Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Orzecznictwo

Co z gwarancjš w razie upadłości gwaranta

www.sxc.hu
Gwarancja na zrealizowane prace budowlane daje podstawy, aby domagać się naprawienia usterek. Problem pojawia się, gdy firma gwarant zostaje postawiona w stan upadłoœci
W artykule „[link=http://www.rp.pl/artykul/582718.html]Co się dzieje z kaucjš po bankructwie wykonawcy robót budowlanych[/link]”, opublikowanym 23 grudnia 2010 r., zwrócono uwagę na ważny dla inwestorów, generalnych wykonawców i podwykonawców robót budowlanych [b]wyrok Sšdu Najwyższego z 16 grudnia 2010 r. (I CSK 114/10).[/b] SN uznał w nim, że upadłoœć gwaranta nie oznacza dla inwestora obowišzku wczeœniejszego, niż wynika z umowy, zwrotu kwot zatrzymanych jako zabezpieczenie roszczeń z tytułu gwarancji, a więc roszczeń o usunięcie ewentualnych wad wykonanych robót. Wynika to z tego, że żaden przepis prawa upadłoœciowego nie daje podstaw do przyjęcia, że na skutek ogłoszenia upadłoœci dłużnika zmienia się termin wymagalnoœci zobowišzań jego wierzyciela wobec niego. Z upadłoœciš wykonawcy, który udzielił inwestorowi (czy generalnemu wykonawcy) gwarancji na wykonane roboty budowlane, polegajšcej na zobowišzaniu do usunięcia wad, które ujawniš się w okresie gwarancji, wišże się inne ważne zagadnienie, również dotyczšce art. 91 ust. 2 [link=http://akty-prawne.rp.pl/Dokumenty/Ustawy/2009/DU2009Nr175poz1361a.asp]prawa upadłoœciowego i naprawczego[/link].
Pojawia się bowiem pytanie, czy na skutek upadłoœci gwaranta – wykonawcy – należy oszacować koszt usunięcia wad powstałych w okresie gwarancji, czy też wartoœć całej udzielonej przez upadłego gwarancji? Od tego zależy, jaka wierzytelnoœć zostanie zgłoszona sędziemu komisarzowi. [srodtytul]Ważna jest wartoœć gwarancji [/srodtytul] Uważam, że na skutek upadłoœci gwaranta wykonawcy należy oszacować wartoœć całej udzielonej przez niego gwarancji i wierzytelnoœć z tego tytułu zgłosić sędziemu komisarzowi. Zobowišzanie polega przecież na tym, że wierzyciel może żšdać od dłużnika œwiadczenia, a dłużnik powinien œwiadczenie spełnić. W przypadku udzielonej przez wykonawcę gwarancji gwarant zobowišzuje się usunšć wady, które ujawniš się w okresie jej trwania. Zobowišzanie gwaranta jest więc zobowišzaniem majštkowym niepieniężnym. Wprawdzie rozmiar ewentualnego rzeczywistego œwiadczenia gwaranta jest nieznany, albowiem nie jest wiadome, czy i jakie wady ujawniš się w okresie gwarancji, ale nie zmienia to faktu, że zobowišzanie gwaranta istnieje. Z tytułu udzielonej gwarancji inwestor (generalny wykonawca w stosunku do podwykonawcy) jest wierzycielem, a upadły – dłużnikiem. Uprawnieniem wierzyciela jest możliwoœć żšdania od gwaranta usunięcia wad, które w przyszłoœci mogš ujawnić się w wykonanych robotach. Zobowišzanie gwaranta z tytułu udzielonej gwarancji, polegajšce na obowišzku wykonania napraw w razie ujawnienia się wad, jest zobowišzaniem niepieniężnym w rozumieniu art. 91 ust. 2 prawa upadłoœciowego i naprawczego. Te właœnie niepieniężne zobowišzania z mocy prawa zamieniajš się z dniem ogłoszenia upadłoœci na pieniężne. Co więcej, z tym dniem (a zatem z dniem ogłoszenia upadłoœci) stajš się płatne, chociażby termin wykonania jeszcze nie nadszedł. Dotyczy to również przypadku, gdy termin wykonania zobowišzań z tytułu gwarancji nie minšł, a zatem nawet jeœli nie ujawniły się wady wymagajšce naprawy. [b]W wyroku z 22 listopada 2002 r. (IV CKN 1488/00) Sšd Najwyższy[/b] stwierdził, że „odpowiedzialnoœć producenta, który udzielił gwarancji, nie wygasa na skutek ogłoszenia jego upadłoœci. Przepis art. 32 § 2 prawa upadłoœciowego przewiduje jedynie zamianę zobowišzań niepieniężnych upadłego na zobowišzania pieniężne, a nie wyłšczenie jego odpowiedzialnoœci. W tej sytuacji zobowišzania producenta, który udzielił gwarancji, przekształcajš się w zobowišzania pieniężne, a nie zostajš zniweczone z chwilš ogłoszenia upadłoœci”. Należy uznać, że wierzycielowi przysługuje wierzytelnoœć z tytułu udzielonych mu gwarancji, niezależnie od tego czy i w jakim zakresie zajdzie koniecznoœć wykonania prac naprawczych. Co