W ubiegłym tygodniu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen odbyła historyczną wizytę w Australii, która była przełomowa w stosunkach między Australią a UE. Premier Australii Anthony Albanese i przewodnicząca von der Leyen ogłosili trzy ważne decyzje ustanowiące nową jakość w stosunkach między Australią a UE: zakończenie negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu, podpisanie partnerstwa w zakresie bezpieczeństwa i obrony oraz rozpoczęcie formalnych negocjacji w sprawie udziału Australii w programie „Horyzont Europa”, największego na świecie programu badań i innowacji.
Zobowiązania te oznaczają strategiczne decyzje partnerów o podobnych poglądach w odpowiedzi na najbardziej wymagające środowisko strategiczne od czasów II wojny światowej. Sygnalizują one również nasze zbieżne stanowisko i wspólne zaangażowanie na rzecz wartości leżących u podstaw projektu europejskiego, takich jak współpraca oparta na zasadach demokratycznych i otwartych systemów politycznych, praw człowieka i godności oraz poszanowania suwerenności.
Jakie znaczenie ma współpraca Europy i regionu Indo-Pacyfiku?
Dzisiaj Europa i region Indo-Pacyfiku są regionami wysoce zintegrowanymi i współzależnymi. Nasze łańcuchy dostaw są ze sobą powiązane, stoimy w obliczu zagrożeń, których nie ograniczają odległości geograficzne, a nasz dobrobyt zależy od bezpieczeństwa i stabilności w obu regionach. Wsparcie Australii dla Ukrainy – 1,7 mld dol., największe spośród wszystkich państw niebędących członkami NATO – odzwierciedla tę rzeczywistość oraz nasze zaangażowanie na rzecz tych wartości.
Czytaj więcej
Europejscy producenci właśnie dostali dostęp do jednego z najbardziej stabilnych rynków świata. Umowa UE–Australia nie tylko znosi cła w momencie,...
Także Australia i Polska współpracują ze sobą ściślej niż kiedykolwiek, mając wspólny cel, perspektywę i interesy. Jesteśmy średnimi krajami demokratycznymi o otwartych gospodarkach, głęboko zaangażowanymi w ochronę globalnych zasad i norm. Decyzje ogłoszone w zeszłym tygodniu w Canberze mają daleko idące konsekwencje i będą wspierać pogłębianie naszych stosunków dwustronnych.
Nasza umowa o wolnym handlu to znacznie więcej niż cła czy kontyngenty. Chodzi o trwałe wzmocnienie odporności w relacjach gospodarczych między zaufanymi partnerami. Według Komisji Europejskiej umowa zlikwiduje ponad 99 proc. ceł na eksport towarów z UE do Australii, obniży o około 1 mld euro rocznie opłaty dla przedsiębiorstw, rozszerzy dostęp do usług i towarów oraz wzmocni odporność łańcucha dostaw w zakresie surowców krytycznych. UE spodziewa się również, że w ciągu następnej dekady jej eksport do Australii wzrośnie nawet o 33 proc. W sytuacji, gdy Polska poszukuje nowych rynków, australijska sieć umów o wolnym handlu w regionie Indo-Pacyfiku stanowi bramę do najszybciej rozwijającego się regionu gospodarczego na świecie.
Polska przemysłowym motorem Europy Środkowej i Wschodniej
Polski rząd umieścił w centrum swojej agendy kwestie suwerenności, obronności, konkurencyjności, wzmocnienia polityki przemysłowej, zmniejszenia zależności strategicznej, dekarbonizacji, transformacji cyfrowej oraz długoterminowego wsparcia dla Ukrainy. Dostrzega on również potrzebę zabezpieczenia surowców krytycznych, mobilizacji kapitału prywatnego, uproszczenia regulacji oraz wzmocnienia bazy przemysłowej i badawczo-rozwojowej UE. Polska poszukuje praktycznych partnerstw, które zapewnią odporność, zdolności i wzrost gospodarczy – a dzięki umowie o wolnym handlu możemy to wspólnie osiągnąć.
