Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Sztuka

Dora Maar, kobieta z "Guerniki"

105 lat temu, 22 listopada 1907 roku, urodziła się Dora Maar, malarka i fotograf, modelka i kochanka Pabla Picassa (zmarła w 1997 roku)
Fragment tekstu z archiwum tygodnika "Plus Minus" Dora Maar, a właœciwie Teodora Marković, była córkš chorwackiego architekta Josipa Markovicia, który po studiach w Paryżu, skuszony szybkim rozwojem urbanistycznym Buenos Aires na poczštku ubiegłego wieku, wyjechał do Argentyny. Tam Teodora spędziła dzieciństwo i młodoœć, a kiedy ojciec kupił jej mieszkanie w Paryżu, przeniosła się do Francji w 1926 roku. Już jako studentka zaczęła odnosić znaczne sukcesy artystyczne i towarzyskie w gronie paryskich surrealistów. Interesowała się głównie fotografiš artystycznš, eksperymentowała z negatywem i pozytywem, ze œwiatłem i cieniem, z fotomontażem. Jako jedyna kobieta uzyskała liczšcš się pozycję wœród fotografików nadrealistów. Swoje prace wystawiała w Paryżu i poza Paryżem. Szczególnie poruszajšcy był cykl jej fotografii z przedmieœć Madrytu, z ciemnych zaułków, koszmarnych ruder, cykl portretów nędzarzy, kalek, starców... Ale portretowała też wybitne postaci œwiata sztuki i kultury, m.in. aktora Jean-Louisa Barraulta, malarkę Leonor Fini. Niezwykle œmiały jak na owe czasy był akt Jacqueline Lamby. Zachowało się też wiele interesujšcych fotografii Nusch Eluard, żony Paula Eluarda, z którš się serdecznie przyjaŸniła. Ale najwięcej jest Pabla Picassa - w jego pracowni i w życiu prywatnym.
Jedyna kobieta, z którš Picasso mógł "rozmawiać jak z mężczyznš", po wojnie została odrzucona przez kapryœnego kochanka (podobnie jak te wczeœniejsze i póŸniejsze). Załamana, kolejne pięćdziesišt lat życia spędziła w samotnoœci, zazdroœnie strzegšc pamištek po malarzu. A było ich niemało. Najważniejsze to cykle jej portretów wykonanych przez Pabla oraz podarowane jej obrazy, rysunki, a także cała masa cennych dziœ drobiazgów, które powstawały na jakimœ œwistku papieru na plaży w czasie wspólnych wakacji na Lazurowym Wybrzeżu, na serwetkach przy kawiarnianym stoliku, na pudełkach od zapałek, kiedy mistrz notował jakiœ pomysł lub zabijał nudę. Poza tym jest też Dory własny dorobek twórczy zwišzany z uwielbianym Picassem. Składajš się nań fotografie (1800 negatywów) opisujšce wspólne lata i wzajemne inspiracje. Ona była modelem dla niego, on dla niej. Fotografie Dory ilustrowały problemy twórcze, z którymi się zmagali, portretowały œrodowisko, w którym się obracali, bliższych i dalszych przyjaciół. Obok fotografii Brassaia tworzš dziœ bezcennš dokumentację epoki, życia i twórczoœci Picassa, ukazujš i dokumentujš różne fazy powstawania poszczególnych jego dzieł, a wœród nich sławnej "Guerniki". W dokumentacji Dory Maar można przeœledzić kolejne zmiany koncepcji obrazu, korekty jego stylistyki. W "Guernice", głoœnym dziele antywojennym, pokazanym na Wystawie Œwiatowej w Paryżu w roku 1937, w centralnym planie umieœcił Picasso twarz Dory Maar. Dobitny dowód, jak ważne było w tym czasie jej miejsce w życiu i twórczoœci artysty. (...) Ze zwišzku z autorem "Guerniki" Dora wyszła ciężko okaleczona psychicznie i nie umiała już się podnieœć do końca życia ani jako kobieta, ani jako artystka. Z tego urazu próbował jš wyleczyć (elektrowstrzšsami) w 1945 roku głoœny wówczas psychiatra Jacques Lacan. Po œmierci Dory Maar w 1997 roku cały spadek po niej wystawiony został na sprzedaż, osišgajšc niezwykle wysokš cenę. Znacznš częœć odkupiło Muzeum Picassa i Centrum Georges'a Pompidou w Paryżu, to, co pozostało, trafiło do trzech prywatnych galerii. Styczeń 2005
ródło: Plus Minus

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL