B2B Keralla Research na zlecenie Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, że prawie 80 proc. firm, które już upominały się o pieniądze, nie straciło przyszłych kontraktów. Mimo tego na problemy reaguje zaledwie jedna na dziewięć firm. Pozostałe, mimo trudności, wolą czekać na przelew, a to błąd, bo jak przypomina Sławomir Grzelczak, świat należy do odważnych. Odważnych wciąż wielu jednak nie ma.

– Niewielu przedsiębiorców ma szansę się przekonać, że warto być twardym i konsekwentnym w kontaktach z wierzycielami, ponieważ większość z nich jest sparaliżowana obawami i woli biernie czekać, wydłużając jednocześnie termin płatności w imię utrzymania dobrej relacji z klientem – mówi Sławomir Grzelczak.

Tylko 10,8 proc. firm ankietowanych przez BIG przyznaje, że nie czeka z podejmowaniem działań w celu odzyskania należności nawet wtedy, gdyby miało to negatywnie wpłynąć na dalszą współpracę z odbiorcą towarów i usług. Ważniejsza jest własna kondycja. Pozostałe firmy są w stanie czekać – 48 proc. na przelewy od większości klientów, a 41 proc. na przelewy od niektórych klientów. Nie warto jednak tego robić.

– Czekanie kosztuje. Opóźnienia skutkują trudnościami dla połowy firm, a wynikające z tego problemy dotyczą wielu obszarów funkcjonowania przedsiębiorstwa. Większości firm przeterminowane faktury uniemożliwiają nie tylko regulowanie swoich zobowiązań, ale mają też wpływ na obniżanie zysków, ograniczenie inwestycji i generalnie utrudniają rozwój – zwraca uwagę Sławomir Grzelczak.

Największe zaległości z płatnościami, zwłaszcza z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych i wobec ZUS, mają firmy usługowe i handlowe. Nie bez powodu. Okazuje się bowiem, że to właśnie wśród nich największy jest odsetek takich, które deklarują, że są skłonne biernie czekać na opóźnioną płatność, aby nie psuć sobie wcześniej wypracowanych relacji ze stałymi kontrahentami. Przy czym firmy handlowe taką praktykę stosują zazwyczaj wobec niektórych kontrahentów, a usługowe wobec większości.

Martwe prawo

Z badań Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, że przeterminowane faktury nie tylko utrudniają regulowanie własnych zobowiązań przez firmy, ale mają również negatywny wpływ na pozyskiwanie nowych klientów i utrzymanie wiarygodności finansowej. Świadomość konsekwencji borykania się z zatorami płatniczymi więc jest, a mimo to mobilizacji do działań brak. Nie pomagają nawet wprowadzone w Polsce rozwiązania prawne, takie jak np. możliwość naliczania odsetek karnych dla płatności przychodzących od firm po upływie 30 dni od wymagalności faktury.