Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie technologie najczęściej wykorzystują samorządy w Polsce?
- W jaki sposób urzędy wykorzystują intranety do obsługi klienta?
- Jak samorządy adaptują systemy elektronicznego zarządzania dokumentami?
- Czy samorządy wdrażają rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji?
„Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2025 r.” to publikacja Głównego Urzędu Statystycznego, która przedstawia sytuację z zeszłego roku. Spora część raportu poświęcona jest temu, w jaki sposób jednostki administracji publicznej – w tym samorządowej – korzystały z nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych. W raporcie opisano, jak nowoczesna technologia pomaga w pracy samych urzędów oraz jakie usługi i udogodnienia dostępne były dla mieszkańców.
Czy urzędy samorządowe są nowoczesne?
Co drugi pracownik urzędu marszałkowskiego i co piąty urzędu gminy miał w 2024 roku służbowy laptop z dostępem do internetu.
Najwięcej pracowników administracji publicznej (czyli rządowej i samorządowej) wyposażonych w urządzenia przenośne było w województwie mazowieckim (45 proc.), natomiast najmniej – w świętokrzyskim i podkarpackim (odpowiednio 12 proc. i 18 proc.). Pracownicy korzystali głównie z poczty służbowej, ale siedmiu na dziesięciu miało dostęp do dokumentacji służbowej oraz mogło wykorzystać aplikacje wewnętrzne przeznaczone dla danej jst.
Wewnętrzna sieć (intranet) działała w większości urzędów, ale nie we wszystkich. Miało ją 62 proc. gmin, 78 proc. urzędów powiatowych i wszystkie urzędy marszałkowskie. Niestety tylko w co piątej instytucji służyła także obsłudze klienta.
Czytaj więcej
Lokalna administracja jest dziś jednym z najsłabszych i najbardziej narażonych na ataki ogniw cybernetycznego łańcucha państwa. Urzędy nie są gotow...
Najwyższy odsetek jednostek administracji publicznej posiadających intranet odnotowano w województwie śląskim (79 proc.), najniższy natomiast – w kujawsko-pomorskim (53 proc.). We wszystkich województwach intranet wykorzystywano najczęściej do wymiany danych pomiędzy wydziałami urzędów.
Większość samorządów korzysta z elektronicznego zarządzania dokumentami (EZD), choć najczęściej jest to system dodatkowy przy tradycyjnym (prowadzeniu archiwum dokumentów papierowych). EZD jako podstawowy sposób dokumentowania przebiegu załatwiania i rozstrzygania spraw różnił się znacznie pomiędzy jednostkami administracji rządowej i samorządowej – w 2024 r. było to odpowiednio 87 proc. i 35 proc. jednostek korzystających z EZD.
W zeszłym roku co trzecia gmina i co drugi urząd marszałkowski korzystały z systemu e-doręczenia. Wiele samorządów wciąż nie miało przyjętej strategii udostępniania informacji publicznych. Przyjęły ją prawie co czwarta gmina i co trzeci urząd powiatowy.
Na ile samorządy są przyjazne dla mieszkańców?
GUS przypomniał, że wiele instytucji państwowych i urzędów prowadzi elektroniczne rejestry w celu zapewnienia publicznego, jawnego i bezpłatnego dostępu do bazy danych. Korzystać z nich mogą obywatele, wszystkie urzędy oraz organy administracji państwowej. Stanowią źródło oszczędności pieniędzy i czasu dla użytkowników. Mogą być udostępniane na dedykowanym portalu, stronie internetowej urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) oraz na stronie Centralnego Repozytorium Informacji Publicznej (dane.gov.pl).
Spośród dostępnych rejestrów publicznych wymienić można: CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej, Księgi wieczyste online, Krajowy Rejestr Sądowy i wiele innych. Niespełna połowa urzędów administracji publicznej udostępniła online dane z rejestrów publicznych lub innych zasobów danych. Przy czym częściej robiły to urzędy marszałkowskie (63 proc.), rzadziej – powiaty (56 proc.) i gminy (43 proc.).
Czytaj więcej
Boom na AI ma też swój wymiar lokalny. Otwartość na postęp technologiczny i nadzieja na usprawnienia w działaniu urzędów mieszają się tu jednak ze...
Z raportu wynika, że w zeszłym roku z rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji korzystały co dwudziesta gmina, co dziewiąty powiat i co czwarte województwo. W skali kraju rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji najczęściej wykorzystywały jst z województwa mazowieckiego, pomorskiego i śląskiego (odpowiednio 11 proc., 10 proc. i 9 proc.).
Administracja samorządowa w części korzysta z nowoczesnych technologii po to, by mieszkańcy mogli głosować w konsultacjach społecznych. Jest to możliwe w co czwartej gminie, 29 proc. powiatów i w co trzecim urzędzie marszałkowskim.
