Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Opinie

Jak będš wyglšdały Niemcy w 2020 roku

AFP
Mimo modelu wzrostu opartego na konkurencyjnoœci, niemiecka gospodarka nie jest tak zdrowa, jak chcieliby tego decydenci w Berlinie. Wprost przeciwnie - musi się ona zmierzyć z wieloma wyzwaniami, zarówno natury finansowej (inwestycje i bankowoœć), jak i społecznej (demografia, migracja).

Model wzrostu oparty na konkurencyjnoœci

Niemiecki model konkurencyjnoœci jest oparty na modernizacji przemysłu przy utrzymywaniu w ryzach kosztów pracy w sektorze usług. Dzięki temu Berlinowi udało się zanotować nadwyżkę na rachunku obrotów bieżšcych sięgajšcš 278 miliardów euro w 2016, wobec deficytu na poziomie 38,5 miliarda euro w 2000. Przed wprowadzeniem reform Schrödera koszty pracy były niższe we Francji niż w Niemczech – odpowiednio 24,42 euro za godzinę wobec 26,34 euro. Sytuacja zmieniła się w 2004, a pod koniec 2016 koszty te wynosiły 36,68 euro za godzinę we Francji wobec 34,74 euro w Niemczech. Jednak wprowadzenie płacy minimalnej w Niemczech oznacza, że w œrednim terminie sytuacja w tym obszarze może się zmienić.

Punkty słaboœci

Pierwszym punktem słaboœci jest niski poziom inwestycji, który spadł z 23,8% PKB w 2000 do 18,8% PKB w 2016. Udział prywatnych inwestycji w gospodarce zaczšł spadać od drugiej połowy lat 90., ale trend ten nasilił się w latach 2000-ych. Można zaobserwować, że spadek ten miał przede wszystkim miejsce w sektorze budowlanym, choć po okresie nadinwestycji taki spadek nie jest niczym wyjštkowym.

Większym powodem do niepokoju jest notowany od 2008 do 2015 spadek takich inwestycji w sprzęt. Może doprowadzić to do mniejszej akumulacji kapitału, co z kolei przełoży się na ograniczenie innowacji, obniżenie pozacenowej konkurencyjnoœci, a także wolniejsze tempo wzrostu gospodarczego. Dodatkowo, proces ten może zostać zintensyfikowany przez negatywne trendy natury demograficznej. Zbyt niski poziom inwestycji, zwłaszcza w infrastrukturę, takš jak drogi i mosty, jest obecnie głównš bolšczkš niemieckiej gospodarki.

Drugim punktem słaboœci jest sektor bankowy, mimo że proces koncentracji regionalnych niemieckich banków, które spełniajš kluczowš rolę w finansowaniu lokalnych małych i œrednich firm, jest na końcowym etapie. Z drugiej strony, mimo procesu restrukturyzacji, Deutsche Bankowi nie udało się jeszcze w pełni umocnić pozycji finansowej i odzyskać zaufania inwestorów. Bank powinien wykorzystać obecne sprzyjajšce warunki rynkowe i dokonać rekapitalizacji w nadchodzšcych miesišcach, co powinno być pierwszym krokiem w procesie wyjœcia z aktywnoœci na rynku kapitałowym, która przynosiła straty, oraz przejœcia w segment zarzšdzania aktywami i, przede wszystkim, bankowoœci detalicznej.

Ewolucja niemieckiej gospodarki do 2020

Nowe priorytety w handlu: protekcjonizm USA oraz wyjœcie Wielkiej Brytanii z UE (państwa te sš odpowiednio pierwszym i trzecim rynkiem zbytu dla niemieckich produktów) powinny zmienić priorytety handlowe Berlina i skłonić niemieckie władze do zwrócenia się ku Azji – trend ten można już zresztš zaobserwować od kilku lat. Niemcy nie tylko sš członkiem BRICS Development Bank, ale także kluczowym punktem w nowej strategii handlowej Chin dotyczšcej nowego Szlaku Jedwabnego. Dodatkowo, państwo powinno ponownie wzmocnić swojš pozycję w Europie Œrodkowo-Wschodniej (Mitteleuropa) i wykorzystać sprzyjajšce tendencje na rynku pracy w tym regionie.

Przyjęcie uchodŸców: według prognoz tendencje demograficzne zacznš negatywnie wpływać na tempo wzrostu PKB Niemiec od poczštku kolejnej dekady. Odpowiedziš na ten problem jest polityka otwartych drzwi, choć w cišgu trzech lat może ona pochłonšć około 60 miliardów euro (inwestycje mieszkaniowe, kursy szkoleniowe itp). Ten program jest jednak niezbędny dla niemieckiej gospodarki – według prognoz może on podbić w kolejnych latach wzrost PKB Niemiec o 0,25 punktu procentowego rocznie.

Utrzymanie się kryzysu demograficznego: oczekiwany sukces AfD w nadchodzšcych wyborach parlamentarnych (potencjalnie 15% głosów na poziomie federalnym) powinien oznaczać koniec polityki otwartych drzwi obecnej koalicji. Aby ograniczyć negatywny wpływ kryzysu demograficznego na rynek pracy i system emerytalny, jednym z najskuteczniejszych wyjœć byłoby zachęcenie kobiet do większej aktywizacji zawodowej. W Niemczech niemal 50% kobiet w wieku między 20 a 64 latami pracuje na zasadach tymczasowego zatrudnienia – œrednia w Europie wynosi zaœ 30%. Aby osišgnšć cele na tym polu, państwo powinno zainwestować w sieć placówek opieki nad dziećmi.

Nowy kanclerz

Jeœli Martin Schulz zostanie nowym kanclerzem Niemiec, należy spodziewać się przede wszystkim z jego strony odbudowania relacji niemiecko-francuskich, które pogorszyły się za czasów Sarkozy’ego i Hollande’a.

Jeœli majowe wybory prezydenckie we Francji wygrałby Emmanuel Macron, to poprawa tych relacji byłaby łatwiejsza. Poglšdy tego kandydata dotyczšce celów deficytowych i kształtu Europy sš postrzegane jako bliskie stanowisku Niemiec. Bioršc to pod uwagę, można byłoby się spodziewać nowego okresu miesišca miodowego między Francjš i Niemcami, podobnego do czasów Helmuta Schmidta i Valéry’ego Giscarda d’Estaing’a lub Helmuta Kohla i François Mitterranda.

Oczywiœcie, tak jak w każdej relacji, nie obędzie się bez pewnych różnic zdań. Możemy się na przykład spodziewać sporu między Macronem, który jest silnym zwolennikiem euroobligacji, a Niemcami, którzy sprzeciwiajš się temu pomysłowi. Jednak ogólnie, relacje francusko-niemieckie będš znacznie lepsze niż za czasów Merkel i Hollande’a.

Dla Polski to polityczne zbliżenie między Francjš a Niemcami nie będzie dobrš wiadomoœciš, ponieważ osłabi obecne relacje między Berlinem i Warszawš.

Rekomendacje

- Z uwagi na starzejšce się społeczeństwo z coraz mniejsza iloœciš œrodków do wydania, Niemcy muszš zaczšć inwestować swoje nadwyżki także w strefie euro.

- Państwa, które majš jeszcze pole manewru w swoich budżetach i mogš pożyczać œrodki po niskim, a nawet ujemnym oprocentowaniu, powinny, w imię europejskiej solidarnoœci, zapożyczyć się na rynkach, aby wesprzeć wzrost gospodarczy, uzupełniajšc tym samym założenia Planu Junckera.

- Inne państwa członkowskie, zwłaszcza Francja, powinny odpowiedzieć na zwiększone inwestycje Niemiec obniżeniem swoich wydatków publicznych oraz zmniejszeniem zadłużenia.

- Kryzys migracyjny potrzebuje odpowiedzi na europejskim poziomie, tak, aby wykorzystać nowš siłę roboczš i wypracować wspólne rozwišzania dla wszystkich państw członkowskich (na przykład: europejski fundusz finansujšcy proces selekcji i wyszkolenie imigrantów w celach zawodowych).

Nadchodzšce wybory w Niemczech - kalendarium

  • 12 lutego 2017: wybory prezydenckie (faworyt: Franck Walter-Steinmeier, obecny Minister Spraw Zagranicznych).
  • 7 maja 2017: regionalne wybory w Szlezwiku-Holsztynie (obecnie rzšdzi tam koalicja SPD, Zielonych i Zwišzku Wyborców Południowego Szlezwiku, reprezentujšcego mniejszoœć duńskš).
  • 14 maja 2017: regionalne wybory w Nadrenii-Westfalii (obecnie rzšdzi tam koalicja SPD i Zielonych).
  • 24 wrzeœnia 2017: wybory parlamentarne (prognozy wskazujš na wygranš obecnej rzšdzšcej koalicji).

Christopher Dembik, dyrektor ds. analiz makroekonomicznych w Saxo Banku

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL