Chromosphaera perkinsii to jednokomórkowy organizm, który został odkryty na Hawajach w 2017 roku. Występuje on na Ziemi co najmniej od miliarda lat, co oznacza, że istniał na długo przed pojawieniem się pierwszych zwierząt. Naukowcy z Uniwersytetu Genewskiego odkryli, że tworzy on struktury wielokomórkowe wykazujące uderzające podobieństwo do zarodków zwierzęcych. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Nature.
Jajko czy kura? Naukowcy wiedzą, co mogło być pierwsze
Wszystkie wielokomórkowe organizmy zwierzęce zaczynają swoje życie w ten sam sposób – poprzez połączenie dwóch zygot, co rozpoczyna proces podziału i wzrostu komórek. Na samym początku podział odbywa się bez wzrostu, a proces ten jest znany jako palintomia. Jego owocem jest skupisko komórek określane mianem blastuli. Proces ten obserwuje się również u organizmów jednokomórkowych jako sposób rozmnażania. W wyniku podziału powstaje wiele komórek potomnych, które oddzielają się i stają niezależne.
Okazuje się, że sposób podziału Ch. perkinsii jest w dużym stopniu podobny do podziału komórek zarodkowych. Dzieje się tak, ponieważ należy on do grupy Ichthyosporea, czyli klasy organizmów jednokomórkowych, które oddzieliły się ponad miliard lat temu od linii, z której miały powstać zwierzęta. Ichthyosporea są jednak z nimi blisko spokrewnione. Naukowcy podejrzewają, że wszelkie podobieństwa mogły zostać odziedziczone po wspólnym przodku, zanim doszło do rozejścia się linii. Innym wytłumaczeniem tego, dlaczego komórki Ch. perkinsii z czasem zachowują się w sposób przypominający rozwój zwierzęcych zarodków, może być zjawisko konwergencji. Zakłada ono, że podobne cechy lub mechanizmy mogą rozwijać się niezależnie u różnych gatunków.
Czytaj więcej
O tym, że ćwiczenia są dobre dla ciała, wiadomo od dawna. Aktywność fizyczna nie tylko wzmacnia mięśnie, ale również układ odpornościowy i naczynia...
Jednokomórkowy organizm wytworzył coś, co przypominało prekursora jaj
Naukowcy z Uniwersytetu Genewskiego odkryli, że w momencie gdy komórki Ch. perkinsii osiągnęły maksymalny rozmiar, dzieliły się bez dalszego wzrostu i tworzyły wielokomórkowe kolonie przypominające wczesne stadia zarodków zwierzęcych. Te kolonie składały się z co najmniej dwóch odrębnych typów komórek. Na tej podstawie badacze stwierdzili, że narzędzia genetyczne potrzebne do „tworzenia jaj” istniały dużo wcześniej przed ewolucją pierwszych zwierząt, czyli na długo przed „pojawieniem się kur”.
„Chociaż Chromosphaera perkinsii jest gatunkiem jednokomórkowym, zachowanie to pokazuje, że procesy koordynacji i różnicowania wielokomórkowego były już obecne w tym gatunku, na długo przed pojawieniem się pierwszych zwierząt na Ziemi” – powiedział Omaya Dudin, jeden z autorów badania, którego cytuje The Independent.
Bliskie pokrewieństwo Ichthyosporea ze zwierzętami sprawia, że może być on doskonałym modelem do zrozumienia ich pochodzenia. Sposób rozwoju i grupowania się kolonii Ch. perkinsii wydaje się niezwykły, bowiem nie zaobserwowano go u innych przedstawicieli wspomnianej grupy. Naukowcy mają zamiar kontynuować badania i sprawdzić, czy podział komórek faktycznie wynika z istnienia wspólnego przodka, czy może ze wspomnianego zjawiska konwergencji.
