Cywilizacja
Perski gaz bojowy
Broń chemiczną wykorzystywano już w starożytności. W III wieku naszej ery Persowie zagazowali Rzymian w twierdzy Dura-Europos – uważają naukowcy
Sugestię taką podczas spotkania Amerykańskiego Instytutu Archeologicznego zaprezentował brytyjski archeolog dr Simon James z University of Leicester. Naukowiec prowadzi badania na terenie miasta, które w III wieku było we władaniu Rzymian, obecnie znajduje się we wschodniej Syrii.Już w latach 20. ubiegłego wieku archeolodzy pod potężnymi murami obronnymi odnaleźli ciała rzymskich żołnierzy z pełnym ekwipunkiem, nienoszące śladów walki z użyciem mieczy czy włóczni. Podczas wznowionych ostatnio badań archeolodzy doliczyli się 20 ciał legionistów.
W 256 roku n.e. twierdza rzymska Dura została zdobyta przez wojska Szapura I z perskiej dynastii Sasanidów, która w III wieku stoczyła szereg zwycięskich wojen z Rzymem. Nie wiemy, jak dokładnie rozegrała się tragedia, ale dr Simon James odtworzył ją w sposób następujący: Persowie, aby zawalić mury i dostać się do miasta, wydrążyli pod murami twierdzy podkop. Rzymianie, chcąc zatrzymać nieprzyjaciół, zrobili podkop ze swojej strony. W pewnym miejscu korytarze się przecięły i tam archeolodzy znaleźli poległych żołnierzy rzymskich.
– Zabicie 20 zbrojnych mężczyzn w tunelu nieprzekraczającym 2 metrów szerokości i wysokości i długim na 11 metrów wymagałoby od Persów nadludzkiej siły supermana lub jakiegoś zręcznego podstępu – powiedział dr James.
Persowie znaleźli sposób równie skuteczny, co bestialski. Po swojej stronie tunelu podpalili bitumen zmieszany z siarką. Archeolodzy znaleźli ślady tego paleniska u wylotu tunelu po stronie perskiej.
Dym wytruł żołnierzy przeciwnika. Prawdopodobnie pomogła im w tym cyrkulacja powietrza (ciąg jak w kominie) lub użycie miechów. Tego archeolodzy dokładnie nie wiedzą.
– Żołnierze rzymskiego oddziału stracili przytomność w czasie kilku sekund, śmierć nastąpiła w ciągu kilku minut – dodał dr James. Ciała leżały bezładnie tam, gdzie żołnierze stracili przytomność. Przed podpaleniem tej bomby atakujący po swojej stronie zdążyli zbudować barykadę.
– To, co tam znaleźliśmy, to dla archeologów mocne dowody, że Persowie byli równie biegli w zdobywaniu twierdz jak Rzymianie. Taktyka Persów polegała na zwaleniu murów i wtargnięciu w ten sposób na teren twierdzy.Nie wiemy, czy Dura została zdobyta w ten sposób, nie zachował się bowiem żaden opis batalii. Jakiś czas potem Persowie opuścili miasto, część mieszkańców zabili, resztę uprowadzili do Persji.
Dura-Europos (obecnie As-Salihijja w Syrii), miasto leżące nad Eufratem, od II wieku n.e. było siedzibą dużego garnizonu rzymskiego. Pełniło ważne funkcje w systemie obronnym cesarstwa rzymskiego na wschodzie. W 256 roku wojska perskie zdobyły twierdzę. Archeolodzy odkryli ślady bestialskich mordów popełnionych prawdopodobnie podczas zdobywania miasta.
Więcej o znalezisku w Syrii: www.le.ac.uk/archaeology
Przeczytaj więcej o: Rzymianie, bojowy, gaz, persowie
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