więcej dotyczy to nawet sytuacji, gdyby przez cały okres gwarancji nie było potrzeby dokonania napraw. Gwarancja ma okreœlonš wartoœć majštkowš z uwagi na treœć uprawnień przysługujšcych na jej mocy. Wartoœć tych uprawnień możliwa jest do wyceny w pienišdzu już w momencie udzielania gwarancji, a zatem w czasie gdy nie jest jeszcze wiadome, czy pojawi się koniecznoœć korzystania z tych uprawnień. Ponadto inwestor może dokonać przelewu przysługujšcej mu wierzytelnoœci z tytułu gwarancji na rzecz innego podmiotu, np. przedsiębiorcy, któremu zbędzie nieruchomoœć, na której upadły wykonał obiekt budowlany. Potwierdza to, że wartoœć gwarancji da się wycenić w pienišdzu, niezależnie od tego czy w momencie jej zbycia wystšpiły już objęte gwarancjš wady robót. [srodtytul]Wady nie muszš wystšpić[/srodtytul] Sprawš odrębnš jest, czy w okresie gwarancji pojawiš się wady skutkujšce koniecznoœciš skorzystania z uprawnień, jakie ona daje. Nie wpływa to jednak na samš wartoœć gwarancji podlegajšcš wycenie. Dotyczy to każdego rodzaju gwarancji, w tym przykładowo gwarancji udzielanych przez sprzedawców rzeczy ruchomych, np. samochodów. Dokonujšc zakupu okreœlonej rzeczy, bierze się pod uwagę, czy istniejš uprawnienia wynikajšce z gwarancji, w tym samš długoœć okresu gwarancji, co w konsekwencji wpływa na wartoœć nabywanej rzeczy. Nie ulega bowiem wštpliwoœci, że niższa jest wartoœć rzeczy nieobjętej gwarancjš niż rzeczy takš gwarancjš objętej właœnie z uwagi na treœć uprawnień przysługujšcych na mocy gwarancji. Przyjęcie poglšdu, zgodnie z którym należy zgłosić sędziemu komisarzowi wierzytelnoœć wobec upadłego z tytułu udzielonej przez upadłego gwarancji na wykonane roboty budowlane, konsekwentnie prowadzi do wniosku, że inwestor nie może domagać się zwrotu kosztów napraw ujawnionych podczas gwarancji wad. Na skutek zamiany z dniem ogłoszenia upadłoœci zobowišzania niepieniężnego upadłego na pieniężne wygasa zobowišzanie do naprawy poszczególnych wad ujawnionych w okresie gwarancji. [b]Zgłoszenie wierzytelnoœci wobec upadłego zarówno z tytułu wartoœci otrzymanej od upadłego gwarancji, jak i z tytułu kosztów naprawy ujawnionych w okresie gwarancji wad prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia wierzyciela kosztem upadłego. [/b] Nie sposób przesšdzić, czy przedstawione wyżej rozwišzanie korzystne jest dla inwestora, czy wykonawcy, albowiem zawsze zależy to od okolicznoœci konkretnego przypadku, przede wszystkim od tego, czy pojawiš się wady, a jeœli tak, to w jakim rozmiarze. Jeżeli usterek nie będzie albo będzie ich niewiele, wówczas na takim rozwišzaniu może zyskać inwestor. Będzie on bowiem uprawniony do potršcenia z zatrzymanej przez siebie kaucji, przysługujšcej mu wobec upadłego wykonawcy wierzytelnoœci, z tytułu wartoœci gwarancji. W odwrotnej sytuacji, a zatem gdy wad byłoby dużo, na takim rozwišzaniu może zyskać wykonawca, którego dług wobec inwestora mógłby być wyższy, gdyby ustalać koszt wszystkich napraw. [ramka][b]Jak wyliczyć, ile się należy[/b] Oszacowanie wartoœci gwarancji na wykonane roboty budowlane może być problematyczne. Niewštpliwie punktem wyjœcia jest umowna wartoœć wykonanych przez upadłego robót budowlanych oraz – ewentualnie – wysokoœć zatrzymanej przez wierzyciela kaucji na poczet zabezpieczenia jego roszczeń wobec wykonawcy z tytułu otrzymanej gwarancji. Oszacowanie wartoœci takiej gwarancji mogłoby zostać dokonane przez ustalenie wynagrodzenia innego podmiotu za przejęcie zobowišzań upadłego wynikajšcych z gwarancji. Można to zrobić, zwracajšc się do kilku konkurencyjnych wobec upadłego podmiotów o przedstawienie oferty cenowej na przejęcie zobowišzań z tytułu udzielonej przez niego gwarancji. Porównanie tych ofert pozwoliłby w sposób stosunkowo miarodajny oszacować wartoœć takiej gwarancji. O przedstawienie takich ofert mógłby zwrócić się zarówno wierzyciel upadłego zamierzajšcy zgłosić sędziemu komisarzowi wierzytelnoœć z tego tytułu, jak i syndyk.[/ramka] [i]Autor jest adwokatem, wspólnikiem w kancelarii Karniol Małecki i Wspólnicy w Warszawie[/i]
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL