Starannie wybrane niezwykle cenne dzieła, opowiadające o początkach chrześcijaństwa w Polsce, można oglądać w Izbie Wieży Grodzkiej. Wśród nich jest jeden z najwspanialszych iluminowanych rękopisów „Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich” Jana Długosza z XVI wieku z barwnymi wizerunkami biskupów i świętych – dziełami warsztatu malarskiego Stanisława Samostrzelnika. Znajdują się w niej portrety patronów Królestwa Polskiego, m.in. św. Wojciecha.
„Sakramentarz tyniecki” to z kolei najstarszy rękopis liturgiczny znajdujący się nieprzerwanie w polskich zbiorach od XI stulecia. I ta księga jest wspaniale iluminowana, barwiona purpurą i pisana złotem.
– Otwarta jest na stronie, na której widzimy miniaturę Chrystusa w majestacie - Maiestas Domini, w mandorli, symbolu doskonałości - udzielającego błogosławieństwa, trzymającego Ewangelię na kolanach i otoczonego przez symbole czterech Ewangelistów – tłumaczy komisarz wystawy Przemysław Deles.
Natomiast w „Roczniku Świętokrzyskim Dawnym", najstarszym zachowanym polskim roczniku, powstałym w Gnieźnie w XII wieku, znajduje się słynny wpis, informujący o przyjeździe do polski Dobrawy i przyjęciu chrztu przez księcia Mieszka I w 966 r.
- Ta drobna lakoniczna informacja jest jak najbardziej wiarygodna i cała narracja naszej wystawy zbudowana jest na tym zapisie - mówi komisarz Przemysław Mrozowski i p.o. dyrektor Zamku Królewskiego.
Centrum ekspozycji zajmuje replika drzwi gnieźnieńskich, słynnego dzieła sztuki romańskiej, przedstawiające żywot św. Wojciecha. Jest też Czara wrocławska z X wieku, ozdobiona scenami z Księgi Sędziów, jedno z najstarszych naczyń liturgicznych oraz replika kopii włóczni św. Maurycego, jednego z głównych insygniów władzy cesarskiej, podarowanego przez cesarza Ottona III księciu Bolesławowi Chrobremu w 1000 roku. Dzieło to do dziś pozostaje najważniejszym symbolem suwerenności państwa polskiego.
A na denarze księcia Bolesława Chrobrego można odczytać napis PRINCE(P)S POLONIE, który jest najstarszym zachowanym zapisem nazwy Polski.
Obiekty prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów: Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Okręgowego w Toruniu i Zamku Królewskiego w Warszawie
Wystawa „Sacrum Poloniae Iubileum 966 –2016” czynna do 7 sierpnia.
31 lipca i 7 sierpnia towarzyszą jej historyczne wykłady o początkach chrześcijaństwa w Polsce oraz oprowadzania kuratorskie