Zachowek oblicza się według cen z dnia ustalania zachowku

aktualizacja: 09.10.2012, 08:23
Foto: www.sxc.hu

Sprzedali spadek za 56 tys. zł, a sąd za podstawę do wyliczenia zachowku wziął aż 344 tys. zł

Choć wydaje się to niesprawiedliwe, zasady obliczania zachowku są bezwzględne: wylicza się go na podstawie wartości spadku z daty orzekania przez sąd.
Jeśli więc spadkobiercy sprzedali element spadku, a przed wyrokiem w sprawie o zachowek on zdrożał, to mogą być zobowiązani zwrócić więcej, niż uzyskali (może być też odwrotnie).
Pokazuje to sprawa o zachowek po zmarłej w 1992 r. Irenie D. Testamentem notarialnym cały majątek, na który składała się połowa placu budowlanego, zapisała jednemu z dwóch synów i wnukowi (jego synowi), a wnukowi po drugim synu tylko niewielki zapis. I to on pozwał spadkobierców testamentowych o zachowek.
Zachowek to połowa udziału w spadku, jaki by mu przypadł z ustawy, gdyby nie niekorzystne rozporządzenie w testamencie (gdy uprawniony jest małoletni bądź trwale niezdolny do pracy, wynosi 2/3 udziału w spadku).  Biegły oszacował w maju zeszłego roku udział w działce na 344 tys. zł, więc zachowek wynosi 86 tys. zł i tyle sąd okręgowy zasądził. Rzecz w tym, że działkę tę spadkobiercy sprzedali sześć lat wcześniej za 56 tys. zł. Zachowek liczony od tej kwoty byłby oczywiście niższy, więc ten element był głównym zarzutem skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy jej nie uwzględnił. Przypomniał, że według uchwały siedmiu sędziów SN z 26 marca 1985 r. (III CZP 75/84) obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania. Uchwała została wpisana do księgi zasad prawnych, wiąże więc wszystkie składy SN.
Wprawdzie, jak zaznaczyła w uzasadnieniu sędzia SN Anna Kozłowska, w literaturze prawa wskazuje się ostatnio, że stanowisko to jest prawidłowe tylko w typowych sytuacjach, a w szczególnych można brać pod uwagę ceny z innej daty, np. sprzedaży przedmiotu ze spadku, SN nie podziela jednak tego poglądu. Wprowadziłoby to bowiem niczym nieuzasadnione rozbieżności w cenach, gdyż w przypadku darowizn i zapisu windykacyjnego kodeks cywilny (art. 955) każe brać pod uwagę ceny z chwili ustalania zachowku. Tylko  zupełnie wyjątkowo można obniżyć zachowek na podstawie art. 5 kodeksu cywilnego (zasady współżycia społecznego), ale tego zarzutu nie było w skardze kasacyjnej.
Postanowienie SN jest ostateczne.
sygnatura akt: I CSK 599/11
Komentarz dnia
Żródło: Rzeczpospolita

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Business Communication. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Business Communication lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych". Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.

POLECAMY

KOMENTARZE