Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Nieruchomoœci

Przesiedleńcy: nieruchomości na Warmii i Mazurach nie trafiš do Niemców

Fotorzepa, Marian Zubrzycki
Przepisy majš uniemożliwić Niemcom przejmowanie nieruchomoœci na Warmii i Mazurach.

Propozycje zmian w prawie przygotowało olsztyńskie Stowarzyszenie Patria Nostra, a ich poparcie i przygotowanie odpowiednich nowelizacji zapowiedział wicepremier Jarosław Gowin.

Chodzi o nieruchomoœci tzw. póŸnych przesiedleńców (obywatele PRL, którzy emigrowali do RFN od lat 60. XX w.). Były one na poczštku lat 90. przekazywane przez Skarb Państwa samorzšdom terytorialnym na podstawie ustawy z 10 maja 1990 r. Przejœcie własnoœci ze Skarbu Państwa na samorzšd następowało w drodze decyzji administracyjnych, tzw. decyzji komunalizacyjnych. Była to podstawa wpisu prawa własnoœci do księgi wieczystej. Innymi słowy, tytuły samorzšdów do nieruchomoœci w przeszłoœci przejętych przez Skarb Państwa – wyjaœnia radca prawny Lech Obara, współzałożyciel stowarzyszenia.

Narty i Stawiguda

Najsłynniejsza była sprawa ze wsi Narty. Obywatelka niemiecka Agnes Trawny odzyskała w polskim sšdzie rodzinny dom i ziemię. Dwie polskie rodziny musiały je opuœcić. Dziœ w miejscu zburzonego starego domu roœnie trawa.

W najnowszej sprawie, prowadzonej przez kancelarię Lech Obara i współpracownicy, w podolsztyńskiej gminie Stawiguda tak się stało z nieruchomoœciš Marii Murawskiej. Jej spadkobiercy – obywatele Niemiec – domagali się w sšdzie od gminy Stawiguda zapłaty jej równowartoœci z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia się przez tę gminę. Swoje roszczenie wycenili na 400 tys. złotych.

Sšd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z 19 wrzeœnia 2016 r. oddalił powództwo, uznajšc, że gmina legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomoœci przejętej w przeszłoœci przez Skarb Państwa i przekazanej jej na podstawie decyzji komunalizacyjnej.

Stawiguda wygrała więc pierwszš bitwę, ale przed niš kolejna. Spadkobiercy Marii Murawskiej złożyli do MSWiA wniosek o stwierdzenie nieważnoœci decyzji ze względu na to, że została wydana z rażšcym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania cywilnego). Naruszenie ma polegać na tym, że decyzja została wydana, pomimo iż przekazywana nieruchomoœć nie należała do Skarbu Państwa.

– Gmina Stawiguda, tak jak wiele innych gmin położonych na obszarze tzw. ziem zachodnich, nie musiałaby dzisiaj walczyć o trwałoœć takich decyzji, gdyby ustawodawca poczynił kroki zmierzajšce do wyeliminowania tego rodzaju spraw – zauważa Lech Obara.

Ochrona w przepisach

Stowarzyszenie Patria Nostra wypracowało więc dwie propozycje ustawodawcze, które ochroniłyby samorzšdy przed niemieckimi roszczeniami. Zdaniem Stowarzyszenia należy wprowadzić do ustawy z 10 maja 1990 r. (przepisy wprowadzajšce ustawę o samorzšdzie terytorialnym i ustawę o pracowników samorzšdowych – DzU nr 32, poz. 191) albo innej ustawy regulujšcej kwestie własnoœciowe przepis wyłšczajšcy stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego do ostatecznych decyzji wydanych na mocy ustawy o samorzšdzie terytorialnym. Objęłoby to też „wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważnoœci i uchylenie lub zmianę decyzji, także umarzajšcych postępowania toczšce się w dniu wejœcia w życia tych przepisów".

Druga zmiana proponowana przez Patria Nostra dotyczy art. 156 § 2 k.p.a. Stowarzyszenie proponuje wprowadzenie zasady, iż wyłšcza się dopuszczalnoœć stwierdzenia nieważnoœci decyzji wydanej z rażšcym naruszeniem prawa, gdy od jej wydania nastšpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawš nabycia prawa lub ekspektatywy.

– Liczy się też strona moralna. Przesiedleńcy dostali w Niemczech sowite odszkodowania za pozostawione w Polsce majštki – przypomina Lech Obara.

Michał Wypij - doradca w gabinecie politycznym wicepremiera Jarosława Gowina

Sprawa jest pilna. Projekt zmian został już przez Polskę Razem przygotowany. Chcemy go wprowadzić do Sejmu jako projekt poselski jak najszybciej. Wczeœniej będziemy rozmawiać z ministrami Mariuszem Błaszczakiem i Zbigniewem Ziobrš. Dziœ nie wyobrażam sobie, by jacyœ posłowie byli przeciwni nowelizacji. Zablokuje ona skutecznie nie tylko roszczenia niemieckie do majštków przejętych przez samorzšdy, ale też inne instytucje, np. Lasy Państwowe. Liczę, że pod koniec tego roku będziemy się cieszyć z wprowadzonych do prawa zmian, które wreszcie skutecznie ochroniš polskie majštki.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL