Dla pierwszej fazy rozwoju morskich farm wiatrowych, a więc tych projektów, które są najbardziej zaawansowane w realizacji (do 2030 r. powstanie 5,9 GW mocy w tym źródle), swoją infrastrukturę portową na polskie potrzeby – wydawało się – będą użyczać głównie Duńczycy na Bornholmie. Jednak dzięki przyspieszeniu, do jakiego doszło w ostatnich latach, powstały już lub są finalizowane budowy dwóch terminali offshore.
Terminal Orlenu już stoi, ale może być większy
Od czerwca 2025 r. operacyjnie działa już terminal offshore w Świnoujściu należący do Orlen Neptun z Grupy Orlen. Udział polskich firm, które budowały ten trwały element infrastruktury transformacji energetycznej, był bardzo wysoki. Przy budowie terminala pracowało w sumie 95 firm z Polski – Budimex jako główny wykonawca (należący w większości, co prawda, do hiszpańskiego inwestora) i 94 podwykonawców.
Świnoujście Offshore Terminal ma być kluczowym zapleczem Orlen Neptun dla realizacji projektów wiatrowych drugiej fazy – Baltic East, Baltic West. Ponadto z terminala już dziś korzystają zewnętrzni klienci (Ocean Winds – pierwsza faza rozwoju offshore, Smulders, Morska Agencja Gdynia). – Dzięki odpowiednim parametrom oraz dogodnej lokalizacji terminal łączy funkcjonalność portu instalacyjnego, a także może służyć jako port marshallingowy (wyspecjalizowany terminal portowy, kluczowy w łańcuchu dostaw dla morskiej energetyki wiatrowej – red.) – wskazuje koncern.
Czytaj więcej
Branża budowlana, do niedawna osłabiona brakiem zamówień, ma przed sobą perspektywę kumulacji inwestycji infrastrukturalnych. Najbliższe dwa, trzy...
W grudniowej aukcji offshore w 2025 r. trzy projekty morskich farm wiatrowych pozyskały wsparcie w postaci kontraktu różnicowego (forma pomocy publicznej). Co więcej, port offshore może zostać rozbudowany. Orlen wskazuje bowiem, że potencjał polskich portów nie będzie wystarczający, by sprostać zapotrzebowaniu w szczycie fazy instalacyjnej, dlatego aby zaangażować lokalny łańcuch dostaw i lepiej wykorzystać potencjał rodzimych portów, analizuje plany rozbudowy portu w Świnoujściu, które komunikuje Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście. – Jesteśmy zainteresowani rozbudową portu w takim zakresie, w jakim uzupełniłoby to istniejące możliwości logistyczne naszego terminala w Świnoujściu oraz odpowiadało realnym potrzebom rynkowym zgłaszanym przez dostawców turbin czy deweloperów – wskazuje spółka. Orlen argumentuje także, że taki kierunek umacniałby także komponent krajowy dzięki zabezpieczeniu możliwości przeprowadzanie pełnej instalacji polskich projektów z polskich portów.
– Terminal stanowi dziś jedno z kluczowych zapleczy logistycznych dla projektów morskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku, wspierając zarówno rynek krajowy, jak i oferując usługi logistyczne dla klientów zagranicznych. Jednocześnie inwestycja ta realnie wpływa na rozwój lokalnej gospodarki województwa zachodniopomorskiego, generując nowe miejsca pracy i wzmacniając potencjał obecnych tu firm usługowych, logistycznych i produkcyjnych, które coraz aktywniej włączają się w łańcuch dostaw dla sektora offshore wind – mówi „Rz” Janusz Bil, prezes Orlen Neptun.
Terminal w Gdańsku ma być na czas
Drugi terminal offshore powstaje w Gdańsku i obsłuży projekty bliżej Pomorza. W październiku 2023 r. Fundusz FIZAN (PFR) podpisał umowę długoterminowej zabezpieczonej pożyczki ze spółką Istrana sp. z o.o. Udzielone finansowanie przeznaczone będzie na budowę terminala instalacyjnego na potrzeby morskich farm wiatrowych. Całkowity koszt inwestycji szacowany jest na ok 1,2 mld zł. Inwestycja powstaje m.in. dzięki środkom z KPO.
Rozpoczęcie prac budowalnych miało miejsce w połowie 2024 r., a zakończenie inwestycji zaplanowano na koniec 2026 r.
Czytaj więcej
Jako jedna z największych polskich grup inżynieryjno- -budowlanych traktujemy local content jako realne narzędzie budowy odporności gospodarczej, b...
