Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Publicystyka

Przedmiot jak każdy inny

Zakres posiadanej przez maturzystę wiedzy z religii można sprawdzić w takim samym stopniu jak z innych przedmiotów – przekonuje niemiecki teolog Harald Schwillus w rozmowie z Piotrem Jendroszczykiem. W dwugłosie o religii na maturze wypowiada się także socjolog Hanna Œwida-Ziemba.
RZ: W Niemczech maturzyœci mogš zdawać egzamin dojrzałoœci z religii. Czy matura z tego przedmiotu nie wzbudza żadnych kontrowersji? Niewielkie. Religia jest normalnym przedmiotem takim jak inne. Została wprowadzona do szkół i stała się przedmiotem maturalnym na podstawie zapisów konstytucji. Było to w 1949 r. i nikt wtedy nie protestował. Była to zresztš kontynuacja tradycji z czasów Republiki Weimarskiej. W Niemczech uczniowie majš do wyboru na maturze cztery przedmioty: religię katolickš, ewangelickš, etykę lub filozofię
Wielka debata wybuchła dopiero w 1990 r. w zwišzku ze zjednoczeniem Niemiec. W nowych landach niemieckich, czyli w byłej NRD był duży opór przeciwko religii w szkole i na maturze. Inaczej niż w pozostałych landach do dzisiaj nie można zdawać matury z religii w Berlinie i Brandenburgii. Niemcy sš państwem federalnym i szkolnictwo znajduje się w kompetencji landów. Jakie argumenty przeciwko religii w szkołach i na maturze zgłaszano w czasie ostatniej debaty? Przeciwnicy udowadniali, że za poœrednictwem religii Koœciół wejdzie do szkoły. Nawet wewnštrz koœciołów chrzeœcijańskich pojawiły się głosy, że religia w szkołach utrudni odbudowanie gmin i parafii, bo poza szkołš dzieci nie zechcš się uczyć katechizmu. W większoœci nowych landów przeważyły jednak argumenty, że religia musi być traktowana tak samo jak w „starej” RFN. W Niemczech uczniowie jako przyszli maturzyœci majš do wyboru cztery przedmioty: religię katolickš, ewangelickš, etykę lub filozofię. Ale uczniów, którzy korzystajš z możliwoœci zdawania matury z religii, nie jest jednak zbyt wielu. To prawda, ale mało jest także maturzystów, którzy wybierajš filozofię czy muzykę. W większoœci landów przedmiotami obowišzkowymi sš niemiecki i matematyka. Religia może być trzecim lub czwartym przedmiotem maturalnym. W zależnoœci od landu różnie też wyglšda przebieg egzaminu. W Bawarii zdaje się egzamin pisemny i ustny, ale w wielu innych landach matura z religii jest jedynie ustna. Co ciekawe wœród tych, którzy zdajš maturę z religii, niemało jest osób niewierzšcych. Ale matura z religii to nie jest sprawdzian wiary, lecz znajomoœci przedmiotu. Czy taki przedmiot w ogóle da się obiektywnie ocenić? Oprócz wiedzy z zakresu historii Koœcioła badana jest umiejętnoœć analizowania wpływu religii na osobiste losy, rola religii w życiu społecznym czy umiejętnoœć oceny postaw ludzkich w oparciu o wartoœci religijne. Słowem zakres posiadanej przez maturzystę wiedzy z religii można sprawdzić w takim samym stopniu jak z innych przedmiotów. Wiedza i wiara nie muszš tu iœć w parze. Koœcioły chrzeœcijańskie w Niemczech nie majš z tym żadnych problemów. A czy możliwoœć zdawania matury z religii nie œwiadczy, że Niemcy sš państwem wyznaniowym? W żadnym wypadku. Religia w szkołach i jako przedmiot na maturze nie ma charakteru wyznaniowego. Nie jest to katecheza. Cały system jest tak skonstruowany, że nauczanie religii odbywa się pod nadzorem państwa. Społeczeństwo ma wglšd w programy nauczania, tematy maturalne i możliwoœć kontrolowania całego procesu nauki religii w szkole. Lekcje prowadzš osoby posiadajšce koœcielne uprawnienia do nauczania religii. To samo dotyczy matury. Oprócz wyznań chrzeœcijańskich w niektórych szkołach przedmiotem maturalnym jest także judaizm. Obecnie trwa debata na temat wprowadzenia do szkół lekcji islamu. Wišzałoby się to z koniecznoœciš wprowadzania matury z tego przedmiotu. Czy niemieckie doœwiadczenia mogš posłużyć za wzór dla innych krajów, na przykład dla Polski, gdzie właœnie toczy się debata na ten temat? W Niemczech, podobnie jak w wielu innych krajach, można zaobserwować proces pluralizacji postaw religijnych i odchodzenie od koœciołów chrzeœcijańskich. Pewnie nie jest on jeszcze wyraŸnie zauważalny w takim katolickim kraju jak Polska, ale objawy mogš być już widoczne. Nauka religii w szkole – przy założeniu, że może być ona przedmiotem maturalnym – umacnia jej znaczenie i stwarza możliwoœć lepszego zrozumienia jej roli w życiu społecznym. Religia nie powinna być postrzegana jako prywatna nisza, ale jako intelektualny wybór, który wraz z wiedzš umożliwia obronę własnego wyboru. Profesor Harald Schwillus jest teologiem, autorem ekspertyz i opracowań na temat religii w szkołach
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL