Elegia dla Gutenberga

aktualizacja: 31.07.2015, 01:00
„Dublineska”, Enrique Vila-Matas, przeł. Katarzyna Okrasko, W.A.B. War...
„Dublineska”, Enrique Vila-Matas, przeł. Katarzyna Okrasko, W.A.B. Warszawa 2015.
Foto: Plus Minus

Postmodernizm w pewnym momencie wpadł w zastawione przez swoich głównych teoretyków sidła.

O ile zabawy autorów należących do grupy OuLiPo, takich jak Italo Calvino, Raymond Queneau czy Georges Perec, i formalne eksperymenty wielkich prozaików latynoamerykańskiego boomu były w stanie zaskarbić sobie grono – a w przypadku pisarzy z Ameryki Łacińskiej wręcz rzeszę – odbiorców, o tyle np. literatura z Europy Środkowo-Wschodniej odkryła postmodernizm, gdy powiedziano już w tej materii wszystko, co najważniejsze: Thomas Pynchon napisał „Tęczę grawitacji", „Gra w klasy" przestała zadziwiać nowatorską formą, kraina Macondo weszła do kanonu, a powieści utkane z cytatów – jak doskonały „Człowiek, który śpi" Pereca – przestały kogokolwiek dziwić. Dlatego kiedy dziś w nasze ręce trafia powieść oparta przede wszystkim na intertekstualnej grze, od razu pojawiają się wątpliwości, czy aby nie mamy do czynienia z kolejnym fajerwerkiem pozbawionym większej wartości.

Szczęśliwie Enrique Vila-Matas do epigonów nie należy, o czym mogli się już przekonać ci, którzy mieli okazję poznać choćby „Bartleby'ego i spółkę". „Dublineska" to z pewnością rzecz dla tych, którzy bez literatury nie mogą się na co dzień obyć, tak jak główny bohater powieści, emerytowany wydawca bankrut Riba, niepijący od dwóch lat alkoholik. Riba, zarzuciwszy działalność edytorską, zamienia się powoli w outsidera uzależnionego od internetu. Ratunkiem dla niego ma być Bloomsday, dublińskie święto „Ulissesa", które odbywa się co roku 16 czerwca, czyli w dniu, w którym osadzona jest akcja arcydzieła Jamesa Joyce'a. Tego dnia Riba zamierza bowiem wraz z przyjaciółmi – nawiązując do szóstego epizodu „Ulissesa" i pogrzebu Paddy'ego Dignama – wyprawić pogrzeb galaktyce Gutenberga.

Artykuł dostępny w ramach oferty cyfrowej "Rzeczpospolitej"

Chcesz czytać więcej?
Uzyskaj dostęp do pełnych treści.

  • Wydanie elektroniczne "Rzeczpospolitej"
  • Aplikacja na smartfon i tablet
  • Dostęp do: Wydarzeń, Ekonomii, Prawa, Plusa Minusa w serwisie www.rp.pl
Żródło: Plus Minus

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Media SA. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Media SA lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych" [Poprzednia wersja obowiązująca do 30.01.2017]. Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.

POLECAMY

KOMENTARZE