Bracia polscy. Diabły kłamliwe czy ojcowie nowoczesnego państwa?

Do dziś budzą skrajne emocje. Przez jednych są określni mianem heretyków i zdrajców, inni widzą w nich propagatorów tolerancji religijnej i nowoczesnego państwa. Pozostałości po Braciach Polskich jest znacznie więcej, niż się powszechnie wydaje. „Najbieglejsi w rzeczach szatańskich mistrzowie” – pisał o arianach jezuita Stanisław Grodzicki. Jan Petrycy, profesor Uniwersytetu Krakowskiego, ocenił, że Bracia Polscy „duchem szaleństwa byli tak pomamieni, że człowiek częścią płakać, częścią śmiać się musi”. Kanonik poznański Hieronim Powodowski doceniał, że „tacy kłamliwi mistrzowie nie z prostego jakiego ducha złego naukę swoją biorą, ale od samego hersta i książęcia swego Lucipera”. Opat przemęcki Stanisław Ostrowski utrzymywał, że jeden z przywódców Braci Polskich, Szymon Budny, naśladuje ojca swego – diabła. Najlepszego zdania o Szymonie Budnym nie miał także jezuita Andrzej Wargocki, który pisał, że jest to „diabeł kłamliwy i smrodliwy”. Nie brak też było opinii, że Bracia Polscy to „ślepota sodomska” i „mahometański smród”.