z czego zbudować ściany

aktualizacja: 20.02.2012, 07:19
Foto: Fotorzepa, Jak Jakub Ostałowski

Czy w ciągu miesiąca da się solidnie wybudować dom w technologii tradycyjnej? Jak długo muszą schnąć jego mury, aby można było wykańczać wnętrza?

Rz: Chcemy szybko wybudować dom jednorodzinny, wolno stojący, o prostej bryle, bez piwnicy, z parterem o powierzchni 100 mkw. Czy w technologii tradycyjnej da się to zrobić w kwartał?
Genowefa Zapotoczna-Sytek: Przy dobrej organizacji budowy dom jednorodzinny wolno stojący z betonu komórkowego o nieskomplikowanej bryle bez piwnicy z parterem o powierzchni ok. 100 mkw. i użytkowym poddaszem można z powodzeniem wybudować w stanie surowym zamkniętym w tradycyjnej technologii w ciągu jednego kwartału.
Uda się to nawet rodzinną brygadą, pracująca pod okiem inspektora nadzoru. Natomiast przy wyspecjalizowanej ekipie postawienie takiego domu będzie możliwe w ciągu 1 – 2 miesięcy.
Z cegły byłoby trudno budować w takim tempie?
Zdecydowanie trudno. Typowy bloczek ścienny z betonu komórkowego np. o wymiarach (szer. wys. dł.) 36x24x59 cm zastępuje 26 cegieł, a na mkw. ściany potrzeba tylko 6,4 sztuki bloczka.
Warto wiedzieć, że masa bloczka nie przekracza 30 kg, a produkowane współcześnie elementy z betonu komórkowego cechuje wysoka dokładność wykonania, jeśli chodzi o wymiary. To sprzyja precyzyjnemu i szybkiemu wykonywaniu murów metodą tradycyjną. Dostępne są też elementy profilowane na pióro i wpust, a także elementy posiadające wyprofilowane uchwyty, co ułatwia i jeszcze bardziej przyśpiesza murowanie.
Warto też wiedzieć, że elementy z betonu komórkowego dają się łatwo docinać, nawet zwykłą piłą i frezować, co ułatwia murowanie.
W technologii tradycyjnej można również wybudować w ciągu kwartału dom jednorodzinny z ceramiki. Oczywiście nie z cegieł, bo to zajmuje więcej czasu, lecz z pustaków poryzowanych. Trudniej jednak je docinać niż bloczki z betonu komórkowego. Na mkw. ściany potrzeba 16 sztuk pustaków podstawowych (o wymiarach: dł. szer. wys. 248x440x249 mm).
Jakie bloczki są najcieplejsze?
Najczęściej produkuje się bloczki o gęstości od 400 do 700 kg/m sześc. Najlżejsze gęstości betonu komórkowego mają najlepsze parametry cieplne i można z nich wykonywać zewnętrzne ściany jednowarstwowe, które nie wymagają docieplenia. Warunkiem jest łączenie elementów w ścianie zaprawami klejowymi (na cienkie spoiny 1 – 3 mm) lub zaprawami ciepłochronnymi (grubość spoin od 8 do 2 mm). Do tego rodzaju ścian stosuje się bloczki gęstości 400 kg/m sześc., ewentualnie 500 kg/m sześc. (jeśli są wykonane z zastosowaniem popiołów lotnych), i mają grubość 36 lub 42 cm.
Czy dom z betonu komórkowego może spłonąć?
Beton komórkowy, oprócz bardzo dobrych właściwości izolacyjnych, jest materiałem odpornym na ogień i wysoką temperaturę, w przeciwieństwie do drewna.
Ile kosztuje budowa domu w technologii tradycyjnej? Jakie są ceny materiałów na ściany?
Dla przykładu podam średni koszt wykonania mkw. ściany jednowarstwowej, bez ocieplenia, o zbliżonych wartościach cieplnych, gdzie wartość U wynosi poniżej 0,30W/mkw. K. Otóż koszt elementów, zaprawy, tynku i robocizny wynosi dla ściany z betonu komórkowego około 158 zł, a dla ściany z ceramicznych pustaków poryzowanych około 210 zł, czyli ok. 30 proc. więcej.
Trzeba pamiętać, że udział wydatków na wykonanie ścian to około 15 proc. nakładów na cały dom. Porównując poszczególne ceny, należy brać pod uwagę komplet materiałów, a w zasadzie koszt robocizny wraz z materiałami (elementy murowe, nadproża, zaprawa murarska, zbrojenie itp.). Trudno zatem porównać cenowo materiały, ponieważ jest wiele czynników wpływających na ostateczną cenę. Np. na rynku wykonawczym prace murowe uzgadnia się z wykonawcą. Najczęściej jest to cena ustalana za wykonanie np. stanu surowego. Wykonawstwo z materiałów, z których budowanie jest łatwiejsze, może być przesłanką i argumentem, by ustalić korzystniejszą dla inwestora cenę. Np. użycie nadproży prefabrykowanych skutkuje tym, że dla inwestora cena jest wysoka, natomiast, gdyby nadproża były wykonywane na budowie, wpłyną na stawkę za robociznę.
Ogólnie przyjmuje się, że niezależnie od zastosowanej technologii stan surowy budynku kosztuje 2000 – 2500 zł za mkw.