Jak informuje generalny wykonawca inwestycji, firma NDI z Sopotu, w informacji prasowej z 20 kwietnia, na budowie terminala T5 trwają prace konstrukcyjne i ziemne.
W kontekście local contentu, PFR zapewnia nas, że większość prac realizowana jest przez krajowych wykonawców – obejmuje to m.in. roboty żelbetowe, prace sieciowe i instalacyjne oraz wykonanie nawierzchni terminalu. – Podwykonawcy zagraniczni angażowani są w obszarach wymagających specjalistycznego doświadczenia i potencjału, którego brakuje na rynku krajowym – dotyczy to przede wszystkim prac związanych z pogłębianiem i refulacją – wskazuje PFR.
– Przy nabrzeżu wyjściowym, czyli outbound, już wkrótce będą cumowały platformy robocze typu jack-up. Aktualnie znajdujemy się w szczytowej fazie robót żelbetowych, a ich zaawansowanie wynosi 85 proc. W tym momencie zabetonowaliśmy 26 z planowanych 28 płyt fundamentowych – mówi Artur Ciechanowicz, majster budowy z Grupy NDI. – Z kolei na nabrzeżu inbound wykonaliśmy już 26 z 33 płyt fundamentowych – dodaje.
Na ten terminal liczy Polska Grupa Energetyczna. Terminal T5 w Gdańsku posłużyć ma do instalacji turbin morskiej farmy wiatrowej Baltica 2. – Na powierzchni ok. 21 ha nowych terenów portowych zmagazynujemy komponenty (wieże, gondole, łopaty), które będą tam wstępnie montowane, a następnie z terminalu transportowane do instalacji na morze – mówi „Rz” Bartosz Fedurek, prezes PGE Baltica z Grupy PGE.
Jak podkreśla, projekt jest na zaawansowanym etapie realizacji. Zakończenie prac z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie planowane jest na III kw. 2026 r., a główne prace powinny zakończyć się do końca sierpnia. – To pozwoli nam przeprowadzić kampanię instalacji turbin Baltica 2 zgodnie z harmonogramem w 2027 r. Terminal ten jest realizowany przez spółkę celową Istrana, której właścicielami są PFR i Baltic Hub Container Terminal. PGE i Ørsted mają zawartą z nią umowę dzierżawy terenu terminalu przez okres niezbędny do budowy farmy Baltica 2 – mówi nam Fedurek.
T5 powstaje nie tylko na potrzeby Baltica 2, ale będzie stanowił zaplecze także innych projektów offshore wind na Bałtyku. Kto poza PGE będzie korzystał z tego gdańskiego terminalu? PFR informuje nas, że kolejne projekty znajdują się na etapie negocjacji handlowych, dlatego na tym etapie nie można jeszcze ujawniać szczegółów.
Na budowie Terminala T5 w Gdańsku kontynuowane są roboty ziemne i prace związane z budową sieci co – jak podkreśla Polski Fundusz Rozwoju – ma kluczowe znaczenie dla otwierania kolejnych frontów robót, w tym realizacji nawierzchni terminalowych elektroenergetycznych i sanitarnych
Bazy do rozwoju polskich firm w offshore
Terminale offshore co do zasady mają stać się hubem dla rozwoju polskich firm – dostawców części dla budowy morskich farm na Bałtyku. Orlen wskazuje, że potencjał zwiększenia udziału polskich firm w budowie łańcucha dostaw dla sektora offshore wind poprzez terminal w Świnoujściu będzie zależał od potrzeby jego rozbudowy.
– Rozsądna inwestycja w rozwój infrastruktury, odpowiadająca na rzeczywiste potrzeby rynkowe oraz zapotrzebowanie na konkretne usługi, umożliwi optymalne włączanie polskich podmiotów w łańcuch dostaw sektora offshore wind – podkreśla biuro prasowe spółki. Dodaje, że Świnoujście Offshore Terminal jest już dziś odpowiedzią na potrzeby rozwoju sektora, który wymaga określonej infrastruktury, w tym m.in. portów instalacyjnych morskich farm wiatrowych. – Ta inwestycja to szansa na rozwój całego regionu i polskich firm obsługujących morską energetykę wiatrową. Terminal ma potencjał stać się najważniejszym centrum instalacyjnym offshore wind w regionie Morza Bałtyckiego, co stanowi najlepszy przykład budowania poziomu local content w praktyce – argumentuje spółka. Terminal to także nowe miejsca pracy dla regionu. Oprócz pracowników obsługujących na co dzień tę inwestycję usługi dla terminalu świadczy dziś już ponad 20 lokalnych podmiotów.
