dr Michał Bieniak

dr Michał Bieniak

Adwokat

Panel Prawników „Rzeczpospolitej”. Tylko reset uzdrowi Trybunał Konstytucyjny

Teza 1: Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego pogłębia się i jedynym wyjściem z patowej sytuacji jest tzw. reset konstytucyjny, czyli wyzerowanie obecnego TK i wybranie jego składu od nowa.

Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego pogłębia się i jedynym wyjściem z patowej sytuacji jest tzw. reset konstytucyjny, czyli wyzerowanie obecnego TK i wybranie jego składu od nowa.

To nie jest już czas na roztrząsanie, kto zawinił, pomimo że jedna strona na pewno ponosi większą winę. Dzisiaj każdy, kto kieruje się dobrem państwa, powinien zmierzać ku deeskalacji, nawet za cenę przebaczenia niektórym osobom, które są odpowiedzialne za obecny stan rzeczy. 

Teza 2: Sędziowie TK powinni być wybierani w Sejmie większością kwalifikowaną (np. 3/5), co wymusi podejmowanie decyzji ponad partyjnymi podziałami.

Sędziowie TK powinni być wybierani w Sejmie większością kwalifikowaną (np. 3/5), co wymusi podejmowanie decyzji ponad partyjnymi podziałami.

To na pewno byłoby korzystne rozwiązanie, aczkolwiek przy instrumentalnym stosowaniu prawa taki przepis może zostać wykorzystany do zablokowania wyborów. Gdyby możliwe były szersze zmiany w Konstytucji, a politycy byliby gotowi ustąpić z części swoich prerogatyw, można byłoby pomyśleć o innych lepszych, bo apolitycznych mechanizmach, jak np. połączenie wyborów z losowaniem lub przyznanie pewnych uprawnień samorządom zawodów prawniczych. W obecnym stanie polskiej polityki jest to jednak w tej chwili mrzonka.

Przepisy o luce płacowej są potrzebne, ale rodzą obawy biznesu

Teza 1: Potrzebne są przepisy zgodne z dyrektywą unijną, gwarantujące jednakowe wynagrodzenie mężczyzn i kobiet za jednakową pracę.

Potrzebne są przepisy zgodne z dyrektywą unijną, gwarantujące jednakowe wynagrodzenie mężczyzn i kobiet za jednakową pracę.

Zgadzam się, że trzeba wdrożyć dyrektywę unijną, natomiast sama dyrektywa mnie nie przekonuje.

Teza 2: Wartościowanie stanowisk pracy oraz sporządzanie sprawozdań dotyczących luki płacowej są konieczne, a związane z tym koszty jakie poniosą firmy mogą pomóc w ograniczaniu nierówności płacowych.

Wartościowanie stanowisk pracy oraz sporządzanie sprawozdań dotyczących luki płacowej są konieczne, a związane z tym koszty jakie poniosą firmy mogą pomóc w ograniczaniu nierówności płacowych.

Teza o konieczności zmian w tym obszarze bazuje na przekonaniu o nieracjonalności działań przedsiębiorców. Przedsiębiorca, który będzie gorzej wynagradzał równorzędnych pracowników z uwagi na ich płeć, kolor skóry, wyznanie czy cokolwiek innego, działałby przeciwko swojemu interesowi. Ja natomiast nie zgadzam się z tezą, że przedsiębiorcy świadomie podejmują irracjonalne decyzje. Dodatkowo dyrektywa i jej wdrożenie są kolejnym przykładem na to, że na poziomie unijnym i krajowym mówi się o deregulacji, natomiast na mówieniu się kończy, bo prawodawca (unijny i krajowy) tylko dodaje nowe obowiązki pracodawcom.

Czy start KSeF trzeba przesunąć? Panel Prawników „Rzeczpospolitej”

Teza 1: Krajowy System e-Faktur, który wchodzi w życie 1 lutego 2026 r., jest potrzebny.

Krajowy System e-Faktur, który wchodzi w życie 1 lutego 2026 r., jest potrzebny.

KSeF budzi kilka obaw. Pierwszą, prozaiczną, jest to, że ani sam system, ani przedsiębiorcy nie są przygotowani. Po drugie, będzie on stanowił znaczące obciążenie dla małych i średnich przedsiębiorstw, generując dla nich dodatkowe obowiązki i koszty. Kłóci się to z wcześniejszymi postulatami deregulacji, stanowiąc ich zaprzeczenie. Obaw jest jednak więcej. Gromadzenie tak potężnej bazy danych w rękach państwa budzi obawy o ochronę prywatności i tajemnicy przedsiębiorstwa. W końcu awaria systemu lub masowa kradzież danych stanowić będzie niebezpieczeństwo dla interesu państwowego.