Jak najlepiej ocieplić dom w technologii tradycyjnej? Jakie parametry są tu ważne?
Najpopularniejszym materiałem do ocieplania domów wznoszonych w technologii tradycyjnej są płyty styropianowe oraz płyty i maty z wełny mineralnej. W Polsce najczęściej jest to styropian.
Wszystkie te wyroby mają niski współczynnik przewodzenia ciepła, poniżej 0,05 W/mkw. K. Ocieplać można zarówno ściany, jak i poddasza i dachy (przez dach ucieka jeszcze więcej ciepła niż przez mury).
Ocieplane ściany mogą być wykonane jako dwuwarstwowe lub trójwarstwowe. W przypadku ścian dwuwarstwowych, warstwa ocieplająca umieszczona od strony zewnętrznej i pokryta cienką wyprawą zewnętrzną. Warstwa od strony wewnętrznej (może być z betonu komórkowego, ceramiki, silikatów) pełni rolę konstrukcyjną.
W ścianie trójwarstwowej warstwa ocieplająca umieszczona jest w środku konstrukcji ściany, a od strony zewnętrznej może być przykryta dodatkowo licową warstwą muru np. z cegły klinkierowej, która konkuruje z tradycyjnym tynkiem.
Parametry ścian ocieplonych zależą głównie od grubości warstwy ocieplającej. Dla przykładu: zastosowanie 10 cm warstwy wełny mineralnej (do najmniej izolacyjnego muru) pozwala uzyskać wartości U (współczynnika przenikania ciepła) równą 0,30W/mkw.K. Zwiększenia grubości ocieplenia z wełny do 15 cm szybko obniża U do nawet 0,20 W/mkw. K. Dalsze zwiększanie grubości ocieplenia obniża współczynnik U do wartości poniżej 0,2, a więc ściana jest jeszcze cieplejsza.
Ile czasu dom wybudowany z betonu komórkowego musi odsychać po postawieniu stanu surowego, oddawać wilgoć, aby można było go wykańczać i w nim zamieszkać?
Niezależnie od tego, jaki materiał się stosuje, to tradycyjnie budowany budynek posiada w sobie dużo wilgoci technologicznej. Najwięcej tej wilgoci jest z mokrych technologii, a mianowicie z wylewanych stropów, posadzek, tynków oraz z innych elementów, które wymagają zastosowania wody. Dlatego w pierwszym okresie użytkowania (przez około dwa lata) należy zadbać o to, by się pozbyć tej wilgoci. To samo dotyczy budynku wybudowanego z betonu komórkowego.
Wilgoć szybciej znika, jeśli elementy z betonu komórkowego przed wbudowaniem w ścianę są częściowo wysezonowane (odeschnięte do wilgoci 10 – 15 proc.) u producenta lub inwestora.
Na marginesie należy dodać, że drewno na dom przed zastosowaniem również wymaga wysezonowania (i to przez kilka lat), ewentualnie podsuszenia w suszarniach.
Jeśli chodzi o elementy murów z betonu komórkowego, wzniesione metodą tradycyjną, schną od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależności od gęstości betonu komórkowego. Tak zwaną wilgotność ustabilizowaną, czyli 2,5 – 5,0 proc. masy osiągają zwykle po roku lub dwóch latach.
Kiedy można wykańczać budynek w stanie surowym?
Po wykonaniu stanu surowego budynku i prac w zakresie instalacji elektrycznych, hydra- ulicznych i gazowych można przystąpić do kładzenia tynków wewnętrznych (np. gipsowe na ściany i cementowo-wapienne na strop gęstożebrowy) oraz zewnętrznych (cienkowarstwowe, paroprzepuszczalne tynki mineralne).
Jeśli jednak beton komórkowy nie był wysezonowany (odeschnięty), wówczas zaleca się kładzenie tynków po jednym sezonie grzewczym.
W każdym przypadku należy pamiętać o wentylowaniu pomieszczeń, trzeba często je wietrzyć i rozszczelniać okna. W okresie jesienno-zimowym, nawet gdy dom nie jest zamieszkany, zaleca się go ogrzewać i wietrzyć.
Czy domy drewniane są zdrowsze od domów z betonu komórkowego, które mają lepszy mikroklimat?
Nie sądzę, aby domy drewniane były zdrowsze od domów z betonu komórkowego i miały lepszy mikroklimat. We wnętrzu budynku z betonu komórkowego z wyjątkiem pierwszego okresu, kiedy beton odsycha do wspomnianej wilgotności ustabilizowanej, wilgotność powietrza utrzymuje się na stałym optymalnym poziomie, gdyż beton komórkowy pochłania nadmiar pary powstającej od funkcji życiowych i czynności wykonywanych w mieszkaniu, a oddaje ją, gdy w pomieszczeniach jest sucho.
Wilgotność stabilizuje się na naturalnym dla człowieka poziomie, w pomieszczeniach utrzymuje się stały, zdrowy mikroklimat. Panują w nich optymalne warunki cieplno-wilgotnościowe. Wynikają one z właściwości akumulacyjnych, które zależą od pojemności cieplnej betonu komórkowego.
