Ryszard Tadeusiewicz

Zwiedzamy polskie zabytki techniki. Kopalnia Soli Wieliczka

Kopalnia Soli Wieliczka jest jednym z najczęściej odwiedzanych polskich zabytków techniki. Jej podziemna Trasa Turystyczna powstała już w XVIII stuleciu, natomiast współcześnie korzysta z niej średnio ponad milion turystów rocznie.

Historia cywilizacji. Jak Roentgen zajrzał w głąb ludzkiego ciała?

Marzenie o tym, żeby widzieć wnętrze ciała człowieka, móc obserwować kształty, rozmiary i rozmieszczenie narządów wewnętrznych, towarzyszyło lekarzom od tysięcy lat. Wiadomo było, że choroby mają swoje źródło we wnętrzu ciała, ale obraz tego wnętrza u żywego człowieka był przez wieki dla lekarzy niedostępny. Zmieniło się to w 1895 r.

Polska Akademia Nauk i jej skomplikowane dzieje

Polska Akademia Nauk (PAN) była początkowo wzorowana na Radzieckiej Akademii Nauk i miała ułatwić władzom politycznym kontakt ze środowiskiem naukowym oraz zapewnić rządzącym wsparcie PAN przy podejmowaniu trudnych społecznie decyzji.

Dzieje Polskiej Akademii Umiejętności

Oficjalna inauguracja Akademii Umiejętności (jeszcze bez przymiotnika „Polskiej”, bo Polski formalnie nie było) nastąpiła 7 maja 1873 r. w Krakowie. Ale Akademia już wtedy de facto istniała i działała, gdyż pierwsze jej posiedzenie odbyło się trzy miesiące wcześniej, 18 lutego 1873 r.

Niemieckie i austriackie akademie nauk. To one wpłynęły na kształt uczelni w Polsce

W „Rzeczy o Historii” z 26 kwietnia 2024 r. opisałem powstanie Francuskiej Akademii Nauk (pierwszej na świecie) oraz jej rosyjskiego odpowiednika. Ale na kształt akademii nauk w Polsce (dwóch!) miały wpływ instytucje powstałe w Niemczech i Austrii. Opowiem teraz o ich dziejach.

Popychały postęp i były źródłem pomysłów. Jak powstawały akademie nauk?

Miejscem, gdzie mogą się zebrać i podyskutować naukowcy z różnych dziedzin, są obecnie akademie nauk. Tym razem opiszę, jak utworzono dwie z nich: francuską i rosyjską. O innych – w tym dwóch polskich: PAU i PAN – napiszę osobny felieton.

Jak nauczyliśmy maszyny liczyć i myśleć za nas? Historia grafiki komputerowej

Pierwsze komputerowo generowane rysunki uzyskano w ramach projektu o nazwie Whirlwind. Projekt ten, zapoczątkowany w 1950 r., był stosunkowo mało znany, ponieważ służył do celów wojskowych i na długi czas go utajniono.

Fale radiowe. Tajemnice eteru, którego nie ma

Fale radiowe umożliwiają komunikację na odległość, dostarczają informacji i rozrywki w postaci przekazów radiowych i telewizyjnych, pozwalają na korzystanie ze smartfonów i wi-fi, prowadzą samoloty i statki za pomocą radaru, a nawet podgrzewają nam potrawy w mikrofalówkach.

Nie tylko Maria Skłodowska-Curie: najważniejsze kobiety w historii nauki

Z okazji Dnia Kobiet warto przypomnieć o wkładzie pań w rozwój różnych dziedzin nauki. Wybitne badaczki od stuleci osiągają sukcesy – także w naukach ścisłych.

Niezwykła misja sondy New Horizons

W poprzednich dwóch felietonach pisałem o sondach kosmicznych, które docierały do najdalszych planet Układu Słonecznego, a po ich zbadaniu odlatywały w przestrzeń międzygwiezdną. W tym felietonie będzie mowa o jeszcze jednej sondzie, ale tak wyjątkowej, że warto ją omówić w osobnym tekście.