Andrzej Brzeziecki

Historia rzadko bywa sprawiedliwa

Wydawałoby się, że rozliczenia po II wojnie światowej to sprawa prosta – są pokonani nazistowscy zbrodniarze i sądzący ich zwycięscy alianci. Nic bardziej mylnego. Książka cenionych historyków – Pawła Machcewicza i Andrzeja Paczkowskiego pokazuje, jak trudnym tematem są powojenne rozliczenia i jak bardzo polityka wkracza tam, gdzie decydować powinna jedynie Temida.

Gen. Orlicz-Dreszer: Piłsudczyk z własnym zdaniem

Gustaw Orlicz-Dreszer widział bolączki systemu pomajowego i je krytykował. Uważał jednak, że są sprawy ważniejsze, czyli naprawa państwa i budowa spójnej polityki gospodarczej i społecznej – o zmarłym tragicznie 85 lat temu jednym z najważniejszych generałów II Rzeczypospolitej opowiada Andrzejowi Brzezieckiemu historyk dr hab. Przemysław Olstowski, Instytut historii PAN.

Wojciech Skóra. II RP była jednym z biedniejszych państw Europy

W dwudziestoleciu międzywojennym Niemcy i Sowieci dysponowali służbami wywiadowczymi o nieporównanie większym doświadczeniu niż II Rzeczpospolita, bo ich państwowość – pomijając sprawy ustrojowe – miała ciągłość. Polska tworzyła swoje kadry niemal od podstaw, a uczyły się one metodą prób i błędów, nierzadko bolesnych - mówi prof. Wojciech Skóra, historyk.

Biały mężczyzna i polskie tygrysy

Nie wspomnienia Warszawy, Krakowa lub Tatr, lecz scena, którą widziałem po sto razy dziennie – dwadzieścia bosonogich kobiet ustawionych szerokimi zadami, gdy pochylają się nad zagonami ziemniaków. To jest Polska" – jeśli kogoś nie zniechęci ten opis, można mu szczerze polecić zapis rowerowej podróży Bernarda Newmana po przedwojennej Polsce. Odbył ją w 1934 r. i umiejętnie sportretował nasz kraj.

Adam Twardowski: Agent, starosta i malwersant

Państwowe pieniądze wydawane na kampanię wyborczą, inwigilacja opozycji, pokazowe procesy, administracja państwa i służby specjalne sterowane przez polityków – wszystko to było znane w II RP.

Sukcesy i wpadki szpiegów w II RP

Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku miłośnikom historii Oddziału II zaoferowało niemałą gratkę (niestety także za niemałą i chyba trochę nieadekwatną cenę) – wykłady pułkownika Stefana Mayera o wywiadzie. Mayer to postać wyjątkowa w historii polskich tajnych służb – służył Polsce, począwszy od epopei legionowej, i pełnił różne funkcje, ale znany jest przede wszystkim z tego, że przez prawie dekadę kierował Wydziałem II Wywiadowczym Oddziału II SG, a więc akcjami szpiegowskim wymierzonymi przede wszystkim w Niemców i Związek Radziecki. Nie trzeba tłumaczyć, że lata 30. XX wieku to wyjątkowo ważny i intensywny okres pracy dla wszystkich wywiadów w Europie. Miał więc o czym Mayer opowiadać.

Beck. Józef Beck

Z tą książką było trochę jak z najnowszym filmem o Jamesie Bondzie. Wszyscy czekali na premierę, a ta była wciąż odsuwana... Ale jest, oto ona – opus magnum dwóch wybitnych historyków dziejów najnowszych. Blisko 900 stron tekstu, plus 200 stron przypisów. Już sama lista odwiedzonych archiwów (w wielu krajach) nie pozostawia wątpliwości, że mamy do czynienia z dziełem poważnym.

Jugosławia. Piękny eksperyment albo więzienie narodów

30 lat temu rozpoczął się proces rozpadu Jugosławii. O tym, dlaczego ten eksperyment polityczno-narodowościowy się nie powiódł, i jak dziś postrzegana jest tamta epoka w poszczególnych krajach Bałkanów Zachodnich, opowiada Andrzejowi Brzezieckiemu historyk, politolog i znawca historii tego regionu, prof. Tomasz Stryjek.

Nasza historia

Dziś uznaję tylko Ewangelię Chrystusa, bo On ją głosił dla prostaczków, a nie dla »mądrych«, których On zawsze ganił i biczował, a więc ona nie potrzebuje żadnych pośredników" – kto to napisał? Otóż autorem tych słów jest Feliks Dzierżyński – pisał je do swojej siostry 16 lat przed rewolucją bolszewicką. „Trudno wątpić w szczerość tego wyznania" – uważa prof. Andrzej Friszke w swej najnowszej książce o polskich komunistach i ich stosunku do państwa polskiego. Nie jest to – zaznaczmy od razu – próba wybielania czy gloryfikacji komunizmu. Autor, także swoją biografią, wielokrotnie udowadniał swój negatywny stosunek do ideologii wyrosłej z pism Marksa. A jednak historyk ma prawo i obowiązek zajmować się także zjawiskami, z którymi wcale nie musi się identyfikować.

Marszałek kompaktowy

O Józefie Piłsudskim każdy Polak ma swoje zdanie – niekoniecznie podbudowane znajomością podstawowych faktów z życia wskrzesiciela państwa polskiego. Kiedy się urodził? Jakie pełnił funkcje? Ile miał żon i dzieci? Co robił w Magdeburgu? Mam nadzieję, że Czytelnicy „Plusa Minusa" poczują się dotknięci prostotą tych pytań, ale jestem pewien, że większość Polaków nie znałaby na nie odpowiedzi.