Ta pojemność cieplna to zdolność gromadzenia ciepła przez materiał przy jego ogrzewaniu. Otóż drewno ma mniejszą pojemność cieplną aniżeli beton komórkowy. Trzeba jeszcze pamiętać, że dla wyrobów i materiałów ważna jest nie tylko pojemność cieplna, ale i jak szybko ciepło jest gromadzone i oddawane do otoczenia.
Otóż korzystne jest to, że beton komórkowy bardzo powoli akumuluje i oddaje zatrzymane w sobie ciepło, co zapewnia komfort cieplny pomieszczeń poprzez utrzymanie stałej temperatury, bez względu na porę roku i warunki panujące wewnątrz budynku.
Dom z betonu komórkowego chroni pomieszczenia zimą przed szybkim oziębieniem, a latem przed szybkim nagrzaniem. Stabilność temperatury ma bezpośredni wpływ na mikroklimat pomieszczeń: im większa stabilność, tym wyższy komfort cieplny. Biorąc to wszystko pod uwagę uważam, że budynki z drewna są znakomite, jako budynki letniskowe, gdzie przyjeżdża się do nich i np. szybko chce się np. ogrzać budynek.
Następnie na czas użytkowania podtrzymuje się tę temperaturę. Budynki tradycyjne, czyli murowane, są stabilniejsze temperaturowo, więc z pewnością są lepsze pod tym względem od drewnianych. Oczywiście zarówno w jednym, jak i drugim przypadku duże znaczenie ma jakość techniczna budynku.
Czy łatwiej ogrzać dom z betonu komórkowego czy drewniany?
Dom drewniany nagrzewa się szybciej niż dom z betonu komórkowego. Ale dom z betonu komórkowego dłużej za to trzyma ciepło, bo ma większą akumulację ciepła. Z chwilą przerwania ogrzewania, dom drewniany szybciej się wyziębia niż dom z betonu komórkowego.
Ściany z betonu komórkowego długo utrzymują nagromadzone wewnątrz ciepło i nawet w przypadku dłuższych przerw w ogrzewaniu nie dopuszczają do wychłodzenia domu. Właściwość ta pozwala też ekonomicznie wykorzystać energię promieniowania słonecznego w sezonie grzewczym, zmniejszając zapotrzebowanie energii do ogrzewania.
Ile czasu postoi dom z betonu komórkowego?
Dom z betonu komórkowego to dom trwały, wielopokoleniowy. Może służyć rodzicom, dzieciom i wnukom.
Jak oceniać jakośćmateriału, który wybieramy na ściany domu? Na co zwracać uwagę?
Na początek należy dokonać oceny wizualnej – w bloczkach nie może być pęknięć i ubytków. Następnie należy sprawdzić, czy wyroby posiadają odpowiednie dokumenty. Wyroby powinny mieć znak CE lub znak budowlany B.
Na etykiecie powinny być podane właściwości wyrobu. Kupować należy wyroby wyszczególnione w projekcie technicznym budynku: szczególnie ważna jest wytrzymałość, gęstość, dokładność wymiarowa.
Wskazane jest wybranie materiałów np. z kierownikiem budowy lub projektantem domu. Również służby techniczne wytwórni betonów komórkowych mogą udzielić praktycznych porad odnośnie zakupu materiału, rozwiązań projektowych, jak również udzielić instruktażu na budowie.
O czym jeszcze trzeba pamiętać, wybierając bloczki?
Kupując materiał na ściany, musimy się zdecydować, czy do łączenia elementów (bloczków) w ścianie będziemy używać tzw. zapraw klejowych i łączyć bloczki na cienkie spoiny (1 – 3 mm grubości), czy będziemy używać ciepłych zapraw (lub ewentualnie zapraw cementowo-wapiennych przy wykonaniu ścian warstwowych ocieplanych) – grubość spoin 8 – 12 mm.
Pamiętać należy, że do łączenia na cienkie spoiny należy używać bloczków o dużej dokładności wymiarowej, oznaczonej symbolem TLMB lub TLMA. Przy łączeniu na inne zaprawy można używać bloczków oznaczonych symbolem GPLM.
Ważny jest dobór odpowiednich zapraw do łączenia elementów w murze. U części producentów można kupić zaprawy, jak również materiały wykończeniowe, a nawet narzędzia do murowania.
Ściana to również nadproża nad oknem i drzwiami. Zaleca się stosowanie specjalnych kształtek U z betonu komórkowego i wykonanie z nich ocieplonego nadproża na budowie lub zakup nadproża prefabrykowanego o długości i szerokości dostosowanej do stolarki i szerokości muru.
W przypadku konieczności użycia materiałów i wyrobów nieprzewidzianych pierwotnie w projekcie, konieczne jest zasięgnięcie porady u projektanta lub kierownika budowy i odnotowanie zmian w dzienniku budowy.

