Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Społeczeństwo

Pięć sprawdzonych sposobów na dzieci

Fot. Mariusz Blach
copyright PhotoXpress.com
Od niskich podatków po preferencje dla rodzin wielodzietnych – tak wzorem europejskich krajów Polska powinna zachęcać do rodzicielstwa
W całej Europie dyskutuje się, co zrobić, by rodziło się więcej dzieci. I czy państwo może prowadzić skutecznš politykę na rzecz rodzin. Przeciwnicy wydawania pieniędzy „na dzieci” mówiš, że nic to nie daje, bo za niskš dzietnoœć odpowiadajš wyłšcznie zmiany kulturowe. Zwolennicy prowadzenia polityki na rzecz rodzin przekonujš, że można i warto. Wskazujš przykłady krajów, które, wprowadzajšc rozwišzania na rzecz dzietnoœci, odniosły sukces. – Przyczyn zapaœci demograficznej jest wiele. Najważniejsza to antykoncepcja i zmiana modelu rodziny, w której dzieci nie sš już zabezpieczeniem na staroœć dla rodziców – mówi prof. Krystyna Iglicka, demograf i rektor Uczelni Łazarskiego. Zaraz jednak dodaje, że rzšdy powinny robić wszystko, aby ten trend odwrócić: – Inaczej nie będzie komu utrzymać emerytów, a system się załamie.
Co ważniejsze, demografowie wskazujš, że polityka na rzecz rodzin przynosi efekty. Zapytaliœmy ekspertów, co ich zdaniem na podstawie doœwiadczeń innych krajów trzeba zrobić, aby w Polsce rodziło się więcej dzieci. Oto odpowiedzi.

1

Niskie podatki dla rodzin: – Rodzina najlepiej wie, co jest jej potrzebne. Zostawiajšc więcej pieniędzy w jej kieszeni, możemy przypuszczać, że wyda je zgodnie ze swoimi potrzebami – mówi Łukasz Hardt z Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zdaniem dobrym rozwišzaniem jest uzależnienie kwot wolnych od podatku od liczby posiadanych dzieci. Takie ulgi można znaleŸć np. we francuskim systemie podatkowym, gdzie rodziny wielodzietne mogš wielokrotnie skorzystać z kwoty wolnej od podatku, obniżajšc w ten sposób wpłacanš państwu daninę. Wyższa kwota wolna od podatku jest także w Estonii. Tam na drugie i kolejne dziecko odlicza się po 1728 euro. Podatek obniżajš też wydatki na edukację dziecka. Specjalne ulgi na dzieci majš też Hiszpanie. Rodzice jednego dziecka mogš odliczyć 1800 euro rocznie. Odliczenie za drugie dziecko wynosi 2000 euro, za trzecie – 3800 euro. W Finlandii nie ma natomiast specjalnych preferencji podatkowych, ale istnieje preferencyjny system kredytów mieszkaniowych dla rodzin wielodzietnych. Kto ma ich kilkoro, zapłaci niższe odsetki.

2

Zasiłki na dzieci. – To moim zdaniem jeden z najskuteczniejszych sposobów zachęcania do rodzenia dzieci – mówi Iglicka. Dodaje, że to właœnie dzięki wsparciu finansowemu od państwa Polki w Wielkiej Brytanii rodzš dwa razy więcej dzieci niż w kraju. Wszyscy rodzice mogš tam liczyć na zasiłek równowartoœci 25 euro tygodniowo na pierwsze dziecko. Na każde kolejne – po 16 euro. Dodatkowo, jeœli dochód rodziny nie przekracza 70 tys. euro rocznie, może także liczyć na dodatkowy zasiłek do 650 euro na rodzinę i 2 tys. euro na dziecko rocznie. Rozbudowany system zasiłków ma też Francja. Poza becikowym w wysokoœci 907,6 euro rodziny dostajš zasiłek. Podstawowy wynosi 181,52 euro miesięcznie. Dodatkowo przy co najmniej dwójce dzieci, niezależnie od osišganego dochodu, przysługuje zasiłek na drugie wychowywane dziecko w wysokoœci 126,41 euro oraz na każde następne po 161,96 euro. Podobne systemy zasiłkowe istniejš w Irlandii, Szwecji, Finlandii czy Niemczech. Generalnie Europa płaci rodzicom za dzieci. W Polsce jest inaczej. Prawo do niewysokiego zasiłku przysługuje tylko tym osobom, które majš bardzo niski dochód.

