Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Jak długo szef może odmawiać udzielenia urlopu z powodu braku zastępstwa dla pracownika?

Masz prawo do urlopu, ale nie zawsze odpoczniesz wtedy, kiedy chcesz
www.sxc.hu
Szef nawet w ostatniej chwili może zastopować plany urlopowe pracownika. Nie może jednak wymagać, by ten szukał sobie zastępstwa na czas urlopu
Za kilka tygodni planuję urlop za granicš. Gdy złożyłam wniosek urlopowy, szef kazał mi szukać sobie zastępstwa, bo inaczej nie da mi urlopu. Z zastępstwem będzie kłopot - firma właœnie zwolniła z pracy osoby, które mogłyby mnie zastšpić. Czy to ja powinnam szukać zastępstwa? Jak długo szef może mi odmawiać urlopu? - pyta czytelniczka Prawo do  nieprzerwanego i płatnego urlopu wypoczynkowego,  przynajmniej raz w roku jest jednym z fundamentalnych praw pracownika. Kodeks pracy mówi, że pracodawca jest obowišzany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo (art. 161). To nie gwarantuje jednak pracownikowi wypoczynku w wybranym przez niego terminie. Generalna zasada jest taka, że termin urlopu trzeba uzgodnić z przełożonym. Uzgodnić, czyli uzyskać zgodę szefa. Takš zgodę szef wydaje podpisujšc wniosek urlopowy. Jest ona niezbędna nawet wtedy, gdy termin urlopu został już wczeœniej wstępnie zaakceptowany przez szefa przy tworzeniu w firmie planu urlopów (art. 163 k.p.).
O parafkę szefa albo przynajmniej e-mail czy sms z jego zgodš warto się postarać nawet wtedy, gdy chodzi  o tzw. urlop na żšdanie (art. 1672 k.p.). Co do zasady pracodawca nie może odmówić udzielenia wolnego na żšdanie, lecz w jednym z orzeczeń Sšd Najwyższy wypowiedział się, że pracownik nie może rozpoczšć takiego urlopu dopóty, dopóki pracodawca nie wyrazi na to zgody (wyrok z 16 wrzeœnia 2008 r., sygn. II PK 26/08). Według sšdu dużo zależy od konkretnych okolicznoœci i wagi interesów pracownika oraz pracodawcy. Bo z jednej strony pracodawca może sprzeciwić się żšdaniu pracownika, gdy wyjštkowy interes firmy wymaga obecnoœci pracownika w pracy. Z drugiej strony pracownikowi, który nie uzyska zgody pracodawcy i mimo to nie stawi się do pracy nie można zarzucić ciężkiego naruszenie podstawowych obowišzków pracowniczych, jeœli jego absencje wymusiły szczególne okolicznoœci, np. zwišzane  ze stanem zdrowia lub wypadkami losowymi. W przypadku zwykłego urlopu wypoczynkowego szef niemal zawsze ma ostatnie słowo. Wprawdzie urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, lecz po pierwsze nie każdy pracodawca musi taki plan sporzšdzić, a po drugie w praktyce ma on raczej orientacyjny, a nie obligujšcy charakter. Przełożony może więc, nawet tuż przed zaplanowanym urlopem, powiedzieć podwładnemu „nie". Ma bowiem  prawo przesunšć termin urlopu, jeœli jest to uzasadnione szczególnymi potrzebami pracodawcy i nieobecnoœć pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy. Tak mówi art. 164  § 2 k.p. Z przepisu nie wynika, co można uznać za „szczególne potrzeby" pracodawcy i „poważne zakłócenia toku pracy".  Decydujšce znaczenie będzie zatem miała ocena pracodawcy. Pracownik nie może z niš polemizować. Wydaje się, że brak ršk do pracy może być przyczynš uzasadniajšcš nieudzielenie zgody na urlop w wybranym przez pracownika terminie, jeœli wynika ze szczególnych okolicznoœci, których pracodawca nie mógł przewidzieć, np. zwiększonej zachorowalnoœci wœród załogi, klęski żywiołowej, katastrofy. Dyskusyjny jest natomiast argument szefa, że brakuje mu pracowników, skoro sam się ich wczeœniej pozbył w takiej skali, że nie jest w stanie zapewnić pozostałym pracownikom zastępstwa na czas ich nieobecnoœci z powodu urlopu lub zwolnienia chorobowego. Nieporozumieniem jest też uzależnianie zgody na urlop od tego, czy pracownik znajdzie sobie zastępstwo. To szef jest odpowiedzialny za zapewnienie takiej organizacji pracy, która umożliwi pracownikom skorzystanie z prawa do wypoczynku, a firmie nie zagrozi paraliżem. Na szefie spoczywa też obowišzek wyznaczenia zastępstwa za pracownika, który idzie na urlop. Zarówno kodeks pracy, jak i rozporzšdzenie w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego posługujš się pojęciem „przesunięcia" terminu urlopu. Przesunięcie to nie to samo co odmowa udzielenia. W rozporzšdzeniu jest nawet szczegółowa dyspozycja dla pracodawcy, który dokonuje przesunięcia: w okolicznoœciach uzasadniajšcych przesunięcie urlopu na inny termin niż okreœlony w planie urlopów lub ustalony po porozumieniu z pracownikiem, pracodawca udziela pracownikowi niewykorzystanego urlopu w terminie z nim uzgodnionym. Można przez to rozumieć, że pracownik, który nie dostaje zgody na urlop w okreœlonym terminie, ma prawo oczekiwać od pracodawcy zgody na urlop w innym wybranym przez siebie terminie. Jest pewien szkopuł: nowy termin znowu nie musi pasować pracodawcy. Ma on prawo wiele razy przesuwać terminu wypoczynku, a ogranicza go tylko nakaz udzielenia urlopu w tym samym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Co w sytuacji, gdy urlop był zaplanowany w firmowym grafiku lub wstępnie uzgodniony z szefem, pracownik wpłacił zaliczki czy kupił bilety, a następnie dowiedział się od szefa, że nigdzie nie może jechać? W takiej sytuacji pracodawca powinien zwrócić mu koszty zwišzane z anulowaniem wakacyjnych planów. Ale tylko te faktycznie poniesione i udokumentowane oraz bezpoœrednio zwišzane z przesunięciem urlopu. Pracownik nie może np. żšdać od pracodawcy zwrotu ceny całej wycieczki, skoro tylko jej częœć przepadła z powodu jego rezygnacji.  Może natomiast domagać zwrotu kosztów przypadajšcych na małoletnie dziecko, jeœli i jego wyjazd musiał być odwołany z powodu braku dorosłego opiekuna. Warto wiedzieć, że pracodawca permanentnie odmawiajšcy podwładnemu urlopu wypoczynkowego  lub bezpodstawnie obniżajšcy jego wymiar naraża się na karę grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł (art. 282 § 1 pkt 2 k.p.). Naruszenie praw pracownika musi jednak potwierdzić  Państwowa Inspekcja Pracy. Zobacz serwis » Dobra Firma » Kadry i płace » Urlopy » Urlop wypoczynkowy » Odwołanie, przerwanie, przesunięcie urlopu
ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL