Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rachunkowoœć

Rachunkowość: ewidencja kapitałów własnych w spółce z o.o.

123RF
Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto, po uprzednim zakwalifikowaniu go do rozliczenia, może nastšpić dopiero po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania, poprzedzonego ewentualnym jego zbadaniem przez biegłego.

Warunkami powstania spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš sš: zawarcie umowy spółki, wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału podstawowego, powołanie zarzšdu, ustanowienie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej oraz wpis do KRS.W okresie od dnia zawarcia umowy spółki do dnia jej wpisu do KRS spółka funkcjonuje jako spółka z o.o. w organizacji (art. 163 kodeksu spółek handlowych; dalej: k.s.h.). W spółce z o.o. tworzone sš następujšce rodzaje (składniki) kapitału własnego:

- kapitał podstawowy,

- kapitał zapasowy,

- kapitał rezerwowy oraz

- kapitał z aktualizacji wyceny >patrz tabela.

Kapitał podstawowy spółki z o.o. dzieli się na udziały o równej lub nierównej wartoœci nominalnej. Umowa spółki okreœla, czy wspólnik może mieć tylko jeden, czy więcej udziałów. Jeżeli wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, wówczas wszystkie udziały w kapitale podstawowym spółki powinny być równe i sš niepodzielne (art. 152 i 153 k.s.h.).

Udziały nie mogš być obejmowane poniżej ich wartoœci nominalnej. Jeżeli udział jest obejmowany po cenie wyższej od wartoœci nominalnej, wówczas nadwyżka powinna zostać przelana na kapitał zapasowy:

Wn „Pozostałe rozrachunki";

Ma „Kapitał zapasowy".

Jeżeli wkładem do spółki w celu pokrycia udziału ma być w całoœci lub w częœci wkład niepieniężny, ujmowany w księgach zapisem:

Wn różne konta, np. „Œrodki trwałe", „Wartoœci niematerialne i prawne", „Towary";

Ma „Pozostałe rozrachunki"

– to umowa spółki powinna szczegółowo okreœlać przedmiot tego wkładu oraz osobę wspólnika wnoszšcego aport, jak również liczbę i wartoœć nominalnš objętych w zamian udziałów. W przypadku spółki, której umowę zawarto przy wykorzystaniu wzorca umowy, na pokrycie kapitału zakładowego wnosi się wyłšcznie wkłady pieniężne:

Wn „Kasa" lub „Rachunki bankowe";

Ma „Pozostałe rozrachunki".

Uwaga! W czasie trwania spółki nie można zwracać wspólnikom wniesionych przez nich wkładów (zarówno w całoœci, jak i w częœci). Wspólnicy nie mogš otrzymywać z jakiegokolwiek tytułu wypłat z majštku spółki potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału podstawowego. Wspólnikowi nie wolno pobierać odsetek od wniesionych wkładów ani od przysługujšcych mu udziałów.

Można sprzedać

Posiadane w spółce udziały, a także ich częœci (w tym ułamkowe częœci) mogš być zbywane przez jej wspólników. Przejœcie udziału lub jego częœci na innš osobę (nabywcę) jest skuteczne wobec spółki od chwili, gdy spółka otrzyma od jednej ze stron ww. transakcji zawiadomienie o tej czynnoœci wraz z dowodem jej wykonania (art. 187 § 1 k.s.h.). Umowa spółki może jednak uzależnić sprzedaż udziału lub jego częœci od zgody spółki lub w inny sposób ograniczyć (art. 182 § 1 k.s.h.).

Spółka prowadzi księgę udziałów

Zarzšd spółki zobligowany jest prowadzić księgę udziałów, do której należy wpisywać:

- imię i nazwisko lub firmę (nazwę) i siedzibę każdego wspólnika,

- adres,

- liczbę i wartoœć nominalnš jego udziałów oraz

- wszelkie zmiany dotyczšce osób wspólników i przysługujšcych im udziałów.

Po każdym wpisie w księdze udziałów zmiany odnoszšcej się do wspólników, zarzšd spółki powinien złożyć do sšdu rejestrowego podpisanš przez wszystkich jego członków nowš listę wspólników z wymienieniem liczby i wartoœci nominalnej udziałów każdego z nich. -

Sprzedaż udziałów oraz zwišzana z tym zmiana wspólników w spółce nie powoduje zmniejszenia jej kapitału podstawowego. Dopuszczalne sš zapisy na kontach analitycznych do konta „Kapitał podstawowy":

Wn „Kapitał podstawowy" – wspólnik zbywajšcy udziały spółki;

Ma „Kapitał podstawowy" – wspólnik nabywajšcy udziały spółki.

Podwyższenie kapitału podstawowego spółki z o.o. następuje w drodze podwyższenia wartoœci nominalnej udziałów istniejšcych lub ustanowienie nowych (art. 257 § 2 k.s.h.). ?

Podwyższenie lub obniżenie

Uchwałš wspólników o zmianie umowy spółki można podwyższyć kapitał podstawowy, przeznaczajšc na ten cel œrodki z kapitału zapasowego lub z kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku spółki (podwyższenie kapitału podstawowego ze œrodków spółki):

Wn „Kapitał zapasowy" lub „Kapitał rezerwowy";

Ma „Kapitał podstawowy".

Z kolei, uchwała o obniżeniu kapitału podstawowego powinna okreœlać wysokoœć, o jakš kapitał ten ma być obniżony oraz sposób obniżenia (art. 263 § 1 k.s.h.).

W kwocie wpisanej do KRS

Zgodnie z art. 36 ust. 2, 2c, 3 i 4 oraz art. 36a ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o rachunkowoœci (dalej: uor), kapitał podstawowy wykazywany jest w wysokoœci okreœlonej w umowie spółki i wpisanej do KRS. Zarejestrowany kapitał podstawowy spółki wykazuje się w ewidencji księgowej:

Wn „Pozostałe rozrachunki";

Ma „Kapitał podstawowy".

Zadeklarowane lecz niewniesione wkłady kapitałowe ujmowane sš jako należne wkłady na poczet kapitału.

Konwersja długu

Kapitały własne powstałe w drodze zamiany dłużnych papierów wartoœciowych, zobowišzań i pożyczek na udziały powinny być ujmowane w księgach w ich wartoœci nominalnej, po uwzględnieniu niezamortyzowanego dyskonta lub premii, odsetek naliczonych i niezapłaconych do dnia zamiany oraz niezrealizowanych różnic kursowych. Księgowanie zamiany długu na kapitał własny wymaga zarachowania:

- w dacie podjęcia uchwały o konwersji zadłużenia na udziały:

Wn „Pozostałe rozrachunki" – zadłużenie;

Ma „Pozostałe rozrachunki" – wkład na kapitał;

- w dacie wpisu do KRS podwyższenia kapitału podstawowego:

Wn „Pozostałe rozrachunki" – wkład na kapitał;

Ma „Kapitał podstawowy".

Połšczenie przy likwidacji

Poszczególne składniki kapitału własnego spółek postawionych w stan likwidacji lub upadłoœci albo objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym należy, na dzień rozpoczęcia likwidacji, postępowania upadłoœciowego lub restrukturyzacyjnego, połšczyć w jeden kapitał podstawowy, zmniejszajšc go o udziały własne:

Wn „Kapitał podstawowy";

Wn „Kapitał zapasowy";

Wn „Kapitał rezerwowy";

Ma „Kapitał podstawowy";

Wn/Ma „Wynik finansowy";

Wn/Ma „Rozliczenie wyniku finansowego";

Wn/Ma „Kapitał z aktualizacji wyceny"

oraz równolegle

Wn „Kapitał podstawowy";

Ma „Krótkoterminowe aktywa finansowe".

Sprzedaż udziałów własnych

W przypadku sprzedaży udziałów własnych, dodatniš różnicę między cenš zbycia, pomniejszonš o koszty sprzedaży, a cenš ich nabycia, należy odnieœć na kapitał zapasowy:

Wn „Koszty finansowe";

Ma „Kapitał zapasowy".

Ujemnš różnicę – do wysokoœci kapitału zapasowego – należy natomiast ujšć jako zmniejszenie kapitału zapasowego:

Wn „Kapitał zapasowy";

Ma „Przychody finansowe",

natomiast pozostałš częœć ujemnej różnicy, przewyższajšcš kapitał zapasowy – jako stratę z lat ubiegłych:

Wn „Rozliczenie wyniku finansowego";

Ma „Przychody finansowe".

Prawo do udziału w zysku

Zgodnie z art. 191 § 1 k.s.h., wspólnikowi spółki z o.o. przysługuje prawo do udziału w zysku wynikajšcym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałš zgromadzenia wspólników. Pamiętać przy tym należy, że podział lub pokrycie wyniku finansowego netto (po uprzednim zakwalifikowaniu wyniku finansowego do rozliczenia, zapisem: Wn/Ma „Wynik finansowy"; Ma/Wn „Rozliczenie wyniku finansowego") może nastšpić dopiero po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzajšcy, poprzedzonego ewentualnym jego zbadaniem, czyli wyrażeniem przez biegłego rewidenta opinii o tym sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami (art. 53 ust. 3 uor). ?

—Marek Barowicz

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL