Kto może iść wcześniej na emeryturę

aktualizacja: 06.06.2011, 01:52
Foto: Fotorzepa, Filip Frydrykiewicz F.F. Filip Frydrykiewicz

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. bez względu na rodzaj pracy wykonywanej w czasie swojego życia zawodowego mogą uzyskać tzw. emeryturę pracowniczą. Wystarczy, że udowodniły długi staż ubezpieczeniowy

Zasadą jest, że wcześniejsza emerytura może być przyznana tylko tym osobom, które nie ukończyły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).
Oznacza to, że spośród osób urodzonych przed 1949 r. obecnie już tylko mężczyźni mogą nabyć wcześniejsze uprawnienia emerytalne. Wszystkie kobiety z tej grupy wiekowej ukończyły już bowiem 60 lat. Zasada ta nie dotyczy jedynie wcześniejszej emerytury kolejowej.

Trzeba spełnić warunki

Osoby, które były ostatnio zatrudnione w ramach stosunku pracy, mogą przejść na wcześniejszą emeryturę pracowniczą. Uzyskanie tego świadczenia uzależnione jest od udowodnienia długiego stażu ubezpieczeniowego.
Wcześniejsza emerytura pracownicza (przewidziana w art.  29  ustawy emerytalnej) jako jedyna z grupy wcześniejszych emerytur może być przyznana wszystkim ubezpieczonym spełniającym odpowiednie warunki, bez względu na to, jaki rodzaj pracy wykonywali oni w ciągu swojej kariery zawodowej.
Mężczyźni mogą nabyć prawo do tego świadczenia po ukończeniu 60 lat oraz udowodnieniu długiego stażu pracy. Wynosi on co najmniej 35 lat składkowych i nieskładkowych.
Osoby, które nie udowodniły takiego stażu, mogą przejść na wcześniejszą emeryturę już przy 25 latach składkowych i nieskładkowych, pod  warunkiem jednak, że lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS orzekły w ich przypadku całkowitą niezdolność do pracy.

Ważny tytuł ubezpieczenia

Aby nabyć uprawnienia do  wcześniejszej emerytury pracowniczej, nie wystarczy osiągnięcie odpowiedniego wieku emerytalnego oraz posiadanie wymaganego stażu pracy. Trzeba jeszcze spełnić dwa warunki dotyczące podlegania ubezpieczeniom przed zgłoszeniem wniosku o to świadczenie.
Pierwszy z nich wymaga, aby ubezpieczony ostatnio przed  zgłoszeniem wniosku o emeryturę pracowniczą był pracownikiem, tj. pozostawał w ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy. Tak więc emerytury pracowniczej nie uzyska osoba, która podlegała wówczas ubezpieczeniu z innego tytułu (np. w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej czy wykonywaniem umowy-zlecenia).
Może się zdarzyć, że przed  przejściem na emeryturę pracowniczą ubezpieczony wykonywał różne rodzaje działalności, np. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i równocześnie w ramach umowy-zlecenia. Możliwa jest też sytuacja, gdy obok zatrudnienia prowadził działalność gospodarczą.
W tym przypadku ta dodatkowa umowa czy działalność nie przeszkadza w uzyskaniu emerytury pracowniczej. Ważne jest to, że ubezpieczony podlega ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy. W ten sposób jest cały czas traktowany przez ZUS jak pracownik.
Osoba występująca o emeryturę pracowniczą, która rozwiązała stosunek pracy, ale nie zgłosiła jeszcze wniosku o to świadczenie, nie może podjąć żadnej działalności, z tytułu której podlegałaby ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Chyba że ponownie byłoby to ubezpieczenie z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W przeciwnym razie ZUS odmówi przyznania emerytury pracowniczej.
Nie ma natomiast znaczenia, czy i w jakich ubezpieczeniach osoba zainteresowana pozostawała już po zgłoszeniu wniosku o to świadczenie. I to nawet gdy ZUS jeszcze nie wydał decyzji emerytalnej. Można więc po zgłoszeniu wniosku o emeryturę pracowniczą podjąć jakąkolwiek działalność zarobkową bez żadnych konsekwencji dla przyznania tego świadczenia.
Różne pojęcia i różne znaczenia
Użyte w przepisach pojęcie „ostatnio przed” to nie to samo co „bezpośrednio przed”.
A to oznacza, że warunek pozostawania ostatnio w ubezpieczeniu pracowniczym spełnia również osoba, która bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę pobierała np. rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie przedemerytalne.
Oczywiście pod warunkiem, że w czasie posiadania tych uprawnień, a także bezpośrednio przed ich nabyciem, nie była ubezpieczona z innego tytułu niż stosunek pracy.
Pozostawanie w ubezpieczeniu pracowniczym ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę nie jest wymagane od mężczyzn, którzy byli z tego tytułu ubezpieczeni co najmniej 35 lat (lub 25 lat w przypadku stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy).
Przykład
Ubezpieczony, który wystąpił o wcześniejszą emeryturę pracowniczą, przez ostatnie kilka lat pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Bezpośrednio przed nabyciem prawa do renty był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a w czasie posiadania uprawnień do tego świadczenia nie podejmował żadnej działalności zarobkowej.
W związku z tym ZUS uznał, że ubezpieczony był pracownikiem ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o wcześniejszą emeryturę.
Przykład
Ubezpieczony 31 grudnia  2010 r. rozwiązał stosunek pracy. Od 1 lutego 2011 r. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej. Z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Kilka dni później wystąpił z wnioskiem o wcześniejszą emeryturę pracowniczą. ZUS odmówił przyznania świadczenia, gdyż w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku pracy, a przed zgłoszeniem wniosku, podlegał on ubezpieczeniom z innego tytułu niż stosunek pracy. Nie był więc wówczas pracownikiem.
Przykład
Ubezpieczony rozwiązał stosunek pracy 31 stycznia  2011 r. Kilkanaście dni później złożył wniosek o emeryturę pracowniczą. Od 1 marca 2011 r., jeszcze przed wydaniem przez ZUS decyzji emerytalnej, rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej.
Z tego tytułu zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Mimo to ZUS przyznał wnioskowane świadczenie. Ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę wnioskodawca był bowiem ubezpieczony z tytułu stosunku pracy.
Przykład
Ubezpieczony przez ostatni rok przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę pracowniczą prowadził działalność gospodarczą.
Wcześniej pozostawał przez 36 lat w ubezpieczeniu ze stosunku pracy. W związku z tym pomimo wykonywania działalności gospodarczej ostatnio przed wystąpieniem o emeryturę ZUS przyznał wnioskowane świadczenie.

Przynajmniej pół roku w ubezpieczeniu

Ostatnim warunkiem wymaganym do przyznania wcześniejszej emerytury pracowniczej jest pozostawanie w stosunku pracy co najmniej przez sześć miesięcy w ciągu ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Do wymaganych przez przepisy sześciu miesięcy ubezpieczenia pracowniczego ZUS wlicza również okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub świadczeń pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa.
Przy ustalaniu ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu, w których bada się spełnienie warunku sześciomiesięcznego ubezpieczenia pracowniczego, ZUS wyłącza okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz okresy dobrowolnego kontynuowania ubezpieczenia.
Nie wlicza też okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny.
Warto zaznaczyć, że 24-miesięczny okres podlegania ubezpieczeniu nie musi przypadać bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę. Oznacza to, że licząc wspomniane 24 miesiące, ZUS uwzględnia kolejne miesiące podlegania ubezpieczeniu, a wyłącza przerwy w nim.
Podobnie jak ma to miejsce w przypadku warunku podlegania ubezpieczeniu pracowniczemu ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, również omawiany warunek nie jest wymagany od mężczyzn, którzy byli z tego tytułu ubezpieczeni co najmniej 35 lat (lub 25 lat w przypadku stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy). Warunku tego nie muszą również spełniać osoby, które w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę były uprawnione do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Osoba, która przechodzi z  renty na emeryturę, nie musi pozostawać w stosunku pracy przynajmniej przez sześć miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat. Musi jednak być pracownikiem ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę pracowniczą.
Przykład
Ubezpieczony 20 lutego 2011 r. zgłosił wniosek o  wcześniejszą emeryturę pracowniczą. Od 1 czerwca  2010 r. do 31 stycznia 2011 r., a więc przez osiem miesięcy, był zatrudniony w ramach stosunku pracy.
W związku z tym ZUS uznał, że warunek pozostawania w ubezpieczeniu pracowniczym przynajmniej przez sześć miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat podlegania ubezpieczeniom został spełniony.
Przykład
Ubezpieczony 15 kwietnia  2011 r. zgłosił wniosek o wcześniejszą emeryturę pracowniczą. Od 1 grudnia  2008 r. do 31 grudnia 2010 r. prowadził działalność gospodarczą, a od 1 stycznia do 31 marca 2011 r. był zatrudniony w ramach stosunku pracy.
W związku z tym ZUS uznał, iż ubezpieczony nie spełnił warunku pozostawania w ubezpieczeniu pracowniczym przynajmniej przez sześć miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat ubezpieczenia.
Przykład
Ubezpieczony zgłosił wniosek o wcześniejszą emeryturę pracowniczą 10 marca 2011 r. Od 1 kwietnia 2008 r. do 31 lipca  2009 r. oraz od 1 listopada  2010 r. do 31 stycznia 2011 r. pozostawał w stosunku pracy.
Natomiast od 1 listopada 2009 r. do 31 marca 2010 r. wykonywał działalność gospodarczą. Ustalając 24-miesięczny okres podlegania ubezpieczeniom, ZUS uwzględnił następujące okresy ubezpieczenia:
– od 1 listopada 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. (trzy miesiące ubezpieczenia pracowniczego),
– od 1 listopada 2009 r. do 31 marca 2010 r. (pięć miesięcy ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej),
– od 1 kwietnia 2008 r. do 31 lipca 2009 r. (16 miesięcy ubezpieczenia z tytułu pozostawania w stosunku pracy).
ZUS uznał więc, że wnioskodawca spełnił warunek pozostawania w stosunku pracy przynajmniej przez sześć miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
 
Zobacz  pozostałe artykuły w Kodeksie emerytalnym
 
 
Komentarz dnia
Żródło: Rzeczpospolita

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Business Communication. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Business Communication lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych". Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.

POLECAMY

KOMENTARZE