Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są kluczowe czynniki decydujące o wygranej w piłce nożnej według naukowców?
- Dlaczego przewidywalność gry może wpływać na wyniki meczu?
- Jakie wnioski można wyciągnąć z porównania gry drużyn na różnych etapach meczu?
- Dlaczego początkowe 30 minut meczu jest kluczowe dla budowania strukturalnej przewagi?
W nowym artykule opublikowanym w czasopiśmie „PLOS One” międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował dane z topowych rozgrywek, które są dostępne w otwartej bazie StatsBomb. Badacze umyślnie nie analizowali konkretnej ligi ani jednego turnieju. Nie chcieli porównywać różnych rozgrywek, tylko znaleźć uniwersalny wzorzec zachowania drużyn. Gdyby zdecydowali się np. na jedną ligę, mógłby pojawić się wobec nich zarzut, że opisywany przez nich mechanizm działa tylko tam, ze względu choćby na specyfikę modelu gry w danym kraju.
Łącznie pod lupę wzięto 116 męskich drużyn w 608 meczach (przy czym wybrano tylko takie, które miały zwycięzcę po 90 minutach). Dodatkowo przeanalizowano 54 zespoły kobiece i ich grę w 374 meczach. Autorzy badania wyraźnie zaznaczają, że ta druga próbka jest mniejsza i statystycznie słabsza, dlatego wnioski dla kobiecej piłki są ostrożne.
Czytaj więcej
Jeszcze nie było takiego rządu, który by wygrał ze Światową Federacją Piłkarską (FIFA), a jednak co jakiś czas znajdują się kolejni naiwni. Szans n...
– W piłce nożnej wyniki są niskie, dlatego zaledwie kilka momentów może odwrócić losy spotkania, a proste statystyki – takie jak posiadanie piłki czy liczba strzałów – nie zawsze oddają to, kto zaprezentował się lepiej – mówi dr Sergiy Shelyag, profesor nadzwyczajny matematyki stosowanej i nauki o danych z Flinders University w Adelajdzie.
Zapomnij o posiadaniu piłki. Nowe badania pokazują, co tak naprawdę daje zwycięstwo
Co wyszło z badania? Przede wszystkim to, że większą szansę na wygraną mają te drużyny, które potrafią grać piłką w różne miejsca boiska, a nie ciągle w te same strefy. Zwycięskie zespoły częściej rozrzucają grę po całym boisku, zamiast ciągle atakować te same sektory. Co to znaczy w praktyce?
Drużyna przegrywająca często:
- atakuje głównie jedną stroną
- gra schematycznie
- łatwo ją „przeczytać” w obronie
Drużyna wygrywająca częściej:
- zmienia strony
- korzysta z całej szerokości i głębokości boiska
- czasem gra w „nietypowe” miejsca, których rywal się nie spodziewa
– Nasze podejście mierzy, w jak nieprzewidywalny i szeroki sposób drużyna przemieszcza piłkę w trakcie meczu – tłumaczy dr Shelyag. Idealny zespół według tego badania wyglądałby mniej „efektownie na papierze”, a bardziej męcząco i nieprzewidywalnie dla rywala. Przede wszystkim grałby na całym boisku – naprawdę całym. Piłka krążyłaby wszędzie: nie tylko przez środek czy skrzydła, ale możliwe byłoby również niespodziewane wycofanie do stoperów czy nagłe przyspieszenie do przodu.
Naukowcy przeanalizowali tysiące akcji. Oto matematyczny wzór na zwycięstwo w piłce nożnej
Taka drużyna nie miałaby ulubionej formy ataku – i to właśnie dezorientowałoby obronę. Ten sam zawodnik w ofensywie musiałby raz grać krótko, raz wykonać przerzut na drugą stronę, raz zwalniać, a raz przyspieszać. Rywal de facto nie wiedziałby, co jest planem na mecz, bo plan ciągle by się zmieniał.
Taki styl wymaga bardzo dobrej wydolności, koncentracji i odwagi do grania w różnych strefach. Dlatego idealny zespół jednocześnie męczy przeciwnika fizycznie (przez ciągłe przesuwanie) oraz mentalnie (brak przewidywalności).
Wygrywają mecze, zanim padną bramki. Kluczowe jest pierwsze 30 minut
Co więcej, badanie pokazało, że mecze są często „wygrywane” wcześniej, niż… padają bramki. Zespoły, które w pierwszej fazie spotkania potrafią grać szeroko, różnorodnie i nieprzewidywalnie, budują przewagę strukturalną. Później mogą już tylko kontrolować sytuację, nawet jeśli ich gra wygląda mniej efektownie. Dzieje się tak, ponieważ gdy drużyna zaczyna wygrywać, zmniejsza nieprzewidywalność, gra bezpieczniej i ogranicza ryzyko. Autorzy badania podzielili mecz na 10 równych fragmentów czasowych (5 w każdej połowie) i wykazali, że różnice między zwycięskimi, bardziej nieprzewidywalnymi zespołami, a ich rywalami są największe w pierwszych 20-30 minutach gry.
Czytaj więcej
Szamani afrykańskich reprezentacji są dziś bardziej subtelni niż kiedyś, ale ich kluczową rolę podkreślają publicznie nawet selekcjonerzy – zwłaszc...
Podsumowując, idealny zespół to taki, po 30 minutach gry przeciwko któremu rywal myśli: „wiemy, że przegrywamy… ale nie wiemy nawet, dlaczego”. Z tej perspektywy 2:0 wydaje się stosunkowo bezpiecznym wynikiem.
Autorzy badania zbudowali model uczenia maszynowego, którego zadaniem było przewidzenie zwycięzcy meczu tylko na podstawie nieprzewidywalności gry, wykorzystując do tego opracowaną przez siebie miarę EDRan (Event Distribution Randomness). Model ten, wykorzystując tylko tę jedną informację, poprawnie wskazał wynik meczu w 8 na 10 przypadków. W ogóle nie korzystał przy tym z innych danych – goli, xG, strzałów, posiadania piłki itd.
