Przejrzeli szyfr okulistów

źródło: YouTube

+zobacz więcej zdjęć

Metody statystyczne, znane z kryptografii i tłumacza Google Translate, posłużyły do złamania XVIII-wiecznego szyfru

Zespół amerykańskich i szwedzkich specjalistów, pod przewodnictwem Kevina Knighta, profesora Uniwersytetu Południowej Kalifornii, zdołał odszyfrować manuskrypt datowany na drugą połowę XVIII w.

Przechowywany w Berlinie rękopis, zwany szyfrem Copiale, okazał się opisywać obrzędy oraz kodeks sekretnego stowarzyszenia rytualnie zainteresowanego okulistyką.

Pismo zapisane zostało za pomocą 90 różnych symboli, w tym liter alfabetu łacińskiego.  Z pomocą kryptografom przyszedł algorytm komputerowy oraz metody oparte na modelach statystycznych, podobne do tych wykorzystywanych przez komputerowe systemy automatycznego tłumaczenia.

Nie podzielony na wyrazy ciąg znaków z początku sprawiał wiele problemów. W pierwszym podejściu starano się skupić jedynie na literach łacińskich, ta ścieżka badań nie dała jednak żadnych rezultatów.

W drugiej próbie zespół analizował wszystkie symbole pod kątem częstości ich występowania czy sąsiedztwa szukając podobieństw i charakterystycznych zgrupowań. Porównanie takich parametrów z analogicznymi w języku niemieckim pozwoliło dopasować symbole do odpowiadających im liter czy ciągów znaków. Metoda ta liczy sobie przeszło 60 lat i łączy dwie dziedziny – kryptografię i lingwistykę. Jej owocem jest między innymi automatyczny system tłumaczenia Google Translate. Okazało się, że XIII-wieczni kryptografowie starali się utrudnić odszyfrowanie m.in. poprzez przypisywanie wielu symboli do jednej litery gdy byli świadomi jej częstego występowania. Przełomem okazało się pominięcie liter alfabetu łacińskiego – uznanie ich za odstępy między wyrazami.

- Pierwsze dwa słowa które mogliśmy odczytać brzmiały "ceremonia inicjacji", było więc to bardzo ekscytujące – mówi Kevin Knight  - Kolejne dwa oznaczały "sekretna sekcja".

Odszyfrowany dokument opisuje rytuały podczas których symbolicznie dotykano oczu, przemywano je, czy zakładano okulary.

Sekretne stowarzyszenia były w tych czasach modne i często szerzyły niepopularne wówczas idee. Rękopis zawiera także  wiele politycznych idei, m.in. o naturalnych prawach człowieka.