W Polsce jest już 5 mln emerytów

autor: Kuba Kamiński

źródło: Fotorzepa

źródło: Rzeczpospolita

Ekonomistów niepokoją zmiany demograficzne. Tak duża liczba emerytów i rencistów to efekt polityki z lat 90. Przyznawanie świadczeń było sposobem na bezrobocie.

+zobacz więcej zdjęć

Co czwarty jest w wieku produkcyjnym. Wysoka liczba emerytów grozi problemami finansowymi państwa

W sierpniu ponad 5 milionów osób otrzymało emerytury wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. To oznacza, że na jednego emeryta przypada trzech pracujących. To i tak korzystniejsza proporcja wynikająca z analizy BAEL, gdzie do grupy pracujących zalicza się także szarą strefę. Jeżeli porówna się oficjalne dane resortu pracy na temat pracujących legalnie, to na jednego emeryta przypada zaledwie 2,7 pracownika.

– Przekroczyliśmy magiczną liczbę. Symboliczne jest zderzenie 15 mln pracujących i 5 mln emerytów – przyznaje Wojciech Nagel, ekspert BCC i wiceprzewodniczący rady nadzorczej ZUS. – Powinniśmy rozpocząć poważną debatę na temat wydłużania wieku emerytalnego – uważa Nagel. – Może się bowiem okazać, że będziemy mieć poważne problemy finansowe i demograficzne nie za dziesięć – 15 lat, ale już za pięć – dziesięć. Według niego finanse publiczne były nieprzygotowane na tak szybki wzrost liczby emerytów, jaki miał miejsce w ubiegłym i w tym roku (razem o ok. 380 tys.).

Podobnie uważa Marek Bucior, wiceminister pracy odpowiedzialny za ubezpieczenia społeczne, który twierdzi, że w 2010 r. sytuacja będzie już opanowana. – W projekcie ustawy budżetowej zapisana jest o 7 mld zł wyższa niż w tym roku dotacja dla FUS. Ma wynieść ok. 38 mld zł. Przewidywane jest też wsparcie funduszu emerytalnego 7,5 mld zł z Funduszu Rezerwy Demograficznej – wylicza. Jego zdaniem tak liczna grupa emerytów to efekt zaniedbań poprzednich ekip rządowych. – Dopiero pod koniec ubiegłego roku, a nie w 2006 r., wprowadzono emerytury pomostowe, które ograniczyły wcześniejsze przechodzenie na emeryturę – mówi.

– Przedsiębiorcy bardzo chętnie korzystali z wszystkich możliwości wysyłania ludzi na wcześniejsze emerytury, zasiłki czy świadczenia, by nie ponosić kosztów transformacji – ripostuje Wiesława Taranowska, wiceprzewodnicząca OPZZ. Zwraca uwagę, że szczególnie w tym roku, gdy firmy redukują zatrudnienie, chętnie rozwiązują umowy z osobami, które mają uprawnienia emerytalne. – Oficjalnie przedsiębiorcy chcą rozmawiać o wydłużeniu wieku emerytalnego, a nieoficjalnie zachęcają pracowników do przechodzenia na emerytury – mówi Wiesława Taranowska.

Dodaje, że kłopoty finansowe FUS związane są między innymi z tym, że rząd zdecydował się na obniżenie o połowę składki rentowej. – Byliśmy temu przeciwni, ale rząd tłumaczył, że to zachęci firmy do zwiększania zatrudnienia. Okazało się to nieprawdą – dodaje Taranowska.

Maciej Bukowski, szef Instytutu Badań Strukturalnych, uważa, że bez względu na obecną sytuację na rynku pracy i rosnące bezrobocie należy się zdecydować na stopniowe wyrównywanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn oraz wydłużanie kariery zawodowej. – Jesteśmy bodaj jednym z trzech krajów Europy, które tego jeszcze nie zrobiły – przypomina. Jego zdaniem wysoka liczba emerytów to efekt wykorzystywania wszystkich możliwości wcześniejszego kończenia kariery zawodowej oraz wynik zmian demograficznych w kraju. – Relacja między pracującymi i seniorami będzie się nadal zmieniać w najbliższych 20 latach. Będziemy mieli coraz więcej ludzi starszych – przypomina Bukowski.

Wiktor Wojciechowski, ekonomista Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju, zwraca uwagę, że mamy jednych z najmłodszych emerytów w Europie. – Co czwarty, co piąty złoty wypłacany na emerytury dostają ludzie, którzy są w wieku produkcyjnym – a więc nie ma skończonego 60. (kobiety) lub 65. (mężczyźni) roku życia.