Architekci z pracowni WXCA już po raz trzeci otrzymali nominację w prestiżowym międzynarodowym konkursie im. Miesa van der Rohe, którego organizatorami są Fundacja Miesa van der Rohe i Komisja Europejska. Tym razem jury konkursu doceniło projekt rewitalizacji zabytkowego Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.
Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach z nominacją do Nagrody Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe
Teatr im. Stefana Żeromskiego znajduje się w sercu zabytkowego centrum Kielc. Z jego powstaniem wiąże się miejska legenda, zgodnie z którą budowę teatru zlecił bogaty przemysłowiec Ludwik Stumpf z myślą o nieznanej z nazwiska warszawskiej aktorce, którą darzył wielkim uczuciem.
Pewne jest natomiast, że budowa teatru ruszyła w 1877 roku, zaś inauguracyjny spektakl odbył się dwa lata później. Autorem projektu teatru w stylu eklektycznym był Franciszek Ksawery Kowalski — ceniony architekt, który był uczniem Henryka Marconiego, jeden z najwybitniejszych architektów XIX wieku.
Czytaj więcej
Nasze portfolio robi wrażenie za granicą. Mało która pracownia w Europie ma tak wiele obiektów muzealnych w swoim dorobku – mówi Szczepan Wroński z...
Zabytkowy budynek przeszedł niedawno renowację, dzięki której odzyskał dawny splendor. Teatr wyposażono też w nowe technologie, dzięki czemu zyskał nowe, unikatowe na skalę całej Europy możliwości inscenizacyjne.
Autorami projektu rewitalizacji zabytkowego teatru są architekci z cenionego warszawskiego biura WXCA. Efekt ich pracy zdobył uznanie jurorów prestiżowego konkursu im. Miesa van der Rohe 2026, którzy przyznali mu nominację do głównej nagrody. Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi w kwietniu 2026 roku.
W ramach rewitalizacji odrestaurowano reprezentacyjne foyer i klatki schodowe, a także XIX-wieczną fasadę budynku, którą ponownie zdobią rzeźby czterech muz teatru. Poprzez dodanie nadbudowy i adaptację sąsiedniej kamienicy, duża scena jest teraz dwa razy większa.
Zrekonstruowano też takie oryginalne dekoracje jak między innymi zabytkowe kariatydy po obydwu stronach sceny, a także medaliony z wizerunkami pisarzy na dolnym balkonie widowni. Balkon górny ozdobiono nowymi medalionami z wizerunkami współczesnych literatów, w tym Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej. Autorem płaskorzeźb jest Piotr Maślanka.
Nowością jest też młotkowany, pozłacany plafon z mosiądzu na suficie Dużej sceny. Element ten pełni nie tylko funkcję dekoracyjną, ale też poprawia akustykę.
Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Zmiana według projektu WXCA
Częścią prac była też gruntowna modernizacja teatru. Jej celem było zwiększenie jego dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, stworzenie lepszych warunków do pracy personelowi teatru i wreszcie — zastąpienie przestarzałych instalacji scenicznych nowoczesnymi rozwiązaniami.
Wyremontowano i powiększono całe zaplecze teatru, infrastrukturę sceniczną wyposażono w takie innowacyjne technologie jak sześciometrowa scena obrotowa, mobilne audytoria czy dwupoziomowe zapadnie. Wszystko to pod względem zaawansowania technicznego plasuje kielecki teatr w europejskiej czołówce.
W ramach przebudowy obiektu otwarto też dawne zaplecze teatru. Teraz to ogólnodostępne miejsce spotkań, w którym odbywają się rozmaite wydarzenia. Na ten kameralny dziedziniec wychodzi też Scena nowa teatru, co umożliwia oglądanie spektakli z podwórka.
Projekt rewitalizacji Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach to już trzecie wyróżnienie pracowni WXCA w ramach konkursu im. Miesa van der Rohe. Wcześniej, w 2014 roku, jury konkursu nominowało Muzeum – Miejsce Pamięci Palmiry, z kolei w 2017 r. – Europejskie Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach.
