Związek Miast Polskich postanowił zwrócić się do prezydenta RP, aby ten podpisał uchwaloną 9 kwietnia 2015 r. nowelizację ustawy o VAT i skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego, by ten ocenił niekorzystne dla samorządów rozwiązania. Chodzi o zapisane w nowelizacji zasady ustalania proporcji w procesie odliczania VAT naliczonego.
Spór wokół proporcji
– Mówiąc w dużym uproszczeniu, proporcje te służą oddzieleniu tej działalności jednostek samorządu terytorialnego, która opodatkowaniu VAT podlega, od niepodlegającej temu podatkowi – wyjaśnia Marcin Święcicki, poseł PO.
Proporcje te samorząd będzie obliczał albo na podstawie określonych w rozporządzeniu kryteriów, albo opierając się na danych finansowych. Ta druga metoda zakłada, że proporcje mają być obliczane jako stosunek rocznego obrotu z działalności gospodarczej w rocznym obrocie j.s.t. powiększonym o dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze otrzymane na wykonywaną przez samorząd działalność inną niż gospodarcza.
Ustalone zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT proporcje będą miały wpływ na wysokość VAT, który samorząd musi zapłacić.
– A to dlatego, że zgodnie z nowymi zasadami przy wyliczaniu proporcji odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług nabytych np. w związku z remontem budynku urzędu miasta będzie trzeba uwzględnić m.in. subwencję oświatową czy otrzymaną dotację na świadczenia rodzinne – tłumaczy Zygmunt Frankiewicz, prezydent Gliwic.
Oznacza to, że dochody j.s.t. z dotacji i subwencji, które z wydatkami na przykładowy remont nie mają nic wspólnego, wpłyną na ostateczną wysokość VAT, który gmina będzie musiała zapłacić.
Sprawa dla Trybunału Konstytucyjnego
– Uważamy, że niedopuszczalne jest, aby przychód wynikający z działalności j.s.t. w całości związanej z czynnościami niepodlegającymi regulacjom ustawy o VAT wpływał w jakikolwiek sposób na wysokość odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług – mówi Andrzej Porawski, dyrektor Biura Związku Miast Polskich. – A określanie w rozporządzeniu kryteriów, od których zależy, ile samorząd ma zapłacić podatku, jest niezgodne z art. 217 konstytucji – dodaje.
Zgodnie z treścią tego artykułu nakładanie danin, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania, stawek podatkowych oraz zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
etap legislacyjny: czeka na podpis prezydenta RP
Roman Namysłowski, partner w Tax Advisory Services
Nowelizacja ustawy o VAT znacznie zmniejszy zakres prawa do odliczenia naliczonego VAT, a w konsekwencji zwiększy koszty funkcjonowania samorządów. Resort finansów nigdy nie ukrywał, że taki jest cel przepisów. Jednocześnie MF ma prawo do wydania rozporządzenia, które określiłoby w sposób bardziej precyzyjny zasady kalkulacji pre-współczynnika i oddający specyfikę funkcjonowania JST. Ważne, aby samorządy włączyły się w jego przygotowanie, co zapewni, że zakres odliczenia nie będzie ani za duży, ani za mały. Zwłaszcza że niektóre przepływy pieniężne nie powinny negatywnie wpływać na zakres prawa do odliczenia VAT.