O CZYM MUSISZ WIEDZIEĆ, BUDUJĄC DOM

Kiedy nie będziemy zadowoleni z domu postawionego w technologii tradycyjnej?
* Największe niezadowolenie budzi zwykle bylejakość wykonawstwa budynku. Dlatego prace należy powierzać wyspecjalizowanym firmom, a jeżeli decydujemy się na samodzielną budowę, musimy zdobyć niezbędną podstawową wiedzę budowlaną.
* Budowa musi odbywać się pod fachowym nadzorem uprawnionego inżyniera lub technika. Funkcję tę może inwestor powierzyć np. projektantowi domu, jeśli będzie miał uprawnienia do prowadzenia robót (nie tylko projektowania).
* Wszelkie zmiany w projekcie domu powinny być uzgodnione z autorem, gdyż tylko na pierwszy rzut oka wydaje się, że np. zmiana pokrycia dachowego z blachy na dachówkę nie wpłynie na bezpieczeństwo budynku, a tak nie jest. Z uwagi na znacznie większy ciężar dachówki wymaga ona zastosowania innej konstrukcji dachowej.
* Należy również zwracać uwagę na: prawidłowe składowanie materiałów, prawidłowe wykonanie izolacji przeciwwilgociowej, właściwe osadzenie stolarki.
* Przed każdą przerwą w pracy, ściany (szczególnie warstwowe) powinny być od góry zabezpieczone folią lub papą.
* Nie można wykonywać nadproży ze zwykłego betonu.
* Nie należy stosować za mocnych tynków (w tradycyjnych nie może być zbyt duża ilość cementu).
* Podczas eksploatacji budynków (w każdej technologii, a nie tylko tradycyjnej) należy zwracać uwagę na częste i prawidłowe wietrzenie pomieszczeń (wymiana powietrza).
* Więcej o materiałach z betonu komórkowego, wytwarzanych przez 32 wytwórnie w kraju, można się dowiedzieć na stronach internetowych Stowarzyszenia Producentów Betonów (www. stow-bet. com. pl).
źródło: CEBET
 

CV

Dr inż. Genowefa Zapotoczna-Sytek prof. Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych, kierownik Centrum Badań Betonów CEBET. Od lat zajmuje się tematyką betonów i prefabrykatów budowlanych.
Specjalizuje się w technologii otrzymywania i zastosowania betonów komórkowych. Autorka wielu branżowych publikacji i patentów.
Komentarz dnia
Żródło: Rzeczpospolita

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Media SA. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Media SA lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych" [Poprzednia wersja obowiązująca do 30.01.2017]. Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.





POLECAMY

KOMENTARZE