3

Płatne urlopy wychowawcze. W Europie normš jest, że matka przez kilka tygodni po porodzie ma prawo do płatnego urlopu macierzyńskiego. Istotnie różni się jednak długoœć tego okresu. Dwa kraje – Szwecja i Estonia – uczyniły z tego urlopu istotny element systemu polityki prorodzinnej. – W Estonii wprowadzenie tego rozwišzania spowodowało wzrost tzw. współczynnika dzietnoœci z 1,3 do 1,6 – mówi Hardt. Estonia w 2004 r. wprowadziła trwajšcy 435 dni urlop rodzicielski. Może być wykorzystany w całoœci lub częœciach do trzeciego roku życia dziecka. Jest płatny. Rodzic w tym czasie otrzymuje 100 proc. zarobków z ostatniego roku. – Płatne urlopy wychowawcze sš dobrym rozwišzaniem, bo dajš wybór – można oddać dziecko do żłobka, ale lepiej byłoby dla dziecka, gdyby opiekować się nim w domu bez ryzyka, że nie będzie się miało na życie – mówi Stanisław Kluza, były szef Komisji Nadzoru Finansowego. Z tej perspektywy dobrze należy ocenić ostatniš deklarację premiera Donalda Tuska, że urlopy macierzyńskie zostanš wydłużone do roku.

4

Dostępne żłobki i przedszkola. – Jednym z największych problemów rodzin z małymi dziećmi jest zapewnienie im opieki w czasie, gdy rodzice sš w pracy. Dlatego w krajach, gdzie jest rozbudowany system żłobków i przedszkoli, ludzie chętniej decydujš się na dzieci – mówi prof. Iglicka. Tak jest np. we Francji, gdzie dzieci od trzeciego roku życia majš prawo do bezpłatnej opieki. Młodsze chodzš do żłobka albo zajmujš się nimi opiekunki utrzymywane ze œrodków publicznych.
W Wielkiej Brytanii rodziny, w których roczny dochód nie przekracza wyznaczonego kryterium, mogš liczyć na zwrot 80 proc. kosztów opieki nad dziećmi.

5

Preferencje dla rodzin wielodzietnych. Niektóre kraje, jak np. Francja, szczególnie wspierajš rodziny wielodzietne. Te, w których jedna osoba zrezygnowała z pracy zawodowej, aby opiekować się dziećmi, majš prawo przez rok pobierać specjalny zasiłek (801,39 euro miesięcznie). Ponadto dzieci z rodzin wielodzietnych majš ulgi na przejazdy komunikacjš miejskš oraz na bilety, np. do kina, muzeum czy na basen. Rodzinom spełniajšcym kryterium dochodowe z co najmniej trójkš dzieci w wieku od 3 do 21 lat przysługuje dodatkowy zasiłek w wysokoœci 164,53 euro miesięcznie. Te punkty nie wyczerpujš oczywiœcie listy rzeczy, które można i trzeba zrobić, by Polacy mieli więcej dzieci. Nie ma tu mowy np. o mieszkaniach, systemie opieki zdrowotnej czy organizacji szkół. Trzeba jednak w miarę możliwoœci finansowych państwa wprowadzać jak najszybciej te rozwišzania, które gdzie indziej się sprawdziły. Jeœli nie zainwestujemy w rodziny, czeka nas cywilizacyjna i gospodarcza zapaœć.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL