Z tego artykułu dowiesz się:
- W jaki sposób Björk wykorzystuje swoje dochody do walki z przemysłową hodowlą łososia?
- Jakie konkretne postępowania prawne prowadzi Björk przeciwko władzom Islandii?
- Jaką rolę odegrał singiel „Oral” we wsparciu działań na rzecz środowiska?
- Dlaczego przemysłowa hodowla łososia stanowi zagrożenie dla środowiska?
- Jak Björk włącza się w ochronę przyrody i walkę o zrównoważone praktyki gospodarcze?
- Jakie znaczenie w batalii Björk ma zaangażowanie młodego pokolenia?
Björk – słynna islandzka wokalistka, znana ze swojego zaangażowania w ochronę środowiska – ujawniła szczegóły dotyczące batalii prawnej, którą rozpoczęła z władzami swojego kraju. Artystka uczestniczy obecnie w aż czterech postępowaniach związanych z przeciwdziałaniem szkodliwym praktykom przemysłowej hodowli ryb.
Czytaj więcej
Populacja łososia północnoatlantyckiego w Norwegii jest na historycznie niskim poziomie. Powód? Hodowla ryb i kryzys klimatyczny. Zdaniem naukowców...
Björk przeciwko przemysłowej hodowli łososia w Islandii
W 2023 r. Björk, we współpracy z hiszpańską artystką Rosalíą, wydała singiel „Oral”. Utwór miał dla wokalistki szczególne znaczenie – cały dochód z jego sprzedaży został przeznaczony bowiem na wsparcie działań przeciwko przemysłowej hodowli łososia w Islandii. Już w chwili premiery Björk zapowiadała, że zamierza walczyć z rządem o ograniczenie zagrożeń wynikających z działalności ferm rybnych.
„Mamy zespół ludzi z największych islandzkich organizacji ekologicznych oraz prawników, którzy podejmą kolejne sprawy dotyczące hodowli ryb w otwartych klatkach. Chciałabym im wszystkim podziękować za ich ciężką, dobrowolną pracę” – podkreślała. „Przemysłowa hodowla łososia w otwartych klatkach jest katastrofalna dla środowiska. Zwierzęta cierpią, a sama działalność wyrządza poważne szkody naszej planecie. To niezwykle okrutny sposób produkcji żywności. Walka z tym przemysłem jest częścią walki o przyszłość Ziemi” – zauważała artystka.
Z okazji drugiej rocznicy premiery singla wokalistka opublikowała na Instagramie wpis, w którym podziękowała wszystkim, dzięki którym utwór „Oral” odniósł sukces. „Chciałabym osobiście podziękować Rosalíi za ten nadzwyczaj hojny gest… dziękuję! A wszystkim, którzy wsparli naszą sprawę – dziękuję, bo wasza liczba przerosła nasze najśmielsze oczekiwania” – napisała. Jak zaznaczyła, dochody z utworu przeznaczono na działania mające zapobiec dalszej ekspansji przemysłowych ferm rybnych i stworzyć nowe ramy prawne chroniące islandzką przyrodę.
Czytaj więcej
W czasie produkcji w Szkocji ginie co roku ok. 1/3 młodych osobników, ale katastrofalne warunki dotyczą każdej fazy ich rozwoju.
Björk pozywa Islandię. W sądzie
W swoim wpisie artystka ujawniła szczegóły batalii prawnej, jaką toczy obecnie z władzami Islandii. Jak przekazała, prowadzone są obecnie aż cztery postępowania. „Pierwsza sprawa to ta pierwotna, o której mówiłam wcześniej – w Seyðisfjörður, aby pomóc lokalnym mieszkańcom zatrzymać proces licencyjny na budowę fermy rybnej w ich fiordzie, wbrew ich woli. Druga: bardziej precyzyjna sprawa dotycząca planowania przestrzennego w Seyðisfjörður. Trzecia: sprawy dotyczące ucieczek ryb z ferm w Tálknafjörður i Patreksfjörður w Westfjord. Czwarta: Sandeyri – aby zatrzymać fermę rybną, która została zbudowana wbrew woli rolnika” – wskazała.
1. Seyðisfjörður – blokowanie wydania licencji na hodowlę ryb w fiordzie wbrew woli mieszkańców.
2. Seyðisfjörður – sprawa dotycząca morskiego planowania przestrzennego.
3. Westfjord – przypadki ucieczki ryb z hodowli w Tálknafjörður i Patreksfjörður.
4. Sandeyri – zamknięcie hodowli ryb powstałej wbrew woli lokalnych rolników.
Wokalistka poinformowała, że 21 listopada 2025 r. – w dniu swoich 60. urodzin – złożyła kolejny pozew. Dodała także, że dzięki hojności darczyńców możliwe jest prowadzenie dalszych działań, które mają pomóc w ochronie mórz i wód na większą skalę, m.in. w realizacji celu „30 na 30” – ochrony co najmniej 30 proc. lądów i oceanów do 2030 r.
Do sprawy artystka odniosła się również w rozmowie z brytyjskim magazynem NME. Wokalistka w wywiadzie zwróciła między innymi uwagę na zaangażowanie młodych. „Pokolenie Z jest naprawdę radykalne i cieszę się, że środowisko jest dla nich priorytetem. To daje nadzieję” – powiedziała.
Björk walczy o planetę. Od lat angażuje się w działania ekologiczne
Björk od lat angażuje się w działania na rzecz klimatu i ochrony przyrody. W 2004 r. sprzeciwiała się budowie huty aluminium w Islandii, apelując o rozwój odnawialnych źródeł energii. Wraz z Thomem Yorke’em nagrała wówczas singiel „Náttúra”, z którego dochody trafiły na konto organizacji o tej samej nazwie.
W 2010 r. artystka wydała również EP-kę „Mount Wittenberg Orca”, stworzoną we współpracy z zespołem Dirty Projectors. Zyski ze sprzedaży tego materiału przekazano na rzecz National Geographic Society Oceans Initiative.
W 2024 r. – w pierwszą rocznicę powstania singla „Oral” – Björk zaprezentowała także projekt Nature Manifesto, związany z ochroną środowiska. To audiowizualna instalacja stworzona we współpracy z francuskim artystą Alephem i kompozytorem Robinem Meierem, prezentowana w paryskim Centre Pompidou. Projekt zwracał uwagę na gwałtowny zanik bioróżnorodności prowadzący do zubożenia ekosystemów.
W ostatnich latach szczególną uwagę artystka kieruje właśnie na ochronę dzikich łososi oraz przeciwdziałanie ekspansji przemysłowych hodowli.
