Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Kara przyspieszy wybranie zaległego urlopu wypoczynkowego

Nieudzielenie pracownikowi urlopu zaległego do końca wrzeœnia to wykroczenie zagrożone grzywnš od 1000 do 30 000 zł.
123RF
Wypoczynek niewykorzystany w jednym roku kalendarzowym przechodzi na następny rok. Szef udziela go do końca trzeciego kwartału. Dawne wakacje mogš zaczšć się ostatniego dnia wrzeœnia.

Każdy pracownik ma prawo do regeneracji i wypoczynku od pracy. Służš temu liczne przepisy gwarantujšce przerwy od pracy, odpoczynki – dobowe, tygodniowe, jak i prawo do corocznego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Zasadš jest, że pracownik powinien go wybrać w całoœci w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo. Jednak taki ideał często ciężko osišgnšć, co wynika z rozmaitych okolicznoœci. Nie da rady wykluczyć np. długich absencji chorobowych czy powodów organizacyjnych dotyczšcych zakładu, które uniemożliwiły pełny odpoczynek, jaki przysługiwał pracownikowi w roku kalendarzowym.

Niewykorzystany w nim urlop, niezależnie od przyczyn jego niewybrania, nie przepada ani nie podlega redukcji. Wole dni, w których pracownik nie wypoczywał, przechodzš na kolejny rok. W przeciwieństwie jednak do nowego urlopu zaległoœć wakacyjna nie może przypadać w dowolnym terminie w cišgu pełnych 12 miesięcy. Z art. 168 kodeksu pracy wynika, że urlopu niewykorzystanego w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, należy udzielić do 30 wrzeœnia następnego roku kalendarzowego. Udzielenie urlopu leży w gestii pracodawcy, ale co do zasady jednostronne skierowanie pracownika na wolne jest zabronione. Oznacza to, że strony powinny porozumieć się co do daty wykorzystania zaległoœci, tak aby szef miał możliwoœć udzielenia wypoczynku najpóŸniej do końca trzeciego kwartału.

Nie można jednak wykluczyć, że pracownik nie będzie zainteresowany wykorzystaniem zaległego urlopu w czasie korespondujšcym z obowišzkowym terminem jego udzielenia. Powodem może być np. chęć kumulowania wypoczynku, aby go przenieœć na sezon zimowy czy nawet na kolejny rok kalendarzowy. Jak postšpić z tym, komu nie spieszy się z wypoczywaniem? Czy i jak można zmobilizować pracownika do wybrania wakacyjnej zaległoœci?

Co do zasady przepisy kodeksu pracy nie przewidujš zmuszania czy jednostronnego wyznaczania przez pracodawcę terminu wykorzystania urlopu. Sytuacjš wyjštkowš jest udzielenie go w okresie wypowiedzenia – wówczas pracownik musi wzišć urlop zgodnie z poleceniem przełożonego. Czy jednak pracodawca, mimo iż nie wynika to z przepisów, nie ma sposobu zmobilizowania podwładnego do wybrania urlopu zaległego? W stosunku do opornego taka możliwoœć, a nawet koniecznoœć istnieje. Pomoże tu wyrok Sšdu Najwyższego z 24 stycznia 2006 r. (I PK 124/05). Wynika z niego, że pracodawca ma prawo wysłać pracownika na zaległy urlop nawet wtedy, gdy ten nie wyraża na to zgody. Zgodnie z tym stanowiskiem SN, uwzględniajšc przepis zobowišzujšcy pracodawcę do udzielenia zaległego urlopu najpóŸniej do 30 wrzeœnia, wolno przyjšć, że można pracownika na niego wysłać nawet bez jego akceptacji. W przeciwnym razie pracodawca naraża się na odpowiedzialnoœć za nieudzielenie zaległego uprawnienia w ustawowym terminie.

Chcšc prawidłowo wypełnić wymóg zwišzany z udzieleniem zaległego urlopu, pracodawca powinien zapewnić pracownikowi rozpoczęcie korzystania z niego przynajmniej w ostatnim dniu wrzeœnia. Dla poprawnoœci jego udzielenia nie ma znaczenia, że wypoczynek prawie w całoœci przypadnie w paŸdzierniku. Liczy się to, że formalnie został udzielony do końca wrzeœnia.

Dobrym sposobem zmobilizowania zatrudnionych powstrzymujšcych się przed wykorzystaniem zaległego urlopu może być zagrożenie odpowiedzialnoœciš porzšdkowš oraz wskazanie przepisu zobowišzujšcego pracodawcę do udzielenia zaległoœci do końca wrzeœnia. Wówczas brak współpracy pracownika w wybraniu dawnego wypoczynku pracodawca ma prawo potraktować jako działanie na jego szkodę, narażanie go na odpowiedzialnoœć za wykroczenie, jak i jako naruszenie organizacji pracy.

Autor jest prawnikiem, ekspertem prawa pracy

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL