Podatek dochodowy

Obowiązki organizatora akcji promocyjnej w internecie

Fotolia.com
O zakwalifikowaniu danej akcji marketingowej jako loterii promocyjnej albo konkursu nie decyduje nazwa ogłoszona przez organizatora, ale ich faktyczne cechy. One też będą wyznaczać niezbędne do załatwienia formalności.

Wzrost znaczenia internetu, a przede wszystkim mediów społecznościowych spowodował, że wiele podmiotów gospodarczych przeniosło wszelkie działania marketingowe, mające na celu promocję produktów albo usług w sieci. Akcje promocyjne często przybierają formę konkursów, w których uczestnik po spełnieniu określonych warunków może wygrać konkretną nagrodę. Media społecznościowe umożliwiają szybkie poinformowanie konsumentów o organizowanym konkursie i pozwalają na stosunkowo niekłopotliwe przeprowadzenie całego wydarzenia.

Wiele firm organizuje na przykład konkurs na swoim fanpage'u w mediach społecznościowych albo współpracuje z blogerami, którzy ogłaszają konkurs na swojej stronie internetowej, gdzie nagrody dostarcza dana współpracująca z właścicielem bloga firma. Każda tego rodzaju akcja promocyjna niesie za sobą konkretne skutki prawne w zależności od tego, czy w świetle obowiązujących przepisów jest faktycznie konkursem czy może loterią promocyjną.

Jak rozróżnić

Decydujący wpływ na ustalenie, jak należy zakwalifikować dane działanie marketingowe ma fakt, czy przyznanie nagród odbywa się w drodze przypadku. Loteria jest wysoce atrakcyjną formą promocji, ponieważ proces przyznawania nagród jest zwykle krótkotrwały i bardzo prosty – z wszystkich osób, które wzięły udział w danym wydarzeniu, losowana jest, ustalona wcześniej liczba zwycięzców. Z kolei konkurs wymaga, aby jego uczestnicy wykazali się konkretnymi umiejętnościami i wykonali wskazane przez organizatora zadanie konkursowe. Warto wspomnieć, że wszelkie działania marketingowe, których podstawą jest losowość, tj. omawiane loterie promocyjne, reguluje ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 471 ze zm.), a organizację konkursów z nagrodami reguluje ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 459 ze zm.; dalej: k.c.).

Czy decyduje przypadek

Zgodnie z ustawą o grach hazardowych grami losowymi są gry, w tym urządzane przez sieć internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku. Oznacza to, że wynik jest dla gracza nieprzewidywalny. Ustawa zawiera zamknięty katalog gier hazardowych, a wśród nich wymienia loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe.

Z kolei konkurs określany jest mianem przyrzeczenia publicznego, które definiują przepisy k.c.: kto przez ogłoszenie publiczne przyrzekł nagrodę za wykonanie oznaczonej czynności, obowiązany jest przyrzeczenia dotrzymać. Uregulowania k.c. nie odnoszą się w żaden sposób do losu (przypadku), który mógłby decydować o wyłonieniu zwycięzcy.

Obowiązki organizatora

Loteria promocyjna nie wymaga od uczestników wykazywania się konkretnymi umiejętnościami albo szczególną wiedzą. Cechuje ją natomiast łatwość uczestnictwa, a o wygranej decyduje los. Ustawa o grach hazardowych nakłada jednak na organizatorów loterii promocyjnej określone obowiązki. Zgodnie z jej zapisami, warunkiem urządzania gier hazardowych jest zatwierdzenie ich regulaminu >patrz ramka, w tym jego każdorazowej zmiany, przez dyrektora izby administracji skarbowej, który zatwierdza regulamin w terminie dwóch miesięcy od dnia przedłożenia regulaminu do zatwierdzenia.

Regulamin do wglądu

Organizator loterii promocyjnej powinien umożliwić uczestnikom zapoznanie się z regulaminem, a sam regulamin powinien określać:

1. nazwę loterii;

2. nazwę podmiotu urządzającego loterię;

3. wskazanie organu wydającego zezwolenie;

4. zasady prowadzenia loterii;

5. obszar, na którym będzie urządzana loteria;

6. czas trwania loterii;

7. sposób urządzania loterii, w szczególności miejsce i termin losowania nagród;

8. sposób zapewnienia prawidłowości urządzania loterii;

9. sposób i termin ogłaszania wyników;

10. miejsce i termin wydawania wygranych;

11. tryb i terminy rozpatrywania reklamacji i zgłaszania roszczeń;

12. wartość puli nagród;

13. termin rozpoczęcia i zakończenia sprzedaży towarów lub innych dowodów udziału w loterii promocyjnej.

Ponadto, loterie promocyjne mogą być urządzane, na podstawie udzielonego zezwolenia, przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Zezwolenia udziela dyrektor izby administracji skarbowej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry. Gdy loteria promocyjna obejmuje obszar właściwości miejscowej więcej niż jednego dyrektora izby administracji skarbowej, zezwolenia udziela dyrektor izby administracji skarbowej właściwy według miejsca zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy albo siedziby oddziału przedsiębiorcy zagranicznego, albo głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez przedstawiciela. Jeżeli organizatorem loterii promocyjnej jest podmiot gospodarczy, który nie ma siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy nie można ustalić właściwości miejscowej organu, wniosek o zezwolenie należy kierować do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

Najpierw wniosek...

Warto wspomnieć, że ustawa o grach hazardowych szczegółowo określa, jakie informacje oraz załączniki powinien zawierać wniosek o zezwolenie na organizację loterii promocyjnej, a mianowicie:

1. nazwę i status prawny podmiotu występującego z wnioskiem, w przypadku spółek handlowych również numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku przedsiębiorcy zagranicznego prowadzącego działalność za pośrednictwem oddziału numer w Krajowym Rejestrze Sądowym tego oddziału;

2. dane osobowe (imiona, nazwiska, obywatelstwo, miejsce zamieszkania, rodzaj oraz serię i numer dokumentu tożsamości) osób zarządzających podmiotem oraz reprezentujących podmiot występujący z wnioskiem;

3. określenie obszaru, na którym planuje się urządzenie loterii;

4. określenie czasu, w którym planuje się urządzenie loterii;

5. bankowe gwarancje wypłat nagród (jednostka gospodarcza ubiegająca się o udzielenie zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej musi posiadać gwarancję bankową wypłaty nagród do wysokości wartości nagród określonej w regulaminie loterii);

6. projekt regulaminu loterii;

7. dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na organizację loterii;

8. aktualne zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa, należności celnych oraz składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.

... potem zezwolenie

Tego rodzaju wnioski są rozpatrywane w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia, a zezwolenie udzielane jest na okres trwania loterii promocyjnej, nie dłużej jednak niż na dwa lata. Zezwolenie na urządzenie loterii promocyjnej zawiera:

1. nazwę podmiotu urządzającego loterię;

2. nazwę loterii;

3. nazwiska osób zarządzających podmiotem urządzającym loterię;

4. obszar, na którym loteria będzie urządzana;

5. czas urządzania loterii;

6. nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności.

Podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie jest obowiązany w terminie siedmiu dni od dnia wystąpienia takiego zdarzenia poinformować organ właściwy w sprawie udzielenia zezwolenia o rozpoczęciu działalności objętej zezwoleniem, a także rezygnacji bądź przerwie w wykonywaniu działalności objętej zezwoleniem oraz ewentualnym wznowieniu działalności po przerwie. Innymi słowy, organizator loterii, który dostał na nią zezwolenie, musi poinformować o jej rozpoczęciu i dalszych losach.

Za opłatą

Za udzielenie zezwolenia albo jego zmianę pobierane są opłaty, których kalkulację szczegółowo reguluje ustawa. Co do zasady, opłata za wydanie zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej wynosi 10 proc. wartości puli nagród, jednak nie mniej niż 50 proc. kwoty bazowej. Kwota bazowa zdefiniowana w ustawie o grach hazardowych zależy od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, obliczanego przez Główny Urząd Statystyczny. Urządzanie loterii promocyjnych nie jest natomiast przedmiotem opodatkowania podatkiem od gier.

Jak wynika z powyższych wybranych obowiązków organizatora loterii promocyjnej, przygotowanie i przeprowadzenie tego rodzaju akcji marketingowej wymaga dopełnienia wielu różnego rodzaju obowiązków.

Wymogi konkursu w Internecie

Kodeks cywilny nie nakłada na organizatora tego rodzaju akcji promocyjnej żadnych dodatkowych wymagań. Oznacza to, że konkurs w internecie można zorganizować bez konieczności uzyskiwania zezwoleń i sporządzania regulaminu podlegającego zatwierdzeniu przez organy podatkowe oraz bez uiszczania dodatkowych opłat. Uczestnik konkursu powinien wykazać się wiedzą albo umiejętnościami, które umożliwią mu ewentualną wygraną, a więc nie ma w tym przypadku elementu losowości, który powodowałby konieczność zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych. W orzeczeniach sądów administracyjnych pojawia się natomiast stanowisko, że istotny jest element rywalizacji pomiędzy uczestnikami konkursu. Zadanie wyznaczone przez organizatora danego konkursu nie może być jednak pozorne, którego rozwiązanie uznane będzie za banalne – udział w rywalizacji konkursowej powinien wymagać faktycznego zaangażowania oraz wykorzystania posiadanych predyspozycji (patrz przykład poniżej). Kryterium wyłonienia zwycięzców może jednak być szybkość wykonania danego zadania, ale ponownie należy zaakcentować, że musi ono zależeć wyłącznie od wiedzy albo umiejętności uczestnika.

Konkurs organizowany w celach promocyjnych w internecie nie musi posiadać regulaminu. Należy jednak podkreślić, że przygotowanie takiego dokumentu, który będzie między innymi jasno określał, na czym polega zadanie konkursowe oraz w jaki sposób zostanie wybrany zwycięzca, zabezpieczy interesy organizatora konkursu w punktu widzenia obrotu prawnego. Umożliwienie uczestnikom konkursu zapoznania się z utworzonym regulaminem leży więc w szeroko pojętym interesie organizatora konkursu.

Od wygranej trzeba pobrać podatek

Płatnikiem ryczałtowej, 10-proc. daniny od nagrody uzyskanej w konkursie, jest organizująca go firma.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, od wygranych w konkursach oraz grach i zakładach wzajemnych pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 proc. wygranej albo nagrody. Płatnikiem jest organizator konkursu albo loterii promocyjnej, który zobowiązany jest, co do zasady, pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych i odprowadzić do urzędu skarbowego zryczałtowany podatek dochodowy od wygranej. Artykuł 30 ust. 3 ustawy o PIT wskazuje, że zryczałtowany podatek pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty jego uzyskania, w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, organizator powinien przekazać wyliczoną kwotę na rachunek właściwego urzędu skarbowego (art. 42. ust 1 ustawy o PIT). Z kolei na podstawie art. 42 ust. 1a ustawy o PIT, do tego samego urzędu skarbowego należy przekazać deklarację PIT 8AR – nie później niż do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym, w którym postawiono do dyspozycji zwycięzcy wygraną albo nagrodę.

Podatnikiem podatku jest zwycięzca danego konkursu albo loterii promocyjnej. Z art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT wynika, że wartość wygranych stanowi dla niego przychód z innych źródeł. Na podstawie art. 41 ust. 7 że ustawy o PIT, jeżeli przedmiotem wygranej nie są pieniądze, to podatnik jest obowiązany wpłacić płatnikowi, czyli organizatorowi, kwotę zaliczki lub należnego zryczałtowanego podatku przed udostępnieniem nagrody lub świadczenia.

Istnieje możliwość zwolnienia od podatku wartości wygranych – pod warunkiem, że konkursy i gry organizowane i emitowane (ogłaszane) są przez środki masowego przekazu, takie jak prasa, radio i telewizja, oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, jeśli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł. Wskazuje na to art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT.

Uwaga! Nie wystarczy, aby akcję promocyjną ogłosić za pośrednictwem radia, prasy czy telewizji. Organy podatkowe w swoich interpretacjach nakazują, aby traktować ten przepis literalnie: konkurs (albo loteria promocyjna) musi być zarówno ogłaszany, jak i organizowany przez podmiot zaliczany do mediów masowych.

Magdalena Kraszewska-Szuba

Nazwa akcji promocyjnej nie przesądzi o jej kwalifikacji

Wiele podmiotów gospodarczych powierza działania reklamowe wyspecjalizowanym w tym obszarze jednostkom. Dlatego na koniec warto wspomnieć, że o zakwalifikowaniu danej akcji marketingowej jako loterii promocyjnej albo konkursu nie decyduje fakt, jak organizator je nazwie i będzie je ogłaszał, ale ich faktyczne cechy. Jeżeli zwycięzca wyłaniany jest w mechanizmie z elementami losowości, akcja marketingowa zostanie zakwalifikowana jako loteria promocyjna na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych. Orzecznictwo sądów administracyjnych jasno wskazuje, że wprowadzanie różnych elementów dodatkowych, które mają stworzyć pozory braku losowości, nie pozbawia gry, co do zasady, charakteru losowego, jeśli w konsekwencji wynik całej gry zależy od przypadku. Loteria promocyjna organizowana nielegalnie, czyli bez stosownych zezwoleń, regulaminów, opłat itp., uznawana jest w zależności od skali naruszenia przepisów podatkowych za wykroczenie lub przestępstwo karnoskarbowe.

Należy również pamiętać, aby dokładnie zapoznać się z regulaminem mediów społecznościowych, za pośrednictwem których dany podmiot gospodarczy planuje zorganizować promocję swoich produktów albo usług – bez względu na fakt, czy akcja reklamowa prowadzona w internecie będzie miała charakter loterii promocyjnej czy konkursu z nagrodami.

podstawa prawna: ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 471 ze zm.)

podstawa prawna: ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 459 ze zm.)

podstawa prawna: ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 2032 ze zm.)

Źródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL