Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

W szeregach Legionów

Zbiory ŻIH
14 lipca 1915 roku na froncie w Galicji żołnierze jednej z kompanii I Brygady Legionów dostali rozkaz do ataku. Byli zmęczeni kilkudniowymi walkami i przytłoczeni silnym ostrzałem nieprzyjacielskim.
„Nikt nie ruszył się z miejsca, jedyny inż. Reich rzucił się naprzód, a widzšc swoich towarzyszy niezdecydowanych, zgromił ich słowami: wstydŸcie się, ja, Żyd, mam być dla was przykładem? Zawstydzeni ruszyli legioniœci pod przewodnictwem Reicha do ataku, w którym on sam poniósł ciężkie rany, w następstwie których zmarł” – tak bohaterski czyn Samuela Reicha opisało czasopismo „Literarisze Blatter”. Przed œmierciš w tarnowskim szpitalu Reich powiedział: „Teraz jestem szczęœliwy, gdyż przez krew mojš, która spływa na ziemię, nabywam prawo do tej ziemi”. Samuel Reich, urodzony w 1886 r. pod Stanisławowem, był jednym z tych Żydów, którzy czuli się polskimi patriotami. Stanowili oni 3 – 4 proc. żołnierzy Legionów Polskich. Częœć z nich była wczeœniej członkami działajšcych w Galicji paramilitarnych organizacji kształcšcych kadry przyszłego wojska polskiego – Sokoła, Strzelca i Zwišzku Strzeleckiego. Bronisław Mansperl-Haber jako student był jednym z organizatorów Zwišzku Strzeleckiego w Paryżu. Należał do 1. Kompanii Kadrowej, z którš 6 sierpnia 1914 r. wyruszył z Oleandrów. Zginšł jako porucznik I Brygady, dowódca kompanii, w bitwie pod Kuklami w 1915 r. Pochowano go w Warszawie na cmentarzu przy ul. Okopowej. Został odznaczony poœmiertnie Orderem Virtuti Militari. W szeregach Legionów Polskich poległo około 50 Żydów, a raczej, ze względu na ich polski patriotyzm, należałoby powiedzieć: Żydów-Polaków. Tak właœnie okreœlono w piœmie „Panteon Polski” poległego w walkach na Wołyniu podporucznika Józef Blauera-Kratowicza, dowódcę batalionu. „Ginie w ataku na wroga, dajšc wyraz tej wielkiej prawdzie, że Żyd-Polak gotów jest zawsze krew swojš przelać za ojczyznę”. Oznaczony został poœmiertnie Virtuti Militari. Jego brat Zygmunt został ciężko ranny w jednej z najkrwawszych bitew stoczonych przez Legiony – pod Kostiuchnówkš. Zginęli tam: Juda Mütz (malarz pokojowy), Jakub Klang (subiekt), Gustaw Pfeifer (mechanik), Stanisław Reich (adwokat).
Dowódca patrolu sanitarnego Izak Jungerman wyniósł z pola bitwy ciężko rannego kapitana Józefa Hallera (póŸniejszego generała). Zginšł jako żołnierz WP w 1919 r. Odznaczony był Virtuti Militari. Marcin Szymon Bendel, pomocnik w zakładzie fotograficznym, zgłosił się jako piętnastolatek do Legionów. Ranny pod Konarami, zginał pod Przepiórowem w 1916 r. Niemal trzy razy starszy od niego był prawnik i kolekcjoner Adolf Sternschuss, który został żołnierzem Legionów w wieku 42 lat. Poległ pod Kuklami. Nie sposób nie wspomnieć o legionistach – malarzu Leopoldzie Gottliebie, który portretował współtowarzyszy walki, rysował sceny z życia codziennego Legionów i z walk, oraz o Karolu Lilienfeldzie-Krzewskim, autorze znakomitych, pełnych humoru opowiadań o służbie w Legionach „Kaprala I Brygady Piłsudskiego Szczapy poglšdy różne na rzeczy rozmaite”. Na podstawie: „Żydzi bojownicy o niepodległoœć Polski”. Lwów 1939 Janusz Cisek, Kamil Stepan „Lista strat Legionów Polskich 1914 – 1918”. Kraków 2006
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL