Polska krajem bez gotówki

Pod względem płatności bezgotówkowych Polsce nieco brakuje jeszcze do Szwecji, gdzie terminale płatnicze są  niemal na każdym straganie, ale nasz ten rodzaj płatności staje się u nas coraz bardziej popularny. Według danych NBP w II kwartale tego roku przy użyciu kart przeprowadzono 812,5 mln transakcji bezgotówkowych, czyli o 14,6 proc. więcej niż kwartał wcześniej i o 29 proc. więcej niż rok temu. Wartość transakcji bezgotówkowych w II kwartale tego roku wyniosła 54,5 mld zł, czyli o 13,7 proc. więcej niż w poprzednim kwartale i o 26 proc. więcej niż rok temu. W Polsce udział płatności gotówkowych konsekwentnie spada o 1–2 proc. rocznie.

 

 

Do liderów - Szwecji, Danii, Wielkiej Brytanii czy Estonii – trochę nam jeszcze brakuje. W Szwecji obrót gotówkowy jest najniższy ze wszystkich krajów europejskich i stanowi obecnie tylko 2 proc. PKB. W Polsce jest to 7,4 proc. Warto jednak zaznaczyć, że nasz wynik jest lepszy niż średnia dla strefy euro, która wynosi około 10 proc. Wpływ na imponujący wynik Szwedów ma m.in. uruchomiony w 2012 r. system elektronicznych płatności w czasie rzeczywistym o nazwie Swish. W lutym 2016 r. z tego systemu korzystało 4 mln użytkowników (ludność Szwecji liczy niespełna 10 mln osób). Co miesiąc w Swishu przybywa ponad 100 tys. nowych klientów. Wiele sklepów i restauracji w Danii czy Holandii zapowiada, że już wkrótce zapłaty za swoje usługi będzie oczekiwać wyłącznie w formie bezgotówkowej.

 

Jakie narzędzia umożliwiają realizację płatności bezgotówkowych w Polsce? Rosnącą popularnością  cieszy się system płatności mobilnych BLIK, który wiosną tego roku miał ponad 2 mln użytkowników, a według ekspertów liczba ta może wzrosnąć w ciągu najbliższych dwóch lat do 3-4 mln osób. System BLIK umożliwia użytkownikom smartfonów dokonywanie płatności w sieci tysięcy sklepów i punktów usługowych, wypłacanie gotówki w bankomatach oraz realizację płatności w Internecie. Użytkownicy systemu BLIK, będący klientami Banku Millennium, Banku Zachodniego WBK, ING Banku Śląskiego, PKO Banku Polskiego oraz mBanku, mogą również korzystać z przelewów na numer telefonu. Dzięki temu można w kilkanaście sekund wysłać pieniądze na konto odbiorcy, ale warunkiem realizacji takiej transakcji jest uprzednie powiązanie numeru telefonu z numerem rachunku bankowego. Także pojedyncze miasta wprowadzają rozwiązania umożliwiające bezgotówkowe płatności, np. zakup e-biletu z wykorzystaniem telefonu. Przykładem są aplikacje: SkyCash, moBILET czy mPay. ZTM Warszawa wprowadził możliwość kupna biletu za pomocą aplikacji BLIK. Usługa jest dostępna we wszystkich – ponad 1 330 – biletomatach umieszczonych w autobusach MZA.

Dziś w Polsce udział płatności bezgotówkowych w ogólnej liczbie płatności detalicznych wynosi 20 proc. Jeszcze 10 lat temu było to zaledwie 2 proc. Nie ma wątpliwości, że ta wartość będzie rosła. Dlaczego? Płatności dokonywane za pośrednictwem Internetu lub aplikacji mobilnych zawsze zostawiają w sieci ślad, są więc bardziej przejrzyste. Ma to wpływ na większą ściągalność podatków, a co za tym idzie na ograniczenie niekontrolowanego obiegu pieniądza. Według wyliczeń EY wzrost bezgotówkowych transakcji płatniczych w Polsce o 100 proc. doprowadziłby do spadku szarej strefy o 2,3 proc. PKB i do wzrostu dochodów sektora finansów publicznych o ok. 7 mld zł.