Dla Australii Polska jest przemysłowym motorem Europy Środkowej i Wschodniej: poważną bazą produkcyjną, dysponującą silnym potencjałem inżynieryjnym oraz odgrywającą kluczową rolę logistyczną i polityczną we wspieraniu Ukrainy. Wykorzystując atuty Australii w zakresie surowców krytycznych, zaawansowanego górnictwa, wiedzy specjalistycznej w dziedzinie czystej energii, głębokich zasobów kapitałowych oraz dostępu do regionu Indo-Pacyfiku, umowa o wolnym handlu między Australią a UE może przełożyć naszą komplementarność na konkretną przewagę strategiczną. Bardziej bezpieczne surowce dla przemysłu, więcej opcji dla eksporterów, większa pewność dla inwestorów i silniejsze dwustronne powiązania biznesowe. Ma to znaczenie w sektorach, na których Polsce bardzo zależy – od produkcji obronnej i transformacji energetycznej poprzez kwestie bezpieczeństwa, aż po zaawansowaną produkcję.
Wspólne działania w obszarze bezpieczeństwa i strategicznej współpracy
Partnerstwo SDP ma równie duże znaczenie. Sygnalizuje ono na arenie międzynarodowej, że Australia i Europa są zaufanymi partnerami, dążącymi do pogłębienia współpracy w zakresie przemysłu obronnego, cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa morskiego, zwalczania terroryzmu, zagrożeń hybrydowych, bezpieczeństwa kosmicznego oraz, wraz z partnerami, budowania potencjału.
Czytaj więcej
Fala pozwów przeciw bankom w Polsce nabiera tempa. Iran pobiera opłaty za przepływ przez Cieśninę Ormuz, a UE finalizuje umowę handlową z Australią...
Australia i Polska ściśle współpracują w wielu z tych obszarów, a my inwestujemy w odstraszanie poprzez rozbudowę naszej bazy przemysłowej w sektorze obronnym. Jednak nie możemy tego dokonać samodzielnie. Dla Australii Polska jest źródłem prawdziwego partnerstwa pozwalającego osiągnąć odpowiednią skalę – i my też jesteśmy tym samym dla Polski.
Nowe możliwości dla badań i przemysłu
„Horyzont Europa” to flagowy program UE w zakresie badań i innowacji oraz największy na świecie wspólny fundusz badawczy. Pod warunkiem pomyślnego zakończenia negocjacji, po przystąpieniu do programu organizacje australijskie będą mogły kierować projektami w ramach „Horyzontu” i uczestniczyć w nich od 2027 r. Otwiera to drzwi do znacznie głębszej współpracy między australijskimi i europejskimi uniwersytetami, instytutami i przemysłem.
Horyzont Europa stanowi dla Australii i Polski okazję do wspólnego awansu w łańcuchu wartości poprzez wykorzystanie uzupełniających się możliwości w zakresie badań i rozwoju, przy czym innowacje będą motorem wyników przemysłowych i gospodarczych. Potencjalne sektory zainteresowania obejmują technologie podwójnego zastosowania, zaawansowaną produkcję, cyberbezpieczeństwo, sztuczną inteligencję, czystą energię, wydobycie, przetwarzanie i rafinację minerałów krytycznych, innowacje medyczne, nauki stosowane oraz komercjalizację badań.
Podstawą rozwoju jest otwarte społeczeństwo
Korzyści gospodarcze wynikające z tych trzech umów są ogromne, zarówno dla Australii, jak i dla naszych unijnych partnerów. W czasach, gdy nasila się protekcjonizm, łańcuchy dostaw znajdują się pod presją, a naciski gospodarcze stają się coraz silniejsze, decyzje Australii i UE z zeszłego tygodnia niosą prosty, ale jasny komunikat: otwarte społeczeństwa wciąż mogą wybierać otwartość, czyniąc to z zaufanymi partnerami, w oparciu o jasne zasady i strategiczne cele – zgodnie z naszymi wspólnymi interesami. Te nowe filary współpracy z UE zapewniają Australii i Polsce jeszcze solidniejsze ramy do rozwijania naszego rosnącego, kluczowego partnerstwa. Zbliżają one nas w czasie, gdy ma to większe znaczenie niż kiedykolwiek, ponieważ razem jesteśmy lepsi, silniejsi i suwerenni.