Teza 2: Firmy i administracja nie są odpowiednio przygotowane do wdrożenia KSeF i należałoby przesunąć termin jego wejścia w życie.

 Firmy i administracja nie są odpowiednio przygotowane do wdrożenia KSeF i należałoby przesunąć termin jego wejścia w życie.

Eksperci: Wakaty w Trybunale trzeba obsadzić, a wybór sędziów odpolitycznić

Teza 1: Wakaty sędziowskie w Trybunale Konstytucyjnym powinny zostać niezwłocznie obsadzone

Wakaty sędziowskie w Trybunale Konstytucyjnym powinny zostać niezwłocznie obsadzone

Nieobsadzenie wakatów sędziowskich przypomina nieco stare porzekadło "na złość babci, odmrożę sobie uszy". Jeżeli chcemy przywracać prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwa, to należy wykorzystywać wszystkie nadarzające się ku temu okazje, a to jest jedna z nich. Jednocześnie brak wyboru nowych sędziów może budzić wątpliwości, co do szczerości intencji obecnej koalicji rządzącej. Prawidłowo funkcjonujący Trybunał Konstytucyjny jest bowiem instytucją hamującą każdą władzę, a więc dla każdej władzy niewygodną.

Teza 2: Potrzebne są zmiany sposób wyboru sędziów TK i odpolitycznienie tej procedury

Potrzebne są zmiany sposób wyboru sędziów TK i odpolitycznienie tej procedury

Politycy stopniowo odkrywali, że Trybunał Konstytucyjny można sobie podporządkować. Najpierw czyniono to mniej lub bardziej finezyjnie, poprzez dobór osób cieszących się coraz mniejszym autorytetem, a przez to - coraz bardziej podatnych na wpływy. Oczywiście nie dotyczyło to wszystkich sędziów, ale z czasem coraz większej ich liczby. Ostatecznie nastąpił skok na Trybunał w wykonaniu rządów Prawa i Sprawiedliwości. Procedura wyboru powinna więc ulec zmianie, ale nie miejmy złudzeń - wymagałoby to większości konstytucyjnej i polityków, którzy w imię odpowiedzialności za państwo byliby gotowi ograniczyć swoje uprawnienia.

Zmiany w wymiarze sprawiedliwości nie mogą być tylko polityczne. Panel prawników

Teza : Cyfryzacja, zmiany organizacyjne i upowszechnienie pozasądowych metod rozwiązywania sporów rozwiążą większość problemów z niewydolnością sądów

Cyfryzacja, zmiany organizacyjne i upowszechnienie pozasądowych metod rozwiązywania sporów rozwiążą większość problemów z niewydolnością sądów

Narzucanie pozasądowych metod rozwiązywania sporów kłóci się z samą ich ideą. Mediacja ma sens, jeżeli jest wyborem stron. W innym przypadku będzie wykorzystywana tylko do wydłużenia postępowań, a jedyną korzyścią będzie sztuczne polepszenie statystyk. Sądy wymagają natomiast sprawnego zarządzania i w tym zakresie pomocą mogą być: cyfryzacja oraz zmiany organizacyjne, jednak wszystko zależy od szczegółów.

Reklama
Reklama

Parytet płci we władzach spółek? Eksperci są sceptyczni

Teza 1: Obowiązkowy parytet płci w zarządach i radach nadzorczych, który od stycznia 2026 r. mają stosować największe spółki z udziałem Skarbu Państwa, a po pół roku pozostałe duże firmy notowane na giełdzie, powinien być rozszerzony na inne spółki

Obowiązkowy parytet płci w zarządach i radach nadzorczych, który od stycznia 2026 r. mają stosować największe spółki z udziałem Skarbu Państwa, a po pół roku pozostałe duże firmy notowane na giełdzie, powinien być rozszerzony na inne spółki

Uważam, że wprowadzenie obowiązku zachowania jakichkolwiek parytetów, niezależnie od przyjętego kryterium, jest błędem. O wyborze powinny decydować wyłącznie kompetencje. Inaczej, każdy awans, który zawdzięczany by był parytetowi będzie deprecjonowany.

Teza 2: Kary jakie będzie mogła nakładać Komisja Nadzoru Finansowego ( kwotę stanowiąca 10 proc. rocznego przychodu) w przypadku niewykonania obowiązków związanych z zapewnieniem równości płci w organach spółek, to skuteczne rozwiązania aby wyegzekwować parytet płci

Kary jakie będzie mogła nakładać Komisja Nadzoru Finansowego ( kwotę stanowiąca 10 proc. rocznego przychodu) w przypadku niewykonania obowiązków związanych z zapewnieniem równości płci w organach spółek, to skuteczne rozwiązania aby wyegzekwować parytet płci

Parytet płci we władzach spółek to słuszna droga do ograniczenia nierówności

Teza 1: Wprowadzanie parytetów płci to właściwy sposób na ograniczenie nierówności w zatrudnieniu kobiet i mężczyzn

Wprowadzanie parytetów płci to właściwy sposób na ograniczenie nierówności w zatrudnieniu kobiet i mężczyzn

Wprowadzanie jakichkolwiek parytetów, niezależnie od kryterium (płeć, kolor skóry, orientacja seksualna, itp.) przypomina czasy słusznie minione i dodatkowe punkty za pochodzenie robotniczo-chłopskie. Jedynym kryterium doboru członków organów (podmiotów gospodarczych, ale też samorządowych) powinny być ich kompetencje. Można to zobrazować przykładem. Swego czasu postulat obowiązkowych parytetów dotyczył organów samorządu adwokackiego. Dzisiaj tymczasem (bez jakichkolwiek parytetów) koleżanki stanowią 40 proc. członków i zastępców członków Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie (czyli więcej niż proponowany parytet w spółkach). Gdyby wprowadzono parytety, można byłoby je oskarżać, że dostały się wyłącznie dzięki obowiązkowemu parytetowi. Wobec ich braku, nikt nie może się poważyć na taki, deprecjonujący kobiety, zarzut.

Teza 2: Nowe przepisy przewidują także wyjątki od obowiązku stosowania zasad równości płci, np. gdy za wyborem kandydata płci przeciwnej przemawiają inne zasady dotyczące różnorodności. Spółki będą wykorzystywać taki wyjątek do omijania obowiązku zapewnienia równości płci w ich organach

Nowe przepisy przewidują także wyjątki od obowiązku stosowania zasad równości płci, np. gdy za wyborem kandydata płci przeciwnej przemawiają inne zasady dotyczące różnorodności. Spółki będą wykorzystywać taki wyjątek do omijania obowiązku zapewnienia równości płci w ich organach

Cofnięcie kontrasygnaty i wybór kandydatów na prezesa Izby Cywilnej SN

Teza 1: W związku z cofnięciem przez premiera swojej kontrasygnaty pod umocowanie przez Prezydenta sędziego do przewodniczenia zgromadzeniu wyborczemu Izby Cywilnej SN, wybór trzech kandydatów na szefa tej izby jest nielegalny, a status nowego prezesa IC SN może być podważany.

W związku z cofnięciem przez premiera swojej kontrasygnaty pod umocowanie przez Prezydenta sędziego do przewodniczenia zgromadzeniu wyborczemu Izby Cywilnej SN, wybór trzech kandydatów na szefa tej izby jest nielegalny, a status nowego prezesa IC SN może być podważany.

Cofnięcie kontrasygnaty to bardzo niebezpieczny precedens konstytucyjny, który nie powinien mieć miejsca. Prezes Rady Ministrów nie może naprawiać swojego błędu kolejnym błędem, który jeszcze pogłębia chaos prawny.

Teza 2: Likwidację dwóch Izb Sądu Najwyższego: Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Odpowiedzialności Zawodowej naprawi sytuację w Sądzie Najwyższym

Likwidację dwóch Izb Sądu Najwyższego: Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Odpowiedzialności Zawodowej naprawi sytuację w Sądzie Najwyższym

Likwidacja dwóch Izb nie zamyka problemu. Zmiany w SN były dużo szersze, aniżeli tylko powołanie dwóch izb. Do tego dochodzi jeszcze jedna kwestia. Wymiar sprawiedliwości był chory już przed 2015 rokiem, a lata 20152-2023 tylko stan ten jeszcze pogorszyły. Powrót do status quo ante nie załatwiała więc podstawowego problemu jakim jest niewydolne i pozbawione autorytetu społecznego sądownictwo. To tymczasem nie jest wyłącznie winą PiS, ale również pozostałych polityków oraz samego środowiska sędziowskiego.

Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama