Władimir Putin usuwa ekscentrycznego ministra obrony i zastępuje ascetą. Dlaczego Szojgu odchodzi z resortu? (WIDEO)

Ministra obrony Rosji Siergieja Szojgu odsunięto na boczy tor. Jego miejsce zajął cywilny technokrata, Andriej Biełousow, który ma przygotować rosyjską armię i gospodarkę do długiej wojny

Publikacja: 13.05.2024 14:58

Andriej Biełousow

Andriej Biełousow

Foto: PAP/EPA

Czytaj więcej

Wojna Rosji z Ukrainą. Dzień 810

Dotychczasowy minister i przyjaciel Putina, 66-letni Siergiej Szojgu, dostał honorową emeryturę jako sekretarz kremlowskiej Rady Bezpieczeństwa. Jego zastępcą będzie tam inny, honorowy emeryt, były premier i prezydent Dmitrij Miedwiediew.

Siergiej Szojgu przesunięty na boczny tor przez Władimira Putina

- Dalej będzie pracować w sferze, którą dobrze zna, doskonale zna się ze swoimi kolegami i partnerami z poprzedniego miejsca pracy – wyjaśniał rzecznik Kremla, Dmitrij Pieskow, pytany o to co będzie robił Szojgu. Jednocześnie bowiem z jego nominacją Putin odebrał resortowi obrony Federalną Służbę Współpracy Wojskowo-Technicznej (z zagranicą), siebie postawił na jej czele, a swym przedstawicielem uczynił Szojgu.

Czytaj więcej

Ukraina odzyska od Rosji wszystkie okupowane terytoria? Przedstawicielka USA unika odpowiedzi

„Żaden mundurowy resort nie pozwoli się nadzorować jakiemuś tam zdymisjonowanemu Szojgu. I w odróżnieniu od Ministerstwa Obrony z jego ogromnym budżetem Rada Bezpieczeństwa nie ma w ogóle budżetu, kraść nie ma czego. A Szojgu całą swą karierę na wszystkich stanowiskach zajmował się tym, że kradł. A teraz koniec, na dietę. To zsyłka” – tak opozycyjny publicysta Andriej Malgin podsumował przesuwanie ze stanowiska na stanowisko byłego ministra obrony.

Nie wiadomo jedynie kim, są „koledzy i partnerzy” Szojgu, którzy wraz z nim zostaną usunięci z Ministerstwa Obrony.

Siergiej Szojgu zasiada we władzach Rosji od lat 90-tych XX wieku

W ten sposób dopełnił się los polityka, który w różnych rządach i najwyższych władzach był jeszcze od początku lat 90.: najpierw jako minister ds. sytuacji nadzwyczajnych, później gubernator obwodu moskiewskiego, a w końcu, przez ostatnich 12 lat, jako minister obrony. W zgodnej opinii ekspertów aresztowanie 23 kwietnia pod zarzutem korupcji (a potem i zdrady) wiceministra obrony, Timura Iwanowa było środkiem nacisku na Szojgu, by nie stawiał oporu i zgodził się opuścić resort.

Minister zdążył się bowiem znacznie i niezbyt legalnie wzbogacić (jak większość kremlowskiej elity), m.in. zbudował sobie pod Moskwą rezydencję za kilkadziesiąt milionów dolarów. Dlatego aresztowanie zastępcy, pod zarzutem korupcji, było realnym zagrożeniem dla niego.

- Przeciw Szojgu były nie tylko jego rozrzutność, ale i ambicje – powiedział anonimowo jeden z rosyjskich senatorów niezależnemu portalowi Wiorstka. Jeszcze w połowie ubiegłej dekady prorokowano, że ówczesny minister obrony zostanie następcą Putina. Możliwe, że zachował takie ambicje, mimo klęsk w Ukrainie, które wiosną 2022 roku zaprowadziły go na zwolnienie lekarskie i omal wtedy nie spowodowały dymisji.

Czytaj więcej

Ukrainiec o ofensywie Rosjan w obwodzie charkowskim: Weszli, to była zdrada

Uspokajanie rosyjskiej generalicji: szef Sztabu Generalnego, gen. Walerij Girasimow pozostaje

Australijski generał Mar Ryan wskazuje, że co prawda „dekada reform Szojgu i (szefa sztabu generalnego) Gierasimowa nie przygotowała właściwie rosyjskiej armii do początkowej fazy inwazji”, ale „dużo ucząc się w pierwszym roku wojny, Rosjanie byli zdolni do rozpoczęcia adaptacji swych sił na wielką skalę”.

Szojgu nic to nie pomogło, ale szef Sztabu Generalnego pozostał na swoim stanowisku („na razie” – powiedział rzecznik Kremla). „Przewiduję, że jacyś nieformalni faworyci rosyjskiego korpusu oficerskiego zostaną mianowani na dowódcze stanowiska dla zrównoważenia (nowego, cywilnego szefa resortu — red.)” – napisała w serwisie X (dawny Twitter) Dara Massicot z Fundacji Carnegie.

Kim jest nowy minister obrony Rosji Andriej Biełousow?

Następcą ekscentrycznego i rozrzutnego szefa resortu został ascetyczny, cywilny ekonomista Andriej Biełousow, uznawany za „wiernego putinowca”. – Putin go wybrał, bo nie bierze w łapę – twierdzi anonimowo jeden z moskiewskich urzędników. Trudno w to uwierzyć (wszyscy rosyjscy urzędnicy biorą, szczególnie zajmujący się gospodarką), ale taka fama go otacza.

„Na służbę państwową poszedł w dopiero w 2006 roku, później niż większość (ekonomistów). Jako minister gospodarki, wicepremier i p.o. premiera w 2020 roku nigdy nie chwalił się swymi kompetencjami jako makroekonomista. Za to zawsze był dobrym żołnierzem Putina” – napisał o nim znajdujący się w emigracji rosyjski ekonomista Konstantin Sonin, który w Moskwie znał go osobiście. Wszyscy, którzy zetknęli się z Biełousowem, podkreślają, że jest „państwowotwórczy”. – Ideolog państwowej ekonomiki – mówi o nim jeden z rosyjskich ekspertów Ilia Graszczenkow.

Putin żąda od niego obecnie „wprowadzania innowacji” w Ministerstwie Obrony. „Jako m.in. minister rozwoju gospodarczego uczestniczył w rozwijaniu różnych, innowacyjnych projektów, w tym produkcji dronów.  (…) Biełousow ma reputację efektywnego technokraty, a różne źródła twierdzą, że jest w dobrych stosunkach z Putinem” – opisuje kolejny rosyjski ekspert.

Biełousow zawsze występował za zwiększenie wydatków państwa. (…) To jeden z urzędników, którzy zarazili Putina ideą rozwijania gospodarki cyfrowej i blockchainów

Jeden z kremlowskich urzędników

Samuel Benedett wskazuje, że nowy minister obrony będzie częścią „wewnętrznego kręgu” w rządzie, którego zadaniem jest „rozwijanie własnych ekosystemów hi-tech”. Wraz z nim wchodzi tam premier Michiał Miszustin (znany orędownik gospodarki cyfrowej), wicepremier Dmitrij Czernyszenko i minister cyfryzacji Maksut Szadajew.

Jednak wcześniejsze wysiłki Biełousowa doprowadziły do tego, że produkcja rosyjskich dronów wzrosła, ale na 95 proc. uzależniła się od zagranicznych komponentów.

Nowy minister obrony Rosji jest „ekonomicznym guru Putina”?

Mimo to część ekspertów twierdzi, że był on „ekonomicznym guru Putina”, pracując z nim od czasów, gdy ten był premierem. Bez wątpienia Biełousowowi pomagają w utrzymaniu takich stosunków jego własne poglądy, że „Rosja otoczona jest pierścieniem wrogów” – identyczne jak u Putina. - W 2014 roku tylko on z ekonomistów otaczających Putina poparł przyłączenie Krymu – przypomina jeden z kremlowskich urzędników.

- Biełousow zawsze występował za zwiększenie wydatków państwa. (…) To jeden z urzędników, którzy zarazili Putina ideą rozwijania gospodarki cyfrowej i blockchainów – mówi kolejny.

Jego obecne zadania przedstawił rzecznik Kremla. – Budżet ministerstwa obrony i całego „bloku mundurowego” (m.in. Ministerstwo ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, wszystkie służby specjalne, Gwardia Rosyjska, MSW, etc. - red.) wynosił ok. 3 proc., a obecnie osiągnął już 6,7 proc. (nie jest jasne, od czego rzecznik liczy procenty, prawdopodobnie od PKB — red.). To nie są krytyczne wielkości, (…) ale my stopniowo zbliżamy się z powodu znanych przyczyn, z powodu znanych geopolitycznych warunków wokół nas, do sytuacji z połowy lat 80. ubiegłego wieku, gdy udział w wydatkach „bloku mundurowego” wynosił 7,4 proc. – mówił Pieskow o tym, czego boi się Putin i do czego nie może dopuścić Biełousow.

Pochodzący z KGB lokatorzy Kremla cały czas pamiętają, że ZSRR runął pod ciężarem wydatków zbrojeniowych, narzuconych mu przez prezydenta USA Ronalda Reagana i za wszelką cenę chcą tego uniknąć.„Czy będzie on ministrem na wiele lat? Moja spontaniczna reakcja: nie. Raczej wygląda na biegacza na krótszym dystansie, któremu będzie towarzyszyć sprzątanie: usuwanie wiceministrów, jakieś zmiany organizacyjne, no i audyt” – Dara Massicot przedstawia jednak inną wizję zadań Biełousowa.


Dotychczasowy minister i przyjaciel Putina, 66-letni Siergiej Szojgu, dostał honorową emeryturę jako sekretarz kremlowskiej Rady Bezpieczeństwa. Jego zastępcą będzie tam inny, honorowy emeryt, były premier i prezydent Dmitrij Miedwiediew.

Siergiej Szojgu przesunięty na boczny tor przez Władimira Putina

Pozostało 97% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Polityka
Robert Fico pozostaje na oddziale intensywnej terapii. Przejdzie kolejną operację
Polityka
Izba Reprezentantów ustawą chce zmusić Joe Bidena do wysyłania broni Izraelowi
Polityka
Spotkanie Xi Jinping–Władimir Putin. Zamrożenie wojny albo całkowita kapitulacja Kijowa
Polityka
Koalicyjny gabinet w Holandii. To będzie rząd skrajnej prawicy
Polityka
Bliżej decyzji w sprawie polskiego pomnika w Berlinie. Brakuje jednak lokalizacji