Wywłaszczenie i zwrot
Nie wybudowali drogi i nie ma jak oddać działki
Tylko część wywłaszczonych na podstawie starych przepisów może się ubiegać o zwrot gruntów. To luka prawna, którą trzeba wypełnić
Jedna z gmin zaproponowała swoim mieszkańcom wykup działki pod drogę. Była to propozycja nie do odrzucenia. Gdyby odmówili, zostaliby wywłaszczeni w drodze postępowania administracyjnego. Właściciele działki woleli więc przekazać ziemię dobrowolnie i zawarli z gminą umowę notarialną, na podstawie której otrzymali pieniądze. Droga nie powstała do tej pory. Właściciele chcieli oddać to, co otrzymali od gminy, i zażądali zwrotu działki. Gmina odmówiła. Tłumaczyła, że w przepisach jest luka i nie może tego zrobić. Tego rodzaju spraw jest dużo więcej.
Problemy ze zwrotem gruntów
Do 1 stycznia 1998 r. obowiązywała ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Po tej dacie zastąpiła ją inna: o gospodarce nieruchomościami, która obowiązuje do dzisiaj. Ta zawiera przepisy dotyczące właścicieli (użytkowników wieczystych) pozbawionych nieruchomości pod rządami starych przepisów (przed 1 stycznia 1998 r.). Otóż mogą się oni ubiegać o jej zwrot, jeśli oczywiście zaistnieją odpowiednie przesłanki (mówi o tym art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Wspomniany przepis znacznie ogranicza krąg podmiotów, które mają ten przywilej. Prawo takie przysługuje bowiem tylko osobom, których nieruchomość nabył w imieniu Skarbu Państwa kierownik urzędu rejonowego administracji państwowej (obecnie byłby to starosta), natomiast osobom, których działkę nabyła gmina – już nie.
Słuszne skargi
Do rzecznika praw obywatelskich trafiają skargi od tej drugiej kategorii osób. Według rzecznika nie są one pozbawione racji.
– Jest to ewidentnie nierówne traktowanie dwóch grup osób znajdujących się w podobnej sytuacji. I jednym, i drugim zabrano nieruchomości na cele publiczne i nigdy nie doszło do realizacji tych celów. Teraz ci, których nieruchomości nabył Skarb Państwa, mogą się domagać zwrotu, a ci, których wójt (burmistrz, prezydent miasta) – już nie – zauważa Małgorzata Chmielewska z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Z tego powodu – według niej – wspomniany art. 216 ust. 2 pkt 3 może być oceniany jako niezgodny z art. 32 ust. 1 konstytucji w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie ustawy o gospodarce nieruchomości do jednej z grup byłych właścicieli (użytkowników wieczystych).
Oczekiwana zmiana
Wspomniany przepis ustawy zasadniczej mówi o naruszeniu zasad równości wobec prawa. Poza tym ustawodawca przekroczył zakres swobody regulacji w art. 216 ust. 2 pkt 3.
Opinię rzecznika potwierdza Wojciech Nurek, rzeczoznawca majątkowy. Jedyny sposób rozwiązania tego problemu – jego zdaniem – to zmiana przepisów.
Rzecznik zwrócił się nawet w tej sprawie do ministra infrastruktury.
– Problem nie jest nam obcy – mówi Piotr Styczeń, wiceminister infrastruktury. – Aktualnie analizujemy przepisy i niewykluczone, że przygotujemy projekt zmian do ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wypełni lukę.
Procedura
Etapy wywłaszczenia są następujące:
- rokowania z właścicielem nieruchomości (użytkownikiem wieczystym) – w razie pomyślnego ich przebiegu dochodzi do sprzedaży nieruchomości na rzecz starosty lub gminy; jeżeli nie ma zgody, kolejnym etapem jest wywłaszczenie;
- postępowanie wywłaszczeniowe – przeprowadzają je gmina lub starosta (w wypadku nieruchomości Skarbu Państwa);
- rozprawa administracyjna;
- wydanie decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu i pozbawieniu nieruchomości;
- otrzymanie przez wywłaszczonego odszkodowania, a w razie pomyślnych rokowań – wynegocjowanej ceny ewentualnie nieruchomości zamiennej.
masz pytanie, wyślij e-mail do autorki r.krupa@rp.pl
Zobacz serwis » Prawo dla Ciebie » Nieruchomości » Własność i inne prawa do nieruchomości » Wywłaszczenie i zwrot
Przeczytaj więcej o: luka prawna, ustawa o gospodarce nieruchomościami, wywłaszczenie pod drogi, zwrot gruntów
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
