Rozstrzygnięcie, czy gminne szkoły, ośrodki sportowe i zakłady oczyszczania są odrębnymi podatnikami VAT, zapadnie już we wtorek. Sprawa rozpatrywana przez Trybunał Sprawiedliwości dotyczy Wrocławia (sygn. C-276/14).

– Wyrok będzie miał znaczenie dla każdej gminy w Polsce – mówiła Agnieszka Tałasiewicz, partner w EY, na czwartkowym spotkaniu prasowym.

Dlaczego? Jeśli Trybunał uzna, że gmina ze swymi jednostkami organizacyjnymi jest jednym podatnikiem, samorządy będą mogły odzyskać miliony złotych. Czeka je też wiele zmian strukturalnych.

Spór o rozliczenie trwa już wiele lat.

– Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. gminy i ich jednostki powinny się rozliczać wspólnie – tłumaczyła Dorota Pokrop, dyrektor w EY. – Ale tak nie było. Przede wszystkim z powodu sprzeciwu Ministerstwa Finansów. Dlatego gminy nie mogły odliczać VAT od inwestycji, np. w basen. Prowadzący go ośrodek sportu i rekreacji był bowiem odrębnym podatnikiem i to on sprzedawał bilety z 8-proc. VAT. A gmina, chociaż poniosła wydatki, nie miała sprzedaży opodatkowanej.

Część samorządów postanowiła jednak powalczyć ze skarbówką. Wydawało się, że zwycięstwo ma już w kieszeni. Dwa lata temu Naczelny Sąd Administracyjny uznał w uchwale siedmiu sędziów (sygn. I FPS 1/13), że gminy powinny się rozliczać razem ze swoimi jednostkami, które nie mogą być samodzielnymi podatnikami.

Inny skład sędziowski skierował jednak sprawę do Trybunału. Odpowie on na pytanie: czy w świetle przepisów unijnych jednostka organizacyjna gminy może być uznana za podatnika VAT, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej, mimo że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności)?

– Jest duże prawdopodobieństwo, że rozstrzygnięcie unijnego sądu będzie pozytywne dla samorządów i otworzy im drogę do odzyskania VAT z ostatnich pięciu lat (za okres 2010–2015) – mówiła Dorota Pokrop. – Oczywiście będą go mogły też odliczać od bieżących wydatków.

Zmiana systemu opodatkowania nie będzie jednak wcale łatwa.

– Gminy będą musiały wdrożyć nowe procedury i zasady odpowiedzialności, ujednolicić systemy finansowo-księgowe, przeszkolić pracowników. Korzystny wyrok Trybunału przyniesie bowiem rewolucję w ich rozliczeniach – podsumowała Dorota Pokrop.