Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Budowa i remont

z czego zbudować ściany

Fotorzepa, Jak Jakub Ostałowski
Czy w cišgu miesišca da się solidnie wybudować dom w technologii tradycyjnej? Jak długo muszš schnšć jego mury, aby można było wykańczać wnętrza?
Rz: Chcemy szybko wybudować dom jednorodzinny, wolno stojšcy, o prostej bryle, bez piwnicy, z parterem o powierzchni 100 mkw. Czy w technologii tradycyjnej da się to zrobić w kwartał? Genowefa Zapotoczna-Sytek: Przy dobrej organizacji budowy dom jednorodzinny wolno stojšcy z betonu komórkowego o nieskomplikowanej bryle bez piwnicy z parterem o powierzchni ok. 100 mkw. i użytkowym poddaszem można z powodzeniem wybudować w stanie surowym zamkniętym w tradycyjnej technologii w cišgu jednego kwartału. Uda się to nawet rodzinnš brygadš, pracujšca pod okiem inspektora nadzoru. Natomiast przy wyspecjalizowanej ekipie postawienie takiego domu będzie możliwe w cišgu 1 – 2 miesięcy.
Z cegły byłoby trudno budować w takim tempie? Zdecydowanie trudno. Typowy bloczek œcienny z betonu komórkowego np. o wymiarach (szer. wys. dł.) 36x24x59 cm zastępuje 26 cegieł, a na mkw. œciany potrzeba tylko 6,4 sztuki bloczka. Warto wiedzieć, że masa bloczka nie przekracza 30 kg, a produkowane współczeœnie elementy z betonu komórkowego cechuje wysoka dokładnoœć wykonania, jeœli chodzi o wymiary. To sprzyja precyzyjnemu i szybkiemu wykonywaniu murów metodš tradycyjnš. Dostępne sš też elementy profilowane na pióro i wpust, a także elementy posiadajšce wyprofilowane uchwyty, co ułatwia i jeszcze bardziej przyœpiesza murowanie. Warto też wiedzieć, że elementy z betonu komórkowego dajš się łatwo docinać, nawet zwykłš piłš i frezować, co ułatwia murowanie. W technologii tradycyjnej można również wybudować w cišgu kwartału dom jednorodzinny z ceramiki. Oczywiœcie nie z cegieł, bo to zajmuje więcej czasu, lecz z pustaków poryzowanych. Trudniej jednak je docinać niż bloczki z betonu komórkowego. Na mkw. œciany potrzeba 16 sztuk pustaków podstawowych (o wymiarach: dł. szer. wys. 248x440x249 mm). Jakie bloczki sš najcieplejsze? Najczęœciej produkuje się bloczki o gęstoœci od 400 do 700 kg/m szeœc. Najlżejsze gęstoœci betonu komórkowego majš najlepsze parametry cieplne i można z nich wykonywać zewnętrzne œciany jednowarstwowe, które nie wymagajš docieplenia. Warunkiem jest łšczenie elementów w œcianie zaprawami klejowymi (na cienkie spoiny 1 – 3 mm) lub zaprawami ciepłochronnymi (gruboœć spoin od 8 do 2 mm). Do tego rodzaju œcian stosuje się bloczki gęstoœci 400 kg/m szeœc., ewentualnie 500 kg/m szeœc. (jeœli sš wykonane z zastosowaniem popiołów lotnych), i majš gruboœć 36 lub 42 cm. Czy dom z betonu komórkowego może spłonšć? Beton komórkowy, oprócz bardzo dobrych właœciwoœci izolacyjnych, jest materiałem odpornym na ogień i wysokš temperaturę, w przeciwieństwie do drewna. Ile kosztuje budowa domu w technologii tradycyjnej? Jakie sš ceny materiałów na œciany? Dla przykładu podam œredni koszt wykonania mkw. œciany jednowarstwowej, bez ocieplenia, o zbliżonych wartoœciach cieplnych, gdzie wartoœć U wynosi poniżej 0,30W/mkw. K. Otóż koszt elementów, zaprawy, tynku i robocizny wynosi dla œciany z betonu komórkowego około 158 zł, a dla œciany z ceramicznych pustaków poryzowanych około 210 zł, czyli ok. 30 proc. więcej. Trzeba pamiętać, że udział wydatków na wykonanie œcian to około 15 proc. nakładów na cały dom. Porównujšc poszczególne ceny, należy brać pod uwagę komplet materiałów, a w zasadzie koszt robocizny wraz z materiałami (elementy murowe, nadproża, zaprawa murarska, zbrojenie itp.). Trudno zatem porównać cenowo materiały, ponieważ jest wiele czynników