Znów więcej papierosów od Łukaszenki. Radykalny wzrost przemytu

O ponad 1000 proc. wzrósł w ubiegłym roku przemyt papierosów z Białorusi. Po krótkim zastoju główny „towar eksportowy” reżimu Łukaszenki znowu na topie.

Aktualizacja: 23.02.2024 06:23 Publikacja: 23.02.2024 03:00

Przemyt papierosów

Przemyt papierosów

Foto: PAP, Darek Delmanowicz

Uszczelnienie granicy z Białorusią – mur z elektroniką i patrole – ograniczyły przemyt ludzi, ale nie zniechęciły zorganizowanych grup przestępczych. Te stawiają na szmugiel przez legalne przejścia. Po spadku kontrabandy w 2022 roku w ubiegłym radykalnie wzrosła – funkcjonariusze Straży Granicznej wraz z innymi służbami przejęli przemycane z Białorusi towary warte łącznie 30 mln zł – rok wcześniej za 5,8 mln zł – wynika z raportu Komendy Głównej SG za miniony rok, który przeanalizowała „Rzeczpospolita”.

– Świat przestępczy, paradoksalnie, kieruje się prawami rynku. Papierosy zdrożały, jest na nie pobyt, stąd nasilenie przemytu – tłumaczą funkcjonariusze.

Czytaj więcej

Rośnie szara strefa tytoniowa w UE

– Tam, gdzie rządy drastycznie jakieś dobra opodatkowują, tam dostarczają je grupy przestępcze. A ponieważ na Białorusi takie grupy są w części autoryzowane przez władze tego państwa, to nic dziwnego, że skala przemyconych stamtąd do Polski towarów rośnie, o czym świadczą statystyki skonfiskowanych towarów przez polskie służby graniczne – mówi „Rz” dr Andrzej Sadowski, prezydent Centrum im. Adama Smiha.

Przemyt ze Wschodu mocno w górę. Co jest głównym „towarem eksportowym”?

Łączna wartość ujawnionych w ubiegłym roku przez Straż Graniczną (wraz z KAS) nielegalnych towarów podwoiła się – z 216 mln zł w 2022 r. do 435 mln zł w ubiegłym. O jedną trzecią więcej było ujawnionych papierosów, o jedną piątą – alkoholu, więcej przewożonych na lewo samochodów.

Kontrabanda na granicy z trzema krajami: Ukrainą, Białorusią i Rosją, była dwukrotnie większa – z towarów wartych 22 mln zł do blisko 50 mln zł. I dotyczyła głównie Białorusi, z której szmugiel wzrósł ogółem według raportu SG z 5,8 mln zł do ponad 30 mln zł w roku ubiegłym.

Zdominowały go papierosy – główny „towar eksportowy” reżimu Łukaszenki. Tu wartość ujawnionego przemytu podskoczyła o ponad 1000 proc. – z poziomu 2 mln do aż 24 mln zł w ubiegłym roku.

Zdecydowaną większość tej kwoty stanowi blisko 1,2 mln paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy oszacowanych na ponad 18 mln zł. Towar przewożony w dwóch samochodach ciężarowych przejęli podczas wspólnych działań funkcjonariusze Straży Granicznej i CBŚP, a do zatrzymań doszło w listopadzie ubiegłego roku w woj. podlaskim – mówi Andrzej Juźwiak, p.o. rzecznika prasowego komendanta głównego Straży Granicznej.

Czytaj więcej

Cudzoziemcy w mafiach. Migranci coraz częściej angażowani do lewych fabryk i przemytu

– Papierosy ujawniamy w transportach kolejowych i w TIR-ach. W ładunkach drewna, węgla, soli, w płaszczach ochronnych wagonów-cystern – wskazuje Dariusz Sienicki, rzecznik Nadbużańskiego Oddziału SG, który odpowiada za część odcinka granicy z Białorusią.

Np. kilka dni temu 4 tys. paczek papierosów w wagonach z węglem z Kazachstanu odkryli w pociągu jadącym z Białorusi funkcjonariusze podlaskiej KAS.

Intratny biznes zorganizowanych gangów

Praktycznie nie ma przemytu z Białorusi przez zieloną granicę. Z prostego powodu – szmuglem trudnią się zorganizowane gangi, nastawione na hurtowe ilości – a te można przewieźć TIR-em czy pociągiem.

Papierosy pochodzą z legalnych fabryk na Białorusi. Przebicie jest ogromne – tam paczka kosztuje kilka złotych, w Polsce 15–20 zł. U nas na cenę wpływa m.in. wysoka akcyza.

Czytaj więcej

Uszczelnienie wschodniej granicy ukruszyło potęgę tytoniowych mafii. Ale ich nie zlikwidowało

O tym, jak wielki przemyt z kraju Łukaszenki jest możliwy, świadczą zatrzymania w lutym ubiegłego roku Jacka C., którego firma TIR-ami w transportach drewna przeszmuglowała (w latach 2020–2021) 18 mln sztuk papierosów wartych 440 mln zł. Przez przejście w Bobrownikach, a proceder według śledczych ułatwiało siedmiu „opłacanych” funkcjonariuszy.

Co jeszcze wynika z danych?

Przemyt na granicy z Litwą wzrósł o 84 proc. (z 1,2 mln zł do 2,3 mln zł) i były to także głównie papierosy, na granicy z Rosją o 150 proc. (ujawniono towary za 1,5 mln zł), np. auta, które próbowano do Rosji wwieźć były trzykrotnie wyższej wartości niż rok wcześniej. Na granicy z Ukrainą sytuacja nie odbiegała od tej sprzed roku. Przywróceniu kontroli na granicy ze Słowacją praktycznie „wykosiło” szmugiel.

Ponad połowę ubiegłorocznego przemytu (towary warte 229 mln zł – rok wcześniej za 30 mln zł) ujawniono na zewnętrznym odcinku granicy Unii Europejskiej.

Zdaniem dr Andrzeja Sadowskiego papierosowa kontrabanda, zwłaszcza z Białorusi, może się nasilać.

– Wprowadzenie tak dużej nierównowagi cenowej w przypadku używek będzie skutkowało tym, że polska granica – a jesteśmy krajem frontowym dla przemytników – będzie miejscem nieustannego procederu przerzucania do kraju papierosów i innych artykułów. Te wystarczy przerzucić na obszar celny UE i dalej znacznie łatwiej je dystrybuować – ocenia dr Sadowski. I zauważa, że świat przestępczy błyskawicznie wykorzystuje stwarzające się okazje.

– Kiedy UE zapowiedziała likwidację na jej terenie produkcji papierosów mentolowych, natychmiast fabryki takich papierosów pojawiły się po stronie białoruskiej i ukraińskiej. Czyli już planowano dostawę na teren Unii tego, czego Unia zakazała, a do czego konsumenci w UE byli przyzwyczajeni – zauważa dr Sadowski.

Uszczelnienie granicy z Białorusią – mur z elektroniką i patrole – ograniczyły przemyt ludzi, ale nie zniechęciły zorganizowanych grup przestępczych. Te stawiają na szmugiel przez legalne przejścia. Po spadku kontrabandy w 2022 roku w ubiegłym radykalnie wzrosła – funkcjonariusze Straży Granicznej wraz z innymi służbami przejęli przemycane z Białorusi towary warte łącznie 30 mln zł – rok wcześniej za 5,8 mln zł – wynika z raportu Komendy Głównej SG za miniony rok, który przeanalizowała „Rzeczpospolita”.

Pozostało 91% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Kraj
Śląskie samorządy poważnie wzięły się do walki ze smogiem
Kraj
Afera GetBack. Co wiemy po sześciu latach śledztwa?
śledztwo
Ofiar Pegasusa na razie nie ma. Prokuratura Krajowa dopiero ustala, czy i kto był inwigilowany
Kraj
Posłowie napiszą nową definicję drzewa. Wskazują na jeden brak w dotychczasowym znaczeniu
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Kraj
Zagramy z Walią w koszulkach z nieprawidłowym godłem. Orła wzięto z Wikipedii