Premier Donald Tusk podpisał we wtorek rekomendacje w sprawie local content, czyli udziału krajowych przedsiębiorstw i komponentów w realizacji kluczowych inwestycji (przedłożone i przygotowane przez Ministerstwo Aktywów Państwowych).
Dokument pt. „Dobre praktyki w zakresie zwiększenia przez spółki z udziałem Skarbu Państwa udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych – local content” ma na celu wskazanie praktycznych rozwiązań, które będą wspierać zwiększenie udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych realizowanych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa. – Rezultatem tych działań ma być trwałe wzmocnienie konkurencyjności polskiej gospodarki i odporniejsze krajowe łańcuchy dostaw bazujące na potencjale krajowych przedsiębiorców – czytamy w we wstępie do dokumentu.
W opinii MAP istotne jest budowanie przez spółki z udziałem Skarbu Państwa przewidywalnego i transparentnego rynku zamówień, co może umożliwić ich przyszłym kontrahentom odpowiednie przygotowanie z wyprzedzeniem niezbędnych zasobów, rozwój kompetencji kadrowych i technicznych oraz zaplanowanie własnych inwestycji. – Wczesne i uporządkowane planowanie zamówień ma istotne znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności postępowań oraz wzmacniania krajowych łańcuchów dostaw – wskazano w dokumencie.
Przygotowanie strategii zakupowych
W zakresie dobrych praktyk współpracy z biznesem MAP rekomenduje w szczególności opracowanie i wdrożenie przez spółki z udziałem Skarbu Państwa strategii zarządzania dla poszczególnych kategorii zakupowych na potrzeby kluczowych procesów inwestycyjnych.
– Strategia może być sporządzana jako jeden dokument odnoszący się do każdego kluczowego procesu inwestycyjnego realizowanego przez spółkę z udziałem Skarbu Państwa lub być każdorazowo tworzona na potrzeby danego specyficznego kluczowego procesu inwestycyjnego – wskazuje MAP. Może m.in. określać wytyczne w zakresie stosowania określonego rodzaju kryteriów niecenowych, uwzględniania kosztów cyklu życia przy zakupie określonych komponentów czy obejmować rekomendacje w zakresie trybu postępowania przy realizacji danej inwestycji. Strategia powinna – jak wskazuje MAP – uwzględniać kompleksowe spojrzenie na cykl życia przedmiotu zamówienia. Oznacza to, że przy podejmowaniu decyzji o doborze kryteriów (ich wag lub innych wskaźników) wyboru wykonawcy i formułowaniu treści praw i obowiązków zawartych w umowie, która zostanie zawarta ze zwycięskim oferentem, spółka powinna brać pod uwagę nie tylko fazy projektowania i implementacji, ale również eksploatacji, utrzymania i ewentualnej modernizacji oraz wynikające z tego koszty i ryzyka w długim horyzoncie czasowym.
– Takie podejście zachęca do formułowania ofert, w których aktywne zaangażowanie potencjału przemysłowego i usługowego zlokalizowanego na terytorium Polski jest zaplanowane nie tylko na etapie realizacji, ale również na etapie postimplementacyjnym – dodaje MAP.
Czytaj więcej
Po prezentacji definicji krajowego łańcucha dostaw przez resort aktywów pałeczkę przejęło Ministerstwo Energii, które w tzw. małej strategii energe...
Podzielić zamówienia na części
Ministerstwo rekomenduje też wprowadzenie do wewnętrznego ładu korporacyjnego spółek z udziałem Skarbu Państwa – na potrzeby realizacji kluczowych procesów inwestycyjnych – wymogu w zakresie konieczności sporządzania wewnętrznej analizy dotyczącej potrzeb danej spółki z udziałem Skarbu Państwa.
Obejmować ma ona możliwe warianty realizacji zamówienia lub zamówień na potrzeby kluczowego procesu inwestycyjnego, możliwości podziału wybranych zamówień w ramach kluczowego procesu inwestycyjnego na części, możliwości uwzględnienia aspektów środowiskowych lub w zakresie cyberbezpieczeństwa zamówienia. – Analiza może obejmować też wstępne badanie rynku uwzględniające w szczególności identyfikację krajowych wykonawców potencjalnie zdolnych zrealizować zamówienie, do których można skierować zaproszenie do złożenia oferty, oszacowanie ryzyka związanego z zależnością spółki z udziałem SP podwykonawców/podwykonawców niekrajowych, w tym w zakresie ciągłości realizacji kluczowego procesu inwestycyjnego oraz korzystania z efektów zrealizowanej inwestycji po jej zrealizowaniu, bezpieczeństwa dostaw niezbędnych komponentów czy dostępności oraz kosztów serwisu – sugeruje MAP.
Co ważne – to często sugerują praktycy local content w firmach – analiza powinna zawierać ocenę możliwości podziału zamówienia na potrzeby realizacji kluczowego procesu inwestycyjnego na części. To postulat zgłaszany na niemal każdej konferencji poświęconej krajowemu łańcuchowi dostaw.
– Dla wielu kompleksowych projektów rozbicie zamówienia na mniejsze części może otworzyć możliwość udziału dla mniejszych podmiotów krajowych. Rozważenie możliwości takiego podziału powinno być elementem analizy potrzeb z uwzględnieniem zarówno korzyści (zwiększona konkurencja, włączenie MŚP), jak i potencjalnych wyzwań (wzrost kosztów koordynacji, fragmentaryzacja integracji) – wskazuje MAP.
Sugerowana jest potrzeba wczesnego informowania o planowanych postępowaniach zakupowych na potrzeby kluczowych procesów inwestycyjnych. Zdaniem resortu minimalny okres wyprzedzenia powinien być określony w regulacjach zakupowych spółki z udziałem Skarbu Państwa i dostosowany do charakteru i złożoności planowanych zamówień – dla projektów o dużej skali i złożoności wyprzedzenie wynoszące kilka miesięcy może się okazać uzasadnione. – Plan zamówień publikowany przez spółki z udziałem Skarbu Państwa powinien zawierać nie tylko przewidywane terminy uruchomienia postępowań, ale również ogólny opis zakresu i celów inwestycji oraz przewidywane główne kryteria, które będą stosowane przy ocenie ofert – wskazano.
Czytaj więcej
PGE coraz mocniej stawia na realizację inwestycji, opierając się na polskich przedsiębiorstwach, by budować system niezależny energetycznie i odpor...
Plan ten też powinien identyfikować grupy interesariuszy (dostawcy, podwykonawcy, ośrodki naukowe), z którymi spółka z udziałem Skarbu Państwa zamierza aktywnie komunikować się w trakcie przygotowania postępowań z uwzględnieniem zasad konkurencyjności.
Dialog techniczny
Dialog techniczny powinien być – w opinii MAP – zaplanowany na wczesnym etapie przygotowania postępowania, zanim zostanie sfinalizowana specyfikacja warunków zamówienia.
Konsultacje rynkowe mogą przybierać różne formy w zależności od charakteru zamówienia. Dla zamówień technicznych mogą to być rozmowy z producentami sprzętu i ośrodkami badawczymi, mające na celu identyfikację dostępnych rozwiązań technicznych i ocenę realności zaplanowanych harmonogramów. Spółki z udziałem Skarbu Państwa mogą też opublikować wytyczne dotyczące procedury prowadzenia konsultacji rynkowych, które zapewniają, że wszystkie zainteresowane podmioty mają równy dostęp do udzielanych informacji.
– Jedna z możliwych procedur polega na opublikowaniu na stronie internetowej spółki zaproszenia do udziału w konsultacjach, wraz z harmonogramem, tematyką dyskusji oraz procedurą rejestracji. Po przeprowadzeniu konsultacji dana spółka może opublikować streszczenie udzielonych informacji i odpowiedzi na zadane pytania, aby wszystkie zainteresowane podmioty mogły skorzystać z informacji – podpowiada MAP.
Organizowanie spotkań i „dni dostawców”
Rekomendacja dotycząca inicjowania przez spółki z udziałem SP otwartych spotkań informacyjnych dotyczących planowanych inwestycji w ramach kluczowych procesów inwestycyjnych wydaje się już akurat normą. Spółki – zwłaszcza te energetyczne – od lat organizują dni dostawców. Robią to spółki elektroenergetyczne, kiedy szukają partnerów np. do rozwoju morskich farm wiatrowych, rozwoju sieci dystrybucji. Robią to też krajowi operatorzy sieci przesyłowych energii, ropy i gazu, a także inwestor realizujący pierwszą elektrownie jądrową.
MAP zachęca do opracowania strategii komunikacyjnej na potrzeby postępowań o istotnej wartości, określającej formę, harmonogram i cel organizowanych spotkań informacyjnych. – Dla dużych i złożonych projektów rekomenduje się organizację szeregu spotkań o różnym charakterze – początkowych spotkań informacyjnych skierowanych do szerokiego grona potencjalnych oferentów, następnie spotkań technicznych skierowanych do podmiotów, które wykazały szczególne zainteresowanie i wreszcie spotkań roboczych na etapie przygotowywania ofert – dodaje MAP.
Materiały prezentacyjne z organizowanych spotkań powinny być – w opinii MAP – publikowane na stronie internetowej spółki, aby podmioty, które nie mogły uczestniczyć w spotkaniu, mogły zapoznać się z dostępnymi informacjami. Pytania i odpowiedzi wynikające ze spotkań powinny być udostępniane wszystkim zainteresowanym podmiotom w formie FAQ (frequently asked questions), co zapewnia przejrzystość i równy dostęp do informacji.
Wspieranie programów rozwoju dostawców
Wskazane jest wreszcie podejmowanie przez spółki z udziałem Skarbu Państwa działań wspierających podnoszenie kompetencji potencjalnych kontrahentów, w szczególności poprzez działania informacyjne, szkoleniowe, certyfikacyjne lub partnerskie oraz tworzenie przez nie list kwalifikowanych dostawców posiadających odpowiednie kwalifikacje, zdolność zrealizowania dostaw i zaplecze techniczne, organizacyjne, niezbędne do realizacji zamówień w określonym obszarze.
Spółki z udziałem Skarbu Państwa mogą też tworzyć programy wspierania certyfikacji technicznej i kompetencyjnej dla rynku wykonawców. Takie procedury obowiązują już w sektorze morskiej energetyki jądrowej czy w procesie rozwoju sieci gazowniczej i elektroenergetycznej w naszym kraju, prowadzonym przez krajowych operatorów.