wpływajšcych na ostatecznš cenę. Np. na rynku wykonawczym prace murowe uzgadnia się z wykonawcš. Najczęœciej jest to cena ustalana za wykonanie np. stanu surowego. Wykonawstwo z materiałów, z których budowanie jest łatwiejsze, może być przesłankš i argumentem, by ustalić korzystniejszš dla inwestora cenę. Np. użycie nadproży prefabrykowanych skutkuje tym, że dla inwestora cena jest wysoka, natomiast, gdyby nadproża były wykonywane na budowie, wpłynš na stawkę za robociznę. Ogólnie przyjmuje się, że niezależnie od zastosowanej technologii stan surowy budynku kosztuje 2000 – 2500 zł za mkw. Jak najlepiej ocieplić dom w technologii tradycyjnej? Jakie parametry sš tu ważne? Najpopularniejszym materiałem do ocieplania domów wznoszonych w technologii tradycyjnej sš płyty styropianowe oraz płyty i maty z wełny mineralnej. W Polsce najczęœciej jest to styropian. Wszystkie te wyroby majš niski współczynnik przewodzenia ciepła, poniżej 0,05 W/mkw. K. Ocieplać można zarówno œciany, jak i poddasza i dachy (przez dach ucieka jeszcze więcej ciepła niż przez mury). Ocieplane œciany mogš być wykonane jako dwuwarstwowe lub trójwarstwowe. W przypadku œcian dwuwarstwowych, warstwa ocieplajšca umieszczona od strony zewnętrznej i pokryta cienkš wyprawš zewnętrznš. Warstwa od strony wewnętrznej (może być z betonu komórkowego, ceramiki, silikatów) pełni rolę konstrukcyjnš. W œcianie trójwarstwowej warstwa ocieplajšca umieszczona jest w œrodku konstrukcji œciany, a od strony zewnętrznej może być przykryta dodatkowo licowš warstwš muru np. z cegły klinkierowej, która konkuruje z tradycyjnym tynkiem. Parametry œcian ocieplonych zależš głównie od gruboœci warstwy ocieplajšcej. Dla przykładu: zastosowanie 10 cm warstwy wełny mineralnej (do najmniej izolacyjnego muru) pozwala uzyskać wartoœci U (współczynnika przenikania ciepła) równš 0,30W/mkw.K. Zwiększenia gruboœci ocieplenia z wełny do 15 cm szybko obniża U do nawet 0,20 W/mkw. K. Dalsze zwiększanie gruboœci ocieplenia obniża współczynnik U do wartoœci poniżej 0,2, a więc œciana jest jeszcze cieplejsza. Ile czasu dom wybudowany z betonu komórkowego musi odsychać po postawieniu stanu surowego, oddawać wilgoć, aby można było go wykańczać i w nim zamieszkać? Niezależnie od tego, jaki materiał się stosuje, to tradycyjnie budowany budynek posiada w sobie dużo wilgoci technologicznej. Najwięcej tej wilgoci jest z mokrych technologii, a mianowicie z wylewanych stropów, posadzek, tynków oraz z innych elementów, które wymagajš zastosowania wody. Dlatego w pierwszym okresie użytkowania (przez około dwa lata) należy zadbać o to, by się pozbyć tej wilgoci. To samo dotyczy budynku wybudowanego z betonu komórkowego. Wilgoć szybciej znika, jeœli elementy z betonu komórkowego przed wbudowaniem w œcianę sš częœciowo wysezonowane (odeschnięte do wilgoci 10 – 15 proc.) u producenta lub inwestora. Na marginesie należy dodać, że drewno na dom przed zastosowaniem również wymaga wysezonowania (i to przez kilka lat), ewentualnie podsuszenia w suszarniach. Jeœli chodzi o elementy murów z betonu komórkowego, wzniesione metodš tradycyjnš, schnš od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależnoœci od gęstoœci betonu komórkowego. Tak zwanš wilgotnoœć ustabilizowanš, czyli 2,5 – 5,0 proc. masy osišgajš zwykle po roku lub dwóch latach. Kiedy można wykańczać budynek w stanie surowym? Po wykonaniu stanu surowego budynku i prac w zakresie instalacji elektrycznych, hydra- ulicznych i gazowych można przystšpić do kładzenia tynków wewnętrznych (np. gipsowe na œciany i cementowo-wapienne na strop gęstożebrowy) oraz zewnętrznych (cienkowarstwowe, paroprzepuszczalne tynki