Takie rozwiązanie przewiduje projekt nowelizacji ustawy o repatriacji, który 7 marca przyjęła Rada Ministrów.

Nowelizacja ma stworzyć odpowiednie warunki do powrotu i osiedlania się w Polsce osób polskiego pochodzenia. Chodzi o osoby zesłane lub deportowane przez władze ZSRR do Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu lub azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej.

Część zadań związanych z repatriacją będą mogły wykonywać także jednostki samorządu terytorialnego.

Przykładowo taką nową formą pomocy będzie przydzielenie repatriantowi przez gminę, w której ten mieszka, osoby wspierającej. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) będzie mógł ją przydzielić repatriantowi, na jego wniosek (uzasadniony szczególną sytuacją wynikającą z podeszłego wieku, stanu zdrowia, słabej znajomości języka polskiego, braku umiejętności adaptacyjnych) na okres nie dłuższy niż dwa lata. Jej zadaniem będzie udzielanie repatriantowi pomocy w adaptacji w Polsce. W praktyce chodzi np. o wsparcie w załatwianiu spraw związanych z opieką medyczną, szkolnictwem, pomocą społeczną czy zatrudnieniem.

Zgodnie z projektem na pomoc państwa będą mogły liczyć te samorządy, które zdecydują się zapewnić powracającym do kraju ze wschodu rodakom lokal mieszkalny. Taka gmina będzie mogła otrzymać wypłacaną z budżetu centralnego jednorazową dotację w wysokości do 25 tys. zł na jednego repatrianta.

Projekt zakłada także stworzenie sieci ośrodków dla repatriantów jako miejsc adaptacji z szeroką ofertą pomocy, w szczególności w nauce języka polskiego, kursów zawodowych i będących jednocześnie miejscem tymczasowego zamieszkania repatrianta.

Lokalizacja ośrodków ma uwzględniać możliwości rynku pracy i sprzyjać aktywizacji zawodowej repatriantów. Ponadto osoba opuszczająca taki ośrodek będzie mogła także liczyć na pomoc finansową państwa na zakup, wynajem czy remont mieszkania.

Projekt zmienia także przepisy dotyczące dziedziczenia majątku przez repatriantów.

Znowelizowane przepisy mają obowiązywać od 1 maja 2017 r. (część regulacji powinna zaś wejść w życie 1 września 2017 r.).

Etap legislacyjny: trafi do Sejmu