Rz: Czy adwokaci powinni mieć możliwość wykonywania zawodu w formie spółek kapitałowych? Za taką zmianą opowiedziała się większość adwokatów biorących udział w ankiecie Naczelnej Rady Adwokackiej.
Prof. Maciej Gutowski: Tak, uważam, że powinna być taka możliwość. Zgodnie z konstytucją obowiązuje w naszym kraju swoboda działalności gospodarczej. Nie widzę tu powodów, by ograniczać formę jej prowadzenia.
Przeciwnicy zniesienia tego zakazu mówią m.in. o ryzyku utraty kontroli nad tym, czy porad prawnych w ramach takich spółek kapitałowych rzeczywiście udzielaliby adwokaci lub radcy prawni.
Nadal to adwokat będzie odpowiedzialny za swoje działania – nawet w spółce z o.o. Nie widzę tu zagrożenia dla niezależności czy innych wartości zawodowych.
Sceptycy zauważają, że wspólnikami mogłyby być osoby nieposiadające uprawnień...
Można by np. wprowadzić ograniczenie uniemożliwiające to, by wspólnikami były osoby nieposiadające uprawnień. Z pewnymi wyjątkami, np. dla spadkobierców na określony czas. W przypadku spółek osobowych, jeśli sami spadkobiercy nie mają uprawnień adwokackich lub radcowskich, ich możliwości działania są bardzo ograniczone. Wprowadzenie możliwości zakładania przez adwokatów spółki z o.o. mogłoby poprawić ich sytuację.
Co jeszcze adwokaci mogliby zyskać, zakładając spółkę osobową?
Ograniczenie ryzyka. W spółce osobowej odpowiada się za jej zobowiązania całym majątkiem.
Czy potencjalny klient, słysząc ten argument, nie pomyśli, że chodzi o to, by utrudnić mu dochodzenie np. odszkodowania za błędy?
Większość działalności w naszym kraju może być wykonywana w spółkach kapitałowych. Lekarz może wykonywać operację na otwartym sercu, działając właśnie w takiej spółce. W razie błędu medycznego to od spółki dochodzi się odszkodowania. Są też przepisy mówiące o odpowiedzialności członków zarządu, są obowiązkowe ubezpieczenia OC. Można też spytać, jaką dziś klient ma gwarancję, że adwokat ma wystarczający majątek, by zaspokoić jego ewentualne roszczenia. Poza tym jest możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności deliktowej, określonej w kodeksie cywilnym, czy też dyscyplinarnej, jeśli naruszy zasady etyki. No i klient będzie mógł wybrać, czy chce pójść do adwokata, który wykonuje zawód w formie spółki osobowej czy kapitałowej.
Chyba że wszyscy założą spółki z o.o...
Wszyscy tego nie zrobią. Chociażby ze względu na podwójne opodatkowanie. Spółka z o.o. pozwala na lepsze kumulowanie kapitału, sprawne, korporacyjne zarządzanie. Nie dla wszystkich jednak może być opłacalna.
—rozmawiała Katarzyna Borowska