mineralne). Jeœli jednak beton komórkowy nie był wysezonowany (odeschnięty), wówczas zaleca się kładzenie tynków po jednym sezonie grzewczym. W każdym przypadku należy pamiętać o wentylowaniu pomieszczeń, trzeba często je wietrzyć i rozszczelniać okna. W okresie jesienno-zimowym, nawet gdy dom nie jest zamieszkany, zaleca się go ogrzewać i wietrzyć. Czy domy drewniane sš zdrowsze od domów z betonu komórkowego, które majš lepszy mikroklimat? Nie sšdzę, aby domy drewniane były zdrowsze od domów z betonu komórkowego i miały lepszy mikroklimat. We wnętrzu budynku z betonu komórkowego z wyjštkiem pierwszego okresu, kiedy beton odsycha do wspomnianej wilgotnoœci ustabilizowanej, wilgotnoœć powietrza utrzymuje się na stałym optymalnym poziomie, gdyż beton komórkowy pochłania nadmiar pary powstajšcej od funkcji życiowych i czynnoœci wykonywanych w mieszkaniu, a oddaje jš, gdy w pomieszczeniach jest sucho. Wilgotnoœć stabilizuje się na naturalnym dla człowieka poziomie, w pomieszczeniach utrzymuje się stały, zdrowy mikroklimat. Panujš w nich optymalne warunki cieplno-wilgotnoœciowe. Wynikajš one z właœciwoœci akumulacyjnych, które zależš od pojemnoœci cieplnej betonu komórkowego. Ta pojemnoœć cieplna to zdolnoœć gromadzenia ciepła przez materiał przy jego ogrzewaniu. Otóż drewno ma mniejszš pojemnoœć cieplnš aniżeli beton komórkowy. Trzeba jeszcze pamiętać, że dla wyrobów i materiałów ważna jest nie tylko pojemnoœć cieplna, ale i jak szybko ciepło jest gromadzone i oddawane do otoczenia. Otóż korzystne jest to, że beton komórkowy bardzo powoli akumuluje i oddaje zatrzymane w sobie ciepło, co zapewnia komfort cieplny pomieszczeń poprzez utrzymanie stałej temperatury, bez względu na porę roku i warunki panujšce wewnštrz budynku. Dom z betonu komórkowego chroni pomieszczenia zimš przed szybkim oziębieniem, a latem przed szybkim nagrzaniem. Stabilnoœć temperatury ma bezpoœredni wpływ na mikroklimat pomieszczeń: im większa stabilnoœć, tym wyższy komfort cieplny. Bioršc to wszystko pod uwagę uważam, że budynki z drewna sš znakomite, jako budynki letniskowe, gdzie przyjeżdża się do nich i np. szybko chce się np. ogrzać budynek. Następnie na czas użytkowania podtrzymuje się tę temperaturę. Budynki tradycyjne, czyli murowane, sš stabilniejsze temperaturowo, więc z pewnoœciš sš lepsze pod tym względem od drewnianych. Oczywiœcie zarówno w jednym, jak i drugim przypadku duże znaczenie ma jakoœć techniczna budynku. Czy łatwiej ogrzać dom z betonu komórkowego czy drewniany? Dom drewniany nagrzewa się szybciej niż dom z betonu komórkowego. Ale dom z betonu komórkowego dłużej za to trzyma ciepło, bo ma większš akumulację ciepła. Z chwilš przerwania ogrzewania, dom drewniany szybciej się wyziębia niż dom z betonu komórkowego. Œciany z betonu komórkowego długo utrzymujš nagromadzone wewnštrz ciepło i nawet w przypadku dłuższych przerw w ogrzewaniu nie dopuszczajš do wychłodzenia domu. Właœciwoœć ta pozwala też ekonomicznie wykorzystać energię promieniowania słonecznego w sezonie grzewczym, zmniejszajšc zapotrzebowanie energii do ogrzewania. Ile czasu postoi dom z betonu komórkowego? Dom z betonu komórkowego to dom trwały, wielopokoleniowy. Może służyć rodzicom, dzieciom i wnukom. Jak oceniać jakoœćmateriału, który wybieramy na œciany domu? Na co zwracać uwagę? Na poczštek należy dokonać oceny wizualnej – w bloczkach nie może być pęknięć i ubytków. Następnie należy sprawdzić, czy wyroby posiadajš odpowiednie dokumenty. Wyroby powinny mieć znak CE lub znak budowlany B. Na etykiecie powinny być podane właœciwoœci wyrobu. Kupować należy wyroby wyszczególnione w projekcie technicznym budynku: szczególnie ważna