Minister kultury i dziedzictwa narodowego pracuje nad nowelizacją ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Projekt ma szybką ścieżkę legislacyjną. Musi bowiem wejść w życie 25 listopada br. Tego dnia bowiem zacznie obowiązywać inna nowela tej ustawy z 10 lipca 2015 r. Ta ostatnia tworzy Listę Skarbów Dziedzictwa jako rodzaj ochrony zabytków ruchomych. Będą na nią trafiały zabytki o szczególnej wartości dziedzictwa kulturowego. W tym celu minister kultury i dziedzictwa narodowego będzie wydawał decyzję z urzędu albo na wniosek właściciela tej wartościowej rzeczy.
Problem jednak w tym, że nowela z 10 lipca 2015 r. budziła poważne wątpliwości konstytucyjne. Chodzi o wpis z urzędu zabytku ruchomego na Listę Skarbów Dziedzictwa (bez zgody lub nawet przy wyraźnym sprzeciwie właściciela lub posiadacza zabytku). Z tego powodu prezydent RP Bronisław Komorowski nie podpisał tej noweli, tylko skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego.
TK uznał jednak 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, że nowela z 10 lipca 2015 r. nie narusza konstytucji. Następnie podpisał ją obecny prezydent RP Andrzeja Duda i została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 24 sierpnia br. Wejdzie w życie 25 listopada 2016 r.
Stąd ten obecny pośpiech w pracach nad projektem kolejnej noweli ustawy o ochronie zabytków. Okazało się bowiem, że w czasie kiedy nowela z 10 lipca 2015 r. czekała na rozstrzygnięcie przez TK, weszły w życie dwie inne zmiany do tej ustawy.
Jedna dotyczyła ochrony krajobrazu, a druga deregulacji zawodów związanych z zabytkami. Te trzy nowele nie są ze sobą spójne. Niezbędne są więc korekty przepisów, zanim wejdzie w życie nowela z 10 lipca 2015 r.
Projekt przewiduje więc m.in., że osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna występująca z wnioskiem o pozwolenie na prowadzenie prac konserwatorskich przy zabytku wpisanym na wspomnianą Listę Skarbów Dziedzictwa ma obowiązek zapewnić, by prace prowadziły osoby o odpowiednich kwalifikacjach. A więc taka, która ukończyła studia drugiego stopnia w zakresie konserwacji i restauracji dzieł sztuki lub po zaliczeniu szóstego semestru jednolitych studiów magisterskich przez co najmniej dziewięć miesięcy brała udział w podobnych tego typu pracach.
Do projektu dołączono projekt rozporządzenia ministra kultury w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań przy zabytkach wpisanych na listę Skarbów Dziedzictwa Narodowego.
Etap legislacyjny: Stały Komitet Rady Ministrów
