Niezwykłe okoliczności prac nad projektem ustawy o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), znanym jako projekt UC100 (od numeru, pod jakim figuruje w Rządowym Centrum Legislacyjnym), ujawniła niedawna publikacja Wirtualnej Polski. Według portalu firma Alba, zajmująca się gospodarką odpadami, wypłaciła firmom posła Przemysława Wiplera łącznie 2,5 mln zł.
Tymczasem od maja, po publikacji „Rzeczpospolitej” na temat tego właśnie projektu, przedstawiciele Alby, której prezesem jest jeden z bohaterów reportażu Wirtualnej Polski, wysłali do „Rzeczpospolitej” oraz autorki tekstu dwa pozwy o naruszenie dóbr osobistych i trzy prywatne sprawy karne o zniesławienie. Zażądali zakazu publikacji, by redakcja przez rok nie mogła pisać nic o spółce Alba w kontekście ROP.
Czytaj więcej
Forsowany przez resort środowiska projekt ROP traci polityczne poparcie, pomału wycofują się także samorządy. Krytycy wskazują, że przekazanie NFOŚ...
Ile pieniędzy i za co spółka Alba przekazała firmom Przemysława Wiplera?
Krzysztof Gruszczyński, prezes spółki Alba Polska, należącej do niemieckiego koncernu Alba GmbH, jest jednym z bohaterów opublikowanego przez redakcję WP reportażu o pracach założonego przez Przemysława Wiplera Parlamentarnego Zespołu ds. Wolnego Rynku.
Jak opisuje WP, w ciągu dwóch lat funkcjonowania zespół odbył zaledwie cztery posiedzenia: na temat fintechów i kantorów (październik 2024 r.), hazardu (marzec 2025 r.), reform Państwowej Inspekcji Pracy (listopad 2025 r.) oraz opłat za śmieci (grudzień 2025 r.). WP ustaliła, że w każdym z tych czterech obszarów firmy założone przez Wiplera i jego wspólnika miały płacących klientów, a dwóch kontrahentów osobiście zabrało głos na posiedzeniach zespołu. Jednym z nich był właśnie prezes Alba Polska Krzysztof Gruszczyński.
Czytaj więcej
Aż 19 związków producentów żywności wysłało list do premiera Donalda Tuska z prośbą o interwencję w sprawie projektu UC100 o rozszerzonej odpowiedz...
Z ustaleń WP wynika, że spółka Alba Polska należy do największych płatników firm Przemysława Wiplera i Michała Krzymowskiego, a kwota wpłat to 2,51 mln zł. Inne firmy wymienione w tekście WP to Integer.pl (2 mln zł), British American Tobacco Polska Trading (1,83 mln zł) i GetBack (1,3 mln zł).
Dlaczego WP opisuje Krzysztofa Gruszczyńskiego? Otóż wziął on udział w ostatnim posiedzeniu zespołu 9 grudnia 2025 r. poświęconemu temu „Jak obniżyć opłaty za gospodarowanie odpadami w gminach? Debata o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP)”. Chodzi o projekt ustawy opracowywany przez Ministerstwo Klimatu (UC100), który trafił do komitetu stałego KPRM. Do tego projektu bardzo liczne i istotne uwagi zgłaszały państwowe instytucje, od resortu rolnictwa (projekt ma spowodować skok cen żywności), przez UOKIK (monopol Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, NFOŚiGW) po Ministerstwo Finansów.
Jak informuje WP, na wspomnianym grudniowym spotkaniu zespołu poseł Wipler powitał „pana Krzysztofa Gruszczyńskiego, przewodniczącego Rady Programowej Związku Pracodawców Branży Komunalnej” (ZPBK). Krzysztof Gruszczyński poparł prace nad UC100, mówiąc, że „wspiera tę ustawę i trzyma kciuki za jak najszybsze wejście do parlamentu”.
Dlaczego projekt UC100 budzi kontrowersje?
Tu warto przypomnieć, że projekt UC100, który wprowadza Rozszerzoną Odpowiedzialność Producenta za opakowania, budzi ogromne kontrowersje, bo podwyższa opłaty za wprowadzone do obrotu opakowania z 1,4 mld zł dziś do ok. 5 mld zł. Podwyższona kwota ma trafić w dużej mierze najpierw do NFOŚiGW (co powoduje oskarżenia o monopol państwa), a za jego pośrednictwem – do samorządów. Ma to pokryć koszty zagospodarowania odpadów opakowaniowych.
Samorządy prowadzą gospodarkę odpadową za pomocą spółek samorządowych, a także zlecają te zadania na zewnątrz. Krzysztof Gruszczyński, przedstawiany na spotkaniu zespołu jako przedstawiciel ZPBK, jest jednocześnie prezesem ALBA Polska, polskiej spółki niemieckiej grupy odpadowej ALBA.
Wirtualna Polska pisze, że „w zestawieniach kontrahentów firm założonych przez Wiplera i Krzymowskiego ALBA Polska to drugi największy klient: 33 faktury od Wipler Doradztwo na 584 tys. zł i 21 faktur od Fiverand na 1,9 mln zł. Razem 2,5 mln zł”.
Dlaczego piszemy o publikacji Wirtualnej Polski?
WP opisała m.in. działalność Krzysztofa Gruszczyńskiego przy nagłaśnianiu i popieraniu rządowego projektu UC100. Tymczasem od maja „Rzeczpospolita” dostała już dziewięć pism od prawników Alby i jej zarządu. To odpowiedź na publikację artykułu „Coraz ciemniejsze chmury nad UC100. Co z rządowym ROP dla opakowań?”, w którym opisaliśmy malejące poparcie dla projektu, w tym debatę na posiedzeniu Podkomisji Stałej Gospodarki i Infrastruktury Komunalnej, gdzie projektu broniły już tylko branża komunalna oraz wiceminister klimatu Anita Sowińska, autorka projektu.
Początkowo członkowie zarządu Alby żądali od „Rzeczpospolitej” wpłaty miliona złotych (a łącznie 3 mln zł) i usunięcia tekstu z serwerów redakcji. Następnie wysłali do „Rzeczpospolitej” dwa pozwy o naruszenie ich dóbr osobistych (wiceprezes Alby Polska Olgi Goitowskiej; zarząd Alby uznał też, że publikacja naruszyła dobra osobiste samej spółki). W trybie zabezpieczenia roszczeń, zarząd żąda nadal (postępowanie sądowe dopiero rusza) zakazu publikacji na temat tej firmy. Chciał, by „Rzeczpospolita” przez rok nie pisała nic na temat spółki Alba Polska w kontekście prac nad ROP, akurat w czasie, gdy waży się los tej ustawy.
Co więcej, jako autorka artykułu o UC100, dostałam trzy prywatne akty oskarżenia o zniesławienie – od Krzysztofa Gruszczyńskiego, Olgi Goitowskiej oraz spółki Alba. Obecnie pozwami zajmuje się sąd karny. Jednak redakcja nigdy nie otrzymała żądania sprostowania – zgodnie z prawem prasowym – informacji przedstawionych w artykule.