jest wytrzymałoœć, gęstoœć, dokładnoœć wymiarowa. Wskazane jest wybranie materiałów np. z kierownikiem budowy lub projektantem domu. Również służby techniczne wytwórni betonów komórkowych mogš udzielić praktycznych porad odnoœnie zakupu materiału, rozwišzań projektowych, jak również udzielić instruktażu na budowie. O czym jeszcze trzeba pamiętać, wybierajšc bloczki? Kupujšc materiał na œciany, musimy się zdecydować, czy do łšczenia elementów (bloczków) w œcianie będziemy używać tzw. zapraw klejowych i łšczyć bloczki na cienkie spoiny (1 – 3 mm gruboœci), czy będziemy używać ciepłych zapraw (lub ewentualnie zapraw cementowo-wapiennych przy wykonaniu œcian warstwowych ocieplanych) – gruboœć spoin 8 – 12 mm. Pamiętać należy, że do łšczenia na cienkie spoiny należy używać bloczków o dużej dokładnoœci wymiarowej, oznaczonej symbolem TLMB lub TLMA. Przy łšczeniu na inne zaprawy można używać bloczków oznaczonych symbolem GPLM. Ważny jest dobór odpowiednich zapraw do łšczenia elementów w murze. U częœci producentów można kupić zaprawy, jak również materiały wykończeniowe, a nawet narzędzia do murowania. Œciana to również nadproża nad oknem i drzwiami. Zaleca się stosowanie specjalnych kształtek U z betonu komórkowego i wykonanie z nich ocieplonego nadproża na budowie lub zakup nadproża prefabrykowanego o długoœci i szerokoœci dostosowanej do stolarki i szerokoœci muru. W przypadku koniecznoœci użycia materiałów i wyrobów nieprzewidzianych pierwotnie w projekcie, konieczne jest zasięgnięcie porady u projektanta lub kierownika budowy i odnotowanie zmian w dzienniku budowy.

O CZYM MUSISZ WIEDZIEĆ, BUDUJĽC DOM

Kiedy nie będziemy zadowoleni z domu postawionego w technologii tradycyjnej? * Największe niezadowolenie budzi zwykle bylejakoœć wykonawstwa budynku. Dlatego prace należy powierzać wyspecjalizowanym firmom, a jeżeli decydujemy się na samodzielnš budowę, musimy zdobyć niezbędnš podstawowš wiedzę budowlanš. * Budowa musi odbywać się pod fachowym nadzorem uprawnionego inżyniera lub technika. Funkcję tę może inwestor powierzyć np. projektantowi domu, jeœli będzie miał uprawnienia do prowadzenia robót (nie tylko projektowania). * Wszelkie zmiany w projekcie domu powinny być uzgodnione z autorem, gdyż tylko na pierwszy rzut oka wydaje się, że np. zmiana pokrycia dachowego z blachy na dachówkę nie wpłynie na bezpieczeństwo budynku, a tak nie jest. Z uwagi na znacznie większy ciężar dachówki wymaga ona zastosowania innej konstrukcji dachowej. * Należy również zwracać uwagę na: prawidłowe składowanie materiałów, prawidłowe wykonanie izolacji przeciwwilgociowej, właœciwe osadzenie stolarki. * Przed każdš przerwš w pracy, œciany (szczególnie warstwowe) powinny być od góry zabezpieczone foliš lub papš. * Nie można wykonywać nadproży ze zwykłego betonu. * Nie należy stosować za mocnych tynków (w tradycyjnych nie może być zbyt duża iloœć cementu). * Podczas eksploatacji budynków (w każdej technologii, a nie tylko tradycyjnej) należy zwracać uwagę na częste i prawidłowe wietrzenie pomieszczeń (wymiana powietrza). * Więcej o materiałach z betonu komórkowego, wytwarzanych przez 32 wytwórnie w kraju, można się dowiedzieć na stronach internetowych Stowarzyszenia Producentów Betonów (www. stow-bet. com. pl). Ÿródło: CEBET  

CV

Dr inż. Genowefa Zapotoczna-Sytek prof. Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych, kierownik Centrum Badań Betonów CEBET. Od lat zajmuje się tematykš betonów i prefabrykatów budowlanych. Specjalizuje się w technologii otrzymywania i zastosowania betonów komórkowych. Autorka wielu branżowych publikacji i patentów.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL