Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA..

Doradztwo zawodowe w szkołach przestaje być wyłącznie domeną nauczycieli i szkolnych specjalistów. Obowiązujące już rozporządzenie Ministerstwa Edukacji wprowadza zmiany, które wyraźnie wzmacniają rolę rodziców w tym obszarze, nadając im formalne uprawnienia konsultacyjne i opiniodawcze. Nowe przepisy dotyczą wszystkich publicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Czytaj więcej

Nowoczesne narzędzia dla szkolnych doradców zawodowych od IBE

Doradztwo zawodowe. Większa rola rodziców

Zgodnie z rozporządzeniem działania z zakresu doradztwa zawodowego muszą być planowane i realizowane w sposób bardziej transparentny, a szkoły są zobowiązane do współpracy z rodzicami przy tworzeniu i modyfikowaniu programów doradczych. Oznacza to, że decyzje dotyczące form, treści i organizacji zajęć doradztwa zawodowego nie mogą być podejmowane wyłącznie wewnątrz szkoły, bez udziału rodzin uczniów.

Ministerstwo Edukacji wskazuje, że zmiana ma charakter porządkujący. W wielu placówkach doradztwo zawodowe funkcjonowało dotąd marginalnie lub sprowadzało się do jednorazowych spotkań informacyjnych. Nowe regulacje mają wymusić bardziej systemowe podejście, w którym szkoła nie tylko informuje uczniów o możliwych ścieżkach kształcenia, ale także uwzględnia perspektywę rodziców, znających możliwości, ograniczenia i aspiracje swoich dzieci.

W praktyce oznacza to, że rady rodziców mogą brać udział w opiniowaniu programów doradztwa zawodowego, zgłaszać uwagi dotyczące ich adekwatności do lokalnego rynku pracy oraz sygnalizować potrzebę współpracy szkoły z pracodawcami, instytucjami rynku pracy czy uczelniami. Rozporządzenie nie daje rodzicom prawa narzucania konkretnych rozwiązań, ale zobowiązuje szkołę do realnego dialogu, a nie jedynie informowania o gotowych decyzjach.

Czytaj więcej

Doradztwo zawodowe już od przedszkola - jest rozporządzenie MEN

Resort podkreśla jednocześnie, że doradztwo zawodowe nie ma prowadzić do wczesnej selekcji ani presji na wybór konkretnej ścieżki kariery. Jego celem pozostaje wspieranie ucznia w poznawaniu własnych predyspozycji, zainteresowań i możliwości edukacyjnych. W tym kontekście włączenie rodziców ma służyć lepszemu dopasowaniu działań szkoły do realnych potrzeb młodych ludzi, a nie zastępowaniu pracy doradców.

Doradztwo zawodowe w szkołach niedostosowane do rynku pracy?

Zmiany pojawiają się w momencie, gdy coraz więcej ekspertów zwraca uwagę na niedostosowanie szkolnego doradztwa zawodowego do dynamicznie zmieniającego się rynku pracy. Brak spójnej współpracy między szkołą a rodziną był jedną z najczęściej wskazywanych słabości systemu. MEN liczy, że formalne wzmocnienie roli rodziców poprawi jakość planowania i realizacji działań doradczych.

Jednocześnie część dyrektorów i nauczycieli obawia się, że nowe obowiązki mogą oznaczać dodatkową biurokrację i konflikty kompetencyjne. Ministerstwo odpowiada, że rozporządzenie jasno rozgranicza role: szkoła odpowiada za merytoryczną stronę doradztwa, a rodzice za współtworzenie jego ram i ocenę skuteczności. Kluczowe znaczenie będzie miało to, jak te przepisy zostaną zastosowane w codziennej praktyce.

Doradztwo zawodowe, dotąd często traktowane jako dodatek do programu nauczania, zyskuje dzięki nowym regulacjom wyraźniejszą rangę. Dla szkół oznacza to konieczność bardziej przemyślanego planowania działań, a dla rodziców – nie tylko większy wpływ, ale także odpowiedzialność za jakość wsparcia, jakie młodzi ludzie otrzymują przy podejmowaniu pierwszych decyzji edukacyjnych i zawodowych.