fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Literatura

Bez wódki tego nie zrozumiesz

Rzeczpospolita
Wschodnia granica II RP była granicą dwóch światów. Po jednej stronie znajdowało się wolne państwo, po drugiej kraj powszechnego zniewolenia, strachu i terroru.
Po jednej stronie ludzie mogli godnie żyć, po drugiej panował groteskowy, niewydolny system centralnego planowania, który z milionów mieszkańców Związku Sowieckiego uczynił nędzarzy.
Gdy 17 września 1939 roku pół Polski znalazło się pod sowiecką okupacją, granica między tymi światami zniknęła. Do Polski przyjechali pracownicy sowieckiej administracji i żołnierze, do Sowietów pojechali aresztowani i deportowani Polacy. Wśród nich Aleksander Topolski, autor przejmujących wspomnień "Biez wodki".
Dla obu stron przekroczenie granicy było szokiem. Na przykład w domu Topolskich zamieszkał sowiecki oficer. "Jego wzrok wędrował od oprawionego w złotą ramę morskiego pejzażu Wygrzywalskiego do niewielkiej akwareli Kossaka. Wpatrywał się chwilę w szafkę, którą zdobił czeski kryształ, i w rodzinne srebra na półkach wielkiego kredensu. Zamknął oczy i westchnął: Mój Boże. My też tak kiedyś mieszkaliśmy...!".
Deportowani Polacy zetknęli się zaś z przemocą, brudem, kłamstwem i beznadzieją sowieckiego molocha. Topolski przeszedł przez kilka więzień i obozów. Jeden z nich, przeznaczony dla młodocianych, był niczym piekło na ziemi. Mali więźniowie byli w nim głodzeni i traktowani gorzej niż zwierzęta. A nad bramą łopotał transparent: "Dziękujemy Wam, towarzyszu Stalin, za nasze szczęśliwe dzieciństwo!".
"Biez wodki" to jedne z najciekawszych wspomnień spisanych przez Polaka, który na własne oczy mógł oglądać Związek Sowiecki lat 40. od wewnątrz, a później wydostał się z niego z Andersem. Momentami wzrusza, momentami śmieszy, ale na ogół mrozi krew w żyłach. Skąd tytuł? To cytat z wypowiedzi bolszewickiego żołnierza, którego młody Polak spotyka na stacji kolejowej i rozmawia z nim o sowieckiej rzeczywistości. "Bez wódki tego nie zrozumiesz" – mówi mu sołdat.
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA