Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Literatura

Halina Mikołajska. Teatr i PRL - biografia aktorki

materiały prasowe
Rewelacyjna biografia Haliny Mikołajskiej. Jak gwiazda teatru z bankietów u Bieruta trafiła do KOR. Dla naszych czytelników mamy dwie ksišżki
Joanna Krakowska napisała rewelacyjnš ksišżkę o wielkiej powojennej aktorce. To pierwszy tytuł jej poœwięcony. „Halina Mikołajska. Teatr i PRL" jest rzetelnym i pełnym niuansów portretem, a do tego wcišgajšcš historiš o przemianie. Powstała sylwetka artystki, kochliwej kobiety i sfrustrowanej inteligentki, której życie i kariera były w dużym stopniu wytworem epoki. Potężny tom czyta się jak fascynujšcš powieœć o nietuzinkowej osobowoœci w niezwykłych czasach. Zobacz na Empik.rp.pl Autorka nie nudzi teatrologicznymi analizami i nie przytłacza stosem faktów. Anegdoty o Mikołajskiej to perełki – œwietnie ożywiajš skomplikowanš i doœć ponurš historię o Polsce Ludowej i socjalizmie w teatrze. Choćby wspomnienie, jak Mikołajska popisowo „poderwała" swego trzeciego męża Mariana Brandysa: „Siedzi pan przy niewłaœciwym stoliku z niewłaœciwš paniš" – miała mu powiedzieć w zakopiańskim domu ZAIKS. I o tym, jak kilkuletnia Halinka już podczas debiutu w spektaklu dziecięcym poszła na całoœć. A w 1939 r. we Lwowie przemalowała portrety Lenina i Stalina, zostawiajšc na nich wielkš literę „G", przez co wraz z matkš i siostrami musiały uciekać do Krakowa. Tam zostały do końca okupacji. Nastoletnia Mikołajska zajmowała się szmuglowaniem papierosów i życiem towarzyskim. Tajny teatr traktowała niepoważnie – notorycznie spóŸniała się na próby. Tak zresztš zostało. Dejmek serwował jej potężne kary finansowe, a Axer oszukiwał, podajšc wczeœniejsze godziny prób. Gdy w 1946 r. debiutowała fenomenalnš rolš Eurydyki w „Orfeuszu", zrozumiała, że „teatr to nie zabawa".
Krakowska trafnie opisuje realia, w jakich powstawał powojenny teatr i dojrzewali polscy inteligenci: „rozpoczšł się między władzš a artystami czas wzajemnych umizgów (...), ale też kalkulacji i wyrachowania". Pokazuje absurdy i dwuznacznoœci wynikajšce z przywilejów, jakimi zagłaskiwano artystów – od orderów i bankietów po samochody i mieszkania. Ale podkreœla, że władzy nigdy nie udało się teatru zawłaszczyć. Mikołajska chodziła – jak inni – na przyjęcia, przyjmowała odznaczenia, grywała role sprzyjajšce ideologicznym celom. Z ksišżki wynika, że były to role udane, nawet wybitne, choćby ta w „Juliuszu i Ethel" w reżyserii Aleksandra Bardiniego. Mikołajska była już „wielkš polskš tragiczkš" i arcypopularnš gwiazdš Teatru Telewizji, gdy po PaŸdzierniku '56 i wydarzeniach marcowych przeżyła wewnętrzne rozliczenie. Krakowska pisze: „we własnych oczach była częœciš aparatu propagandy". W przeciwieństwie do wielu znakomitych artystów jawnie demonstrowała swoje poglšdy na długo przed triumfem „Solidarnoœci". Znalazła się wœród założycieli KOR. W 1976 r. straciła możliwoœć pracy w telewizji i filmie. Erwin Axer nie pozwolił pozbawić jej etatu w Teatrze Współczesnym, ale pisał z rozgoryczeniem, że Mikołajska z „wielkiej aktorki staje się dyletantkš w polityce". Dla niej teatr przestał być najważniejszy. Widzowie oklaskiwali na scenie już nie artystkę, ale opozycjonistkę nękanš przez funkcjonariuszy, zastraszanš i doprowadzonš do próby samobójczej. Odratowana z potężnej dawki valium napisała: „Ponad wszystko boję się bać". Z biografii wynika, że Mikołajska – aktorka wybitna, ale zmanierowana, kobieta kochana, ale uciekajšca w romanse, troskliwa, ale apodyktyczna – była przede wszystkim odważna. Najpierw w teatrze, gdy jako 30-latka pozwalała się oszpecać i grała role starych potworów. A póŸniej w życiu, gdy zaryzykowała wszystko, co na scenie zdobyła. Joanna Krakowska "Halina Mikołajska. Teatr i PRL" WAB 2011 KONKURS: Dla naszych czytelników mamy 2 ksišżki "Halina Mikołajska. Teatr i PRL". Wygrajš 2 pierwsze zgłoszenia na adres kultura@rp.pl z linkiem do wybranej recenzji literackiej opublikowanej w Serwisie Kulturalnym rp.pl. W tytule mejla proszę wpisać "Halina". Start konkursu: czwartek, 13 paŸdziernika, godz. 13.00. Znamy już zwycięzców, poinformujemy ich drogš elektronicznš. Dziękujemy za udział w Konkursie :)
Zostań fanem serwisu na Facebooku.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL