Krzysztof Jóźwiak

Wojna askarysów

Zmagania mocarstw na Czarnym Lądzie, toczone głównie rękami tubylców, nie miały większego wpływu na ostateczny rezultat Wielkiej Wojny, świadczyły jednak o jej światowym zasięgu i przypieczętowały fiasko niemieckiej Weltpolitik.

Wrzesień 1939 r.: Polscy generałowie przyczynili się do klęski

Podczas kampanii wrześniowej najwyżsi polscy dowódcy zawiedli. Poza nielicznymi chlubnymi wyjątkami dowodzili źle, walnie przyczyniając się do klęski, a za ich błędy najwyższą cenę zapłacili zwykli żołnierze.

Zbrodnia, kara i manipulacja

Tumult toruński z 1724 r. i jego fatalne skutki można uznać za symboliczny koniec tolerancji religijnej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. To również przykład na to, jak konflikty religijne mogą być cynicznie wykorzystane dla celów politycznych.

Pierwsze polskie samojazdy

CWS T-1, którego można było złożyć i rozłożyć za pomocą jednego klucza, supernowoczesny Lux-Sport czy Radwan – zgrabny prototyp samochodu „dla ludu”, to tylko niektóre osiągnięcia przedwojennej polskiej motoryzacji, która mimo ograniczeń i trudności rozwijała się w bardzo ciekawym kierunku.

Pruski Braveheart

Herkus Monte bywa nazywany „pruskim Braveheartem”, ponieważ podobnie jak ten szkocki bohater narodowy walczył z silniejszym przeciwnikiem o to, by jego lud mógł zachować wolność i własne obyczaje. Dzięki inteligencji, przebiegłości i talentom dowódczym omal nie doprowadził do upadku zakonu krzyżackiego w Prusach.

Konstytucja 3 maja. Pierwszy zamach majowy

Próby reform ustroju Rzeczypospolitej Obojga Narodów zawsze napotykały silny opór magnackiej oligarchii. Dlatego aby uchwalić Konstytucję 3 maja, potrzebny był zamach stanu.

Bydgoszcz rozstrzelana

Dywersja niemiecka, brutalnie stłumiona przez polskie wojsko i samoobronę, a potem masowe egzekucje Polaków przeprowadzane przez hitlerowców – jesień 1939 r. była w Bydgoszczy niezwykle burzliwa i krwawa.

Ciemna strona muzealnych sal

Najsłynniejsze muzea i galerie świata pełne są cennych eksponatów, które trafiły tam nielegalnie lub w podejrzany sposób. O ich zwrot upominają się dzisiaj prawowici właściciele, a rangę symbolu zyskał trwający już niemal dwa stulecia grecko-brytyjski spór o marmury Elgina.

Pod znakiem krzyża przeciw chrześcijanom

Haniebne zdobycie Konstantynopola w roku 1204 przez uczestników czwartej wyprawy krzyżowej zapoczątkowało długotrwałą, trwającą dwa i pół stulecia, agonię Cesarstwa Bizantyjskiego.

Republika Tarnobrzeska: Chłopskie "państwo" na terytorium Polski

Upadek mocarstw zaborczych i odzyskanie niepodległości w 1918 r. było na tyle gwałtowne, że zanim okrzepła nowa polska administracja, w wielu rejonach kraju panował chaos i toczyła się zacięta walka o władzę. Sprzyjało to powstawaniu efemerycznych, zrewoltowanych quasi-państewek, takich jak Republika Tarnobrzeska.