Rozmowa z [b]Jolantą Nowakowską - Zimoch[/b], partnerem odpowiedzialnym za Departament Nieruchomości w kancelarii Lovells.

[b]Rz: Co się zmieniło na tegorocznych Targach Nieruchomości Inwestycyjnych Expo Real w Monachium w porównaniu z ubiegłym rokiem? Czy było widać kryzys hipoteczny i spadek nastrojów wśród inwestorów i banków?[/b]

[b]Jolanta Nowakowska-Zimoch:[/b] Jadąc do Monachium, byliśmy przygotowani na to, że może być mniejszy ruch, a tymczasem na targach pojawiło się co najmniej tyle samo osób co rok temu, a może nawet więcej. Poza tym postawiono dodatkowy pawilon, co świadczy o zainteresowaniu imprezą.

[b]Czy w czasie oficjalnych spotkań była mowa o aktualnych problemach na rynku nieruchomości?[/b]

Oczywiście, temat kryzysu na rynku w Ameryce i jego wpływ na rynek europejski dominował. Dużo mówiło się o sytuacji banku Hypo Real Estate. Uspokojenie przyniosła wiadomość, że został on przez państwo uratowany.

[b]A jak inwestorzy postrzegają sytuację Polski?[/b]

Sądzą, że jednak jesteśmy trochę na zewnątrz kryzysu. Wiadomo, iż w tej chwili banki będą mniej chętnie kredytować inwestycje mieszkaniowe, ale sami bankowcy twierdzą, że to sytuacja przejściowa, bo na polskim rynku jest zapotrzebowanie na mieszkania.

[b]Za co będą budować deweloperzy czy kupować inni inwestorzy, skoro na rynku bankowym trudniej i drożej można pożyczyć pieniądze?[/b]

Dziś najlepsze interesy będą robić ci, którzy dysponują środkami finansowymi i bez pomocy banków mogą kupować na rynku projekty, które z kolei mogą osiągnąć dobre ceny. W ten sposób niektóre firmy w dobie kryzysu mogą sobie stworzyć niezłe portfolio. W dobrej sytuacji są także ci kredytobiorcy, którzy długoterminową współpracą z bankiem potwierdzili swoją stabilność i wypłacalność.

[b]W co dzisiaj chcą inwestować kapitał ci, którzy go posiadają?[/b]

Zdecydowanie w magazyny i biura, a nie w mieszkaniówkę. Na targach słyszeliśmy o paru projektach, które znaliśmy z Warszawy. Początkowo były projektami mieszkaniowymi, a teraz deweloperzy będą zmieniać ich przeznaczenie na biurowe.

[b]I poszukiwali partnerów na targach?[/b]

Przede wszystkim dyskutowali z bankami – w zależności od tego, jaki był stopień zaangażowania i wykorzystania kredytu – albo o restrukturyzacji tego kredytu w związku ze zmienionym celem inwestycji, albo o możliwości spłaty jego części i zaciągnięciu nowego na cele biurowe.

[i]rozmawiała Grażyna Błaszczak[/i]

[ramka]11. Międzynarodowe Targi Nieruchomości Inwestycyjnych Real Expo odbyły się w Monachium w ubiegłym tygodniu. Na imprezie spotykają się inwestorzy, bankowcy i doradcy z branży nieruchomości.[/ramka]