Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Ekonomia

Historia dolara i złota - szok Nixona

Œwiatowa gospodarka zatrzęsła się w posadach, gdy decyzjš prezydenta Richarda Nixona dolar – jedyna międzynarodowa waluta – przestał być wymienialny na złoto. Do historii to wydarzenie przeszło pod nazwš szoku Nixona. Publicyœci mówili o œmierci pienišdza
– Złoto było podstawš wiary w pienišdz, bo miało realnš, namacalnš wartoœć. Od 1971 roku mamy do czynienia z pewnego rodzaju iluzjš, która działa wyłšcznie dlatego, że wierzymy, iż możemy coœ za te pienišdze kupić  – tłumaczy „Rz" prof. Cezary Wójcik z SGH, główny ekonomista Polskiego Banku Przedsiębiorczoœci. Złoto było w centrum systemu stworzonego w 1944 roku w Bretton Woods. Kurs dolara był powišzany z cenš kruszca i – przynajmniej w teorii – waluta ta mogła być wymieniana na złoto w cenie 35 dol. za uncję. Większoœć pozostałych walut była powišzana z dolarem sztywnym kursem. Z biegiem czasu wyszły na jaw niedoskonałoœci systemu. Pojawiła się nierównowaga między krajami zadłużonymi i nadwyżkowymi, a silne państwa nie miały motywacji do jej zlikwidowania.
W dodatku cały system był uzależniony od polityki gospodarczej Stanów Zjednoczonych, które emitowały œwiatowš walutę. A USA – pogršżone w wojnie wietnamskiej i wyœcigu zbrojeń – nie przejmowały się zbytnio dyscyplinš budżetowš. W rezultacie doszło do wysokiej inflacji, co oznaczało coraz więcej papierowych pieniędzy przy niezmiennej iloœci złota. Gdyby w 1971 roku wszyscy wymienili swoje dolary, złota starczyłoby tylko dla 22 proc. ludzi. Nie wszystkim się to podobało. Gaullistowska Francja, próbujšc wywrzeć presję na USA, groziła nawet, że wymieni wszystkie swoje rezerwy. Nixon się jednak tym nie przejšł. Równo 40 lat temu, 15 sierpnia 1971 roku ogłosił po prostu zawieszenie wymienialnoœci dolara na złoto, a w rezultacie cały system z Bretton Woods się rozpadł. – Mówiono, że państwom zostały zdjęte złote kajdanki. Odtšd mogły dowolnie kierować kursem walut – mówi Wójcik. To właœnie wtedy powstał pomysł stworzenia europejskiej waluty, która byłaby konkurencjš dla amerykańskiej. I, co ciekawe, obecna sytuacja w strefie euro nie jest daleka od tej sprzed 40 lat. – W praktyce strefa euro działa podobnie jak system z Bretton Woods, wewnštrz niej poszczególne państwa nie mogš bowiem prowadzić własnej polityki pieniężnej i wpływać na kurs waluty. Pojawia się więc ten sam problem nierównowagi płatniczej – mówi ekonomista. W obliczu kryzysu i cišgle słabnšcej wiary w moc pienišdza coraz więcej ludzi inwestuje w złoto jako coœ o pewnej wartoœci. Widać to po cenie kruszcu, która niedawno przekroczyła poziom 1700 dol. za uncję